Σε έκθεσή του για την πρόοδο της ολοκλήρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού στην ΕΕ, ο Οργανισμός επισημαίνει ότι, παρά τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει, εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια στο διασυνοριακό εμπόριο και στην αποτελεσματική αξιοποίηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Σύμφωνα με τον ACER, το διασυνοριακό εμπόριο δημιουργεί ήδη οικονομικό πλεόνασμα περίπου 32 δισ. ευρώ κάθε χρόνο μόνο στην αγορά επόμενης ημέρας.
Η περαιτέρω ολοκλήρωση όλων των επιμέρους αγορών θα μπορούσε να προσθέσει τουλάχιστον 4 δισ. ευρώ ετησίως στα οφέλη αυτά. Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη λειτουργία της αγοράς επόμενης ημέρας, όπου οι συναλλαγές έχουν πλέον μετατοπιστεί σε μεγάλο βαθμό σε προϊόντα διάρκειας 15 λεπτών. Τα προϊόντα αυτά εισήχθησαν την 1η Οκτωβρίου 2025, προκειμένου να ανταποκρίνονται καλύτερα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες του ηλεκτρικού συστήματος, και αντιπροσωπεύουν πλέον σχεδόν το 90% της ηλεκτρικής ενέργειας που διακινείται στη συγκεκριμένη αγορά.
Παράλληλα, ενισχύεται το ενδιαφέρον για τον συνδυασμό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με συστήματα αποθήκευσης. Όπως διαπιστώνει ο ACER, ολοένα περισσότερες μακροχρόνιες συμβάσεις αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) συνδυάζουν την παραγωγή από ΑΠΕ με την αποθήκευση, διευκολύνοντας τις σχετικές επενδύσεις και αυξάνοντας την ευελιξία του συστήματος. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Η ρευστότητα στις προθεσμιακές αγορές εξακολουθεί να συγκεντρώνεται σε περιορισμένο αριθμό ζωνών προσφοράς, ενώ η συναλλακτική δραστηριότητα μειώνεται αισθητά για συμβάσεις ηλεκτρικής ενέργειας με διάρκεια μεγαλύτερη του ενός έτους. Την ίδια ώρα, οι διαφορές τιμών μεταξύ των επιμέρους ζωνών διευρύνονται, καθιστώντας ακόμη πιο σημαντική τη διαθεσιμότητα επαρκούς μεταφορικής ικανότητας για το διασυνοριακό εμπόριο.
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η υποχρέωση διάθεσης τουλάχιστον του 70% της δυναμικότητας των διασυνδέσεων για διασυνοριακές συναλλαγές δεν έχει εφαρμοστεί πλήρως σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι περιορισμοί αυτοί επηρεάζουν ιδιαίτερα τις ενδοημερήσιες αγορές και τις αγορές εξισορρόπησης, οι οποίες λειτουργούν πιο κοντά στον πραγματικό χρόνο. Αυξημένο είναι και το κόστος διαχείρισης της συμφόρησης των ηλεκτρικών δικτύων, το οποίο έφθασε τα 5,4 δισ. ευρώ το 2025, από 4,3 δισ. ευρώ το 2024. Μάλιστα, αυξανόμενο μέρος του κόστους συνδέεται με τις ανάγκες ελέγχου της τάσης μετά το μπλακ άουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Ο ACER υπογραμμίζει ότι η ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς έχει ήδη αποφέρει σημαντικά οφέλη, ωστόσο οι δυνατότητές της δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως. Καθώς αυξάνεται η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, το διασυνοριακό εμπόριο, ιδιαίτερα στις αγορές που λειτουργούν κοντά στον πραγματικό χρόνο, αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Η πλήρης εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων, συμπεριλαμβανομένης της ελάχιστης απαίτησης του 70%, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τα οφέλη για τους καταναλωτές τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, ο ACER έδωσε στη δημοσιότητα την προκαταρκτική έκδοση του EU-Flex, ενός μοντέλου ανοιχτού κώδικα που αναπτύχθηκε για την αξιολόγηση των αναγκών ευελιξίας του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού συστήματος. Η ευελιξία αφορά την ικανότητα του συστήματος να ανταποκρίνεται στις μεταβολές της προσφοράς και της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Με την αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ και την επέκταση του εξηλεκτρισμού σε περισσότερους τομείς της οικονομίας, οι ανάγκες αυτές γίνονται μεγαλύτερες, τόσο για τη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού όσο και για τη συγκράτηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο Ευρωπαίος Ρυθμιστής έχει αναλάβει να εκτιμήσει τις ανάγκες ευελιξίας σε επίπεδο ΕΕ, να εντοπίσει πιθανές ελλείψεις σε σχέση με τις διαθέσιμες δυνατότητες και να προτείνει μέτρα για την αντιμετώπιση διασυνοριακών προβλημάτων. Η πρώτη σχετική αξιολόγηση έχει προγραμματιστεί για τον Ιούλιο του 2027. Για τον σκοπό αυτό αναπτύχθηκε το EU-Flex, το οποίο προσομοιώνει τη λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και εξετάζει πώς η συνεργασία μεταξύ των κρατών μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των αναγκών ευελιξίας. Με τη δημοσιοποίηση του μοντέλου, ο ACER επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια της ανάλυσής του και να δώσει τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους φορείς να συμβάλουν στη βελτίωσή του.
Η προθεσμία συμμετοχής στη σχετική διαβούλευση λήγει στις 17 Δεκεμβρίου, ενώ στις 17 Νοεμβρίου ο ACER θα πραγματοποιήσει διαδικτυακό σεμινάριο για την παρουσίαση του μοντέλου και των βασικών χαρακτηριστικών του.
