• Για τους Έλληνες, οι σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές ενέργειας είναι το κορυφαίο αναμενόμενο όφελος της ενεργειακής μετάβασης.
• Σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες (78%) λένε ότι οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας έχουν μειώσει σημαντικά την αγοραστική τους δύναμη τους τελευταίους 12 μήνες, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ, και περισσότεροι από τους μισούς (52%) λένε ότι έχουν μειώσει τις δαπάνες για τρόφιμα ή υγεία, επίσης μεταξύ των υψηλότερων.
• Η δράση για το κλίμα παραμένει βασική προσδοκία: το 78% των Ελλήνων προσβλέπει στη μετάβαση σε μια επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής.
• Το ένα τρίτο των Ελλήνων (33%) δηλώνουν ότι χρεώθηκαν, ζήτησαν οικονομική βοήθεια ή καθυστέρησαν την πληρωμή ενός λογαριασμού ενέργειας λόγω των αυξανόμενων τιμών ενέργειας, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο στην ΕΕ.

Σχεδόν τρεις στους τέσσερις Έλληνες (72%) δηλώνουν ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι επείγουσα για τη χώρα τους. Όταν ρωτήθηκαν τι αναμένουν να φέρει η ενεργειακή μετάβαση, με αρκετές πιθανές απαντήσεις, το 82% αναφέρει μικρότερη εξάρτηση από το εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο, 81% σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές και 78% βραδύτερη κλιματική αλλαγή. Σε κάθε κράτος μέλος, η πλειοψηφία αναμένει ότι θα επιβραδύνει την κλιματική αλλαγή, από 58% στην Εσθονία έως 87% στην Ουγγαρία. Αυτό είναι ένα από τα βασικά ευρήματα της όγδοης Έρευνας για το Κλίμα, που δημοσιεύθηκε σήμερα από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Η έρευνα, η οποία διεξήχθη από την Ipsos bva σε 23.000 άτομα και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, πραγματοποιείται καθώς οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας έχουν μειώσει σημαντικά την αγοραστική δύναμη σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες. Τα τρία αναμενόμενα οφέλη της ενεργειακής μετάβασης βαθμολογούνται κοντά, αλλά η κατάταξή τους έχει αλλάξει από το 2022. Πριν από τέσσερα χρόνια, η επιβράδυνση της κλιματικής αλλαγής ήταν το όφελος που αναφέρθηκε περισσότερο στην Ελλάδα και σε 18 άλλα κράτη μέλη, μειώνοντας το εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε οκτώ και σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές σε κανένα. Σήμερα, οι σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές έρχονται πρώτες στην Ελλάδα και σε επτά άλλα κράτη μέλη, η μειωμένη εξάρτηση σε 16 και το κλίμα σε τρία.

«Τα ελληνικά νοικοκυριά είναι μεταξύ εκείνων που έχουν πληγεί περισσότερο από τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας στην Ευρώπη», δήλωσε ο Αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ, Ιωάννης Τσακίρης. «Η αξιοποίηση των άφθονων ηλιακών πόρων της Ελλάδας αποτελεί στρατηγική ευκαιρία για τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και την έκθεση σε ασταθείς τιμές ενέργειας. Επενδύοντας στην καθαρή ενέργεια, μπορούμε να ενισχύσουμε την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για πιο προσιτή ηλεκτρική ενέργεια για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, προωθώντας παράλληλα τους κλιματικούς μας στόχους».

Όταν ρωτήθηκαν τι θα συνέβαινε εάν η ΕΕ κινούνταν πολύ αργά στην ενεργειακή της μετάβαση, οι Έλληνες έθεσαν τους λογαριασμούς τους πάνω απ' όλα: το 81% βλέπει μια μακροπρόθεσμη αύξηση των τιμών της ενέργειας και του κόστους ζωής ως κίνδυνο (ΕΕ: 79%), ακριβώς μπροστά από το 80% που αναφέρει μεγαλύτερη εξάρτηση από το εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο (ΕΕ: 78%). Το θετικό είναι η υπερηφάνεια: επτά στους δέκα Έλληνες (69%) δηλώνουν ότι θα ένιωθαν πιο περήφανοι που ήταν Ευρωπαίοι εάν η ΕΕ γινόταν ενεργειακά ανεξάρτητη (ΕΕ: 62%).

Γιατί οι τιμές έχουν σημασία

Οι αυξανόμενες τιμές του φυσικού αερίου, των καυσίμων οχημάτων, του πετρελαίου θέρμανσης ή του ηλεκτρικού ρεύματος έχουν μειώσει «σημαντικά» την αγοραστική δύναμη σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες (78%) τους τελευταίους 12 μήνες (ΕΕ: 60%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του 32% που αναφέρει «πολύ σημαντικό» αντίκτυπο (ΕΕ: 20%), επίσης ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.

Για να τα βγάλουν πέρα ​​καθώς οι τιμές αυξάνονταν, το 52% δηλώνει ότι έχει μειώσει τις καθημερινές δαπάνες για τρόφιμα ή υγεία (ΕΕ: 38%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ, ενώ το 41% ​​έχει απορρίψει τη θέρμανση (ΕΕ: 34%). Για ορισμένους, η αύξηση των τιμών της ενέργειας υπερβαίνει την απλή μείωση: το 33% δηλώνει ότι έχει χρεωθεί, έχει ζητήσει οικονομική βοήθεια ή έχει καθυστερήσει την πληρωμή ενός λογαριασμού ενέργειας (ΕΕ: 16%), το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.

Στο δρόμο, σχεδόν τρεις στους τέσσερις Έλληνες (74%· ΕΕ: 60%) λένε ότι οι αυξανόμενες τιμές έχουν αλλάξει τον τρόπο που χρησιμοποιούν το αυτοκίνητό τους, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ: το 45% έχει μειώσει τις μετακινήσεις για βασικές ανάγκες, όπως ψώνια, ιατρικά ραντεβού ή διοικητικές εργασίες (ΕΕ: 31%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ· το 34% έχει εγκαταλείψει ένα Σαββατοκύριακο σε διακοπές, διακοπές ή μια επίσκεψη σε οικογένεια και φίλους (ΕΕ: 30%)· το 25% οδηγεί πλέον πιο αργά για εξοικονόμηση καυσίμων (ΕΕ: 22%)· και το 31% έχει αντικαταστήσει τις ατομικές μετακινήσεις με αυτοκίνητο με κοινή χρήση αυτοκινήτου, δημόσιες συγκοινωνίες ή ποδηλασία (ΕΕ: 22%), ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.

Κατασκευασμένο στην Ευρώπη

Για να υλοποιηθεί η μετάβαση, το 84% των Ελλήνων επιθυμεί να δοθεί προτεραιότητα στην ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα (ΕΕ: 87%). Η ηλιακή ενέργεια έρχεται πρώτη (61%, πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ· ΕΕ: 52%), έναντι της αιολικής ενέργειας (31%).

Στην ερώτηση ποια προσέγγιση θα πρέπει να δώσει προτεραιότητα η ΕΕ για την ενεργειακή της μετάβαση, το 51% των Ελλήνων θα προτιμούσε να δημιουργήσει μια ανταγωνιστική ευρωπαϊκή βιομηχανία καθαρής τεχνολογίας, ακόμη και αν αυτό διαρκέσει περισσότερο. Το 37% θα έθετε σε εφαρμογή τις καθαρές τεχνολογίες ταχύτερα, χρησιμοποιώντας εισαγόμενο εξοπλισμό. Η οικοδόμηση στην Ευρώπη είναι η προτιμώμενη προσέγγιση και στα 27 κράτη μέλη.

Οι Έλληνες θέλουν να γίνει αυτό μαζί, όχι μόνοι τους: το 69% θέλει η χώρα τους να συνεργαστεί στενότερα με άλλους (ΕΕ: 68%), ενώ το 26% πιστεύει ότι θα πρέπει να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον εαυτό της (ΕΕ: 23%). Και το 62% θα προτιμούσε οι χώρες της ΕΕ να συγκεντρώνουν τους πόρους τους για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων (ΕΕ: 59%), σε σύγκριση με το 29% που θα προτιμούσε να τις χρηματοδοτεί κάθε χώρα μόνη της (ΕΕ: 31%). Και στα 27 κράτη μέλη, οι Ευρωπαίοι προτιμούν να συγκεντρώνουν πόρους.

Ενισχύοντας την Ευρώπη

Ο Όμιλος ΕΤΕπ είναι κορυφαίος χρηματοδότης της ενεργειακής μετάβασης και της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Αυτή τη στιγμή χρηματοδοτεί περίπου το ήμισυ των έργων δικτύου και διασύνδεσης της Ευρώπης, ένα στα πέντε ηλιακά εργοστάσια, ένα στα τρία χερσαία αιολικά πάρκα και το μεγαλύτερο μέρος της υπεράκτιας αιολικής ισχύος. Από την ηλεκτρική ενέργεια Κρήτης-Αττικής στην Ελλάδα μέχρι το ενεργειακό νησί Princess Elisabeth στο Βέλγιο και έργα πράσινου υδρογόνου σε όλη την Ευρώπη, η ΕΤΕπ βοηθά στην οικοδόμηση ενός πιο ασφαλούς, ανταγωνιστικού και ανεξάρτητου ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος. Η ετήσια χρηματοδότηση της ΕΤΕπ για την ενέργεια έχει διπλασιαστεί από την έναρξη της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, φτάνοντας τα 33 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025.

Σχετικά με την Έρευνα για το Κλίμα της ΕΤΕπ

Η Έρευνα για το Κλίμα της ΕΤΕπ είναι μια πανευρωπαϊκή μελέτη κοινής γνώμης που διενεργείται από την ΕΤΕπ σε συνεργασία με την Ipsos bva. Η έκδοση του 2026, η όγδοη, διεξήγαγε έρευνα σε 23.000 άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω σε όλα τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ μεταξύ 3 και 25 Αυγούστου 2026. Τα αποτελέσματα σταθμίζονται ώστε να είναι αντιπροσωπευτικά του πληθυσμού κάθε χώρας. Στην Ελλάδα, συμμετείχαν στην έρευνα 1.000 άτομα ηλικίας 16 ετών και άνω.

Οι εκδόσεις του 2022 και του 2026 ρωτούσαν για τα αναμενόμενα οφέλη με διαφορετικούς τρόπους — το 2022 για την εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων, το 2026 για την ενεργειακή μετάβαση — επομένως τα αποτελέσματα είναι συγκρίσιμα ως προς το ποιο όφελος κατατάσσεται πρώτο σε κάθε χώρα, όχι ως προς το ποσοστό των ανθρώπων που αναφέρουν κάθε όφελος.

Τα πλήρη αποτελέσματα του 2026, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών αναλύσεων για όλα τα 27 κράτη μέλη, είναι διαθέσιμα στη διεύθυνση https://www.eib.org/files/survey/data-global-eib-climate-survey.xlsx .