Τα παραδοσιακά κέντρα δεδομένων καταναλώνουν τεράστια ποσά ενέργειας. Μεγάλες ποσότητες νερού - συχνά πόσιμου - χρησιμοποιούνται για την ψύξη των διακομιστών εις βάρος των αναγκών των νοικοκυριών και της γεωργίας.

Καθώς η παγκόσμια ζήτηση για αποθήκευση και επεξεργασία δεδομένων αυξάνεται, η Κίνα υιοθετεί μία πρωτοποριακή λύση και τοποθετεί τα data centers σε ένα σημείο όπου περιβάλλονται κυριολεκτικά από μη πόσιμο νερό - τον ωκεανό.

Μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί αρκετά πειραματικά υποβρύχια έργα - όπως το Project Natick της Microsoft, που ολοκληρώθηκε το 2020 - ωστόσο το μοναδικό λειτουργικό, εμπορικό υποβρύχιο κέντρο δεδομένων στον κόσμο βρίσκεται στην επαρχία Χαϊνάν της Κίνας.

Τους τελευταίους μήνες, αυτό το κέντρο δεδομένων άρχισε να λειτουργεί ως εγκατάσταση υπολογιστών τεχνητής νοημοσύνης μεγάλης κλίμακας, παρόμοια με το «AI Alley» της Ουάσινγκτον. Σφραγισμένοι μέσα σε χάλκινες κάψουλες τοποθετημένες στο βυθό κοντά στο Lingshui, σειρές διακομιστών εκτελούν τώρα τα ίδια είδη εργασιών όπως σε συμβατικά κέντρα δεδομένων - επεξεργασία δεδομένων, λειτουργία υπηρεσιών cloud και εκπαίδευση συστημάτων AI - αλλά ψύχονται φυσικά από το περιβάλλον θαλασσινό νερό.

Όπως σημειώνει το slashgear, η πρόσφατη στροφή προς υπολογιστές υψηλής πυκνότητας για τεχνητή νοημοσύνη σηματοδοτεί το πιο προηγμένο στάδιο ενός έργου που στοχεύει στον συνδυασμό υπολογιστικής ισχύος με χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Η εγκατάσταση δεν είναι καινούργια. Τα πρώτα υποβρύχια μοντέλα αναπτύχθηκαν το 2022 και μπήκαν σε εμπορική λειτουργία το 2023. Τα νέα μοντέλα και η αναβαθμισμένη υλικοτεχνική υποδομή επέτρεψαν στο κέντρο να αναλάβει πολύ πιο απαιτητικές εργασίες με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη, μετατρέποντας μια ήδη λειτουργική εγκατάσταση σε πλήρους κλίμακας υπολογιστικό κόμβο.

Η Κίνα διαθέτει ακόμα ένα υποβρύχιο κέντρο δεδομένων - που βρίσκεται ακόμη υπό κατασκευή - κοντά στη Σαγκάη.

Ποιος είναι ο αντίκτυπος ενός τέτοιου project

Ο θετικός περιβαλλοντικός αντίκτυπος μιας τέτοιας πρωτοβουλίας είναι αρκετά σαφής. Τα συμβατικά κέντρα δεδομένων χρησιμοποιούν μεγάλη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας για να λειτουργούν τα συστήματα ψύξης. Οι υποβρύχιες εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν το θαλασσινό νερό, εξαλείφοντας την ανάγκη για τεχνητή ψύξη και μειώνοντας έτσι τη συνολική κατανάλωση ενέργειας.

Τα υποβρύχια κέντρα δεδομένων μειώνουν επίσης τις επιπτώσεις στον άνθρωπο. Δεν απαιτείται εκκαθάριση μεγάλων εκτάσεων γης, δεν υπάρχουν γείτονες που να επηρεάζονται από θόρυβο, επισκευές ή παραδόσεις καυσίμων - για να αναφέρουμε λίγους μόνο λόγους για τους οποίους πολλές πολιτείες των ΗΠΑ προσπαθούν να καθυστερήσουν την κατασκευή κέντρων AI.

Ωστόσο, αυτός ο τύπος υποθαλάσσιας δομής παραμένει νέος, και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του μπορεί να μην έχουν πλήρως κατανοηθεί.

Καθώς το νερό ψύχει το data center, το data center θερμαίνει ελαφρώς το νερό. Αν και τα δεδομένα από το Project Natick της Microsoft έδειξαν ότι η αύξηση της θερμοκρασίας ήταν πολύ τοπική και μετρημένη σε κλάσματα του βαθμού, ακόμη και μικρές αλλαγές θερμοκρασίας μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις σε ορισμένα ευαίσθητα είδη.

Μια έκθεση ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ ανέφερε ότι ένα τετοιο project «θέτει σε κίνδυνο στην υδρόβια βιοποικιλότητα λόγω της αποξείδωσης των ωκεανών», ενώ oποιοσδήποτε αντίκτυπος θα είναι μεγαλύτερος αν στο μέλλον κατασκευαστούν περισσότερα υποβρύχια κέντρα δεδομένων. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα διαρροών, διάβρωσης ή άλλων ζημιών.