Το σχέδιο της κυβέρνησης έχει ήδη κατατεθεί στην Κομισιόν και προβλέπει συνολικά 25 πρωτοβουλίες ύψους 5,3 δισ. ευρώ για το περιβάλλον, τη στέγαση και τις μεταφορές, οι οποίες θα ξεκινήσουν να υλοποιούνται από φέτος και έως το 2032. Με βάση τη δέσμη μέτρων που παρουσίασαν χθες ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, δικαιούχοι των προγραμμάτων είναι 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Έμφαση δίνεται στις οικογένειες, στα νοικοκυριά με μέλος άτομο με αναπηρία, στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια (δηλαδή δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες θέρμανσης, ψύξης, ηλεκτρικού ρεύματος και αναγκαίων μετακινήσεων) και στις επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και έως 2 εκατ. ευρώ κύκλο εργασιών. Ενδεικτικά τα εισοδηματικά όρια θα ξεκινούν από 10.500 ευρώ για μονομελές νοικοκυριό χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία και θα φτάνουν έως τα 36.400 ευρώ για έγγαμο νοικοκυριό με περισσότερα από τρία παιδιά και μέλος με αναπηρία.
Σε επίπεδο παρεμβάσεων, το βάρος πέφτει κυρίως στα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης για νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις, τα οποία περιλαμβάνουν:
Εξοικονομώ για νοικοκυριά προϋπολογισμού 1,2 εκατ. ευρώ και τα οποία θα υλοποιηθούν με έναν διαφορετικό τρόπο, καθώς τα νοικοκυριά θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν τις επενδύσεις ενεργειακής θωράκισης των κατοικιών τους (όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, συστήματα σκίασης, αλλαγή κουφωμάτων κ.λπ.). Στα προγράμματα «Εξοικονομώ» προβλέπεται να ενταχθούν 62.000 νοικοκυριά, ενώ τα ποσοστά ενίσχυσης των επενδύσεων μπορεί να ξεπερνούν και το 80%, με επιδότηση και του ΦΠΑ.
Παράδειγμα: Νοικοκυριό επιλέγει να κάνει παρεμβάσεις συνολικής αξίας 24.800€, (συμπερ. ΦΠΑ). Το νοικοκυριό θα λάβει ως επιδότηση συνολικά 19.800€ και θα καταβάλει μόλις 5.000€.
Αλλαγή Συστήματος Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα, προϋπολογισμού 930 εκατ. ευρώ
Θα ωφεληθούν τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και 110.000 για εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, που θα αντικαταστήσουν συστήματα θέρμανσης ή/και παροχής ζεστού νερού με πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Παρέχεται η δυνατότητα επιλογής είτε αντλίας θερμότητας, είτε ηλιακού θερμοσίφωνα, είτε και των δύο, ενώ εκτός από το κόστος αγοράς των συσκευών θα ενισχύονται και οι απαιτούμενες εργασίες εγκατάστασης. Τα ποσοστά ενίσχυσης μπορεί να φθάνουν έως 80%.
Παράδειγμα: Ένα νοικοκυριό προμηθεύεται αντλία θερμότητας κόστους 6.200 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 80%) και ηλιακό θερμοσίφωνα (1.240 ευρώ με ΦΠΑ, επιδότηση 40%). Θα λάβει συνολική ενίσχυση 5.450 € και θα χρειαστεί να δαπανήσει μόλις 2.000 ευρώ.
Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως 340 εκατ. ευρώ όπου περίπου 780.000 νοικοκυριά, που λαμβάνουν επίδομα θέρμανσης, θα λάβουν επιπλέον 100 ευρώ το χρόνο περίπου κατά την περίοδο 2027-2032, με στόχο να απορροφάται ένα σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.
Επιπλέον ανακοινώθηκε η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης για Νοικοκυριά από το υπουργείο Περιβάλλοντος στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όλα τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Στόχος είναι να διευκολύνεται η πρόσβαση των ευάλωτων πολιτών σε όλα τα μέτρα στήριξης και στις δράσεις ενεργειακής αποδοτικότητας. Τα μέλη του Μητρώου θα εφοδιάζονται με ειδική κάρτα ευάλωτου, προκειμένου να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες και δράσεις ενεργειακής στήριξης χωρίς γραφειοκρατία και με επιτάχυνση της διαδικασίας. Το Μητρώο θα επικαιροποιείται κάθε χρόνο. Ενώ σε κάθε περιφέρεια θα δημιουργηθεί ένα σημείο δωρεάν υποστήριξης για ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί σε πολίτες που δεν έχουν τις απαραίτητες ψηφιακές δεξιότητες, ώστε να έχουν άμεση και εύκολη πρόσβαση στις δράσεις του Ταμείου και να ωφεληθούν από αυτές. Τα ευάλωτα νοικοκυριά θα επωφεληθούν επιπλέον από τη δωρεάν Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης.
Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις θα ενισχυθούν μέσω του νέου εξοικονομώ προϋπολογισμού 394 εκατ. ευρώ. Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, όπως και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Θα ωφεληθούν περίπου 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε κλάδους που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Η επιχείρηση θα έχει την δυνατότητα να ενισχυθεί τόσο για τις δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού. Θα προβλέπονται ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα υλοποίησης των παρεμβάσεων χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητα της επιχείρησης. Επιπλέον μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις θα μπορούν να αποκτήσουν επαγγελματικά ηλεκτρικά οχήματα μέσω μίσθωσης ή αγοράς προϋπολογισμού 289 εκατ. ευρώ.
Οι ωφελούμενες επιχειρήσεις θα επιδοτούνται επί του κόστους αγοράς ή μίσθωσης με:
- 40% για ΙΧ οχήματα και ελαφριά van, καθώς και για οχήματα άνω των 9 θέσεων (μεσαία van)
- 30% για την αγορά βαρέων οχημάτων (λεωφορεία και φορτηγά).
Επιδοτείται επιπλέον η εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις επιχειρήσεις. Μέσω του μέτρου αναμένεται να ωφεληθούν περίπου 14.000 επιχειρήσεις για ΙΧ, ελαφρά - μεσαία van, καθώς και 1.000 επιχειρήσεις μεταφορών και logistics για φορτηγά.
