Μετά την απόρριψη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του ιταλικού μοντέλου, το οποίο με παραλλαγές είχε στηρίξει και ο ΣΕΒ, καθίσταται σαφές ότι οι μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες της χώρας μένουν εκτός οποιουδήποτε νέου μέτρου άμεσης μείωσης του ενεργειακού τους κόστους. Στην παρούσα φάση, η μοναδική διέξοδος που απομένει είναι η αντιστάθμιση του κόστους ρύπων.
Ωστόσο, η αντιστάθμιση αφορά μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες μεγάλων βιομηχανιών που είναι εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό και απειλούνται από το φαινόμενο του carbon leakage, δηλαδή τη μετεγκατάσταση της παραγωγής σε τρίτες χώρες με χαλαρότερο περιβαλλοντικό πλαίσιο. Είναι συνεπώς προφανές ότι το μέτρο δεν καλύπτει το σύνολο της ενεργοβόρου βιομηχανίας. Υπό αυτά τα δεδομένα, το CISAF θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εργαλείο στήριξης για τις μικρότερες βιομηχανίες.
Εκτιμάται ότι μια επιδότηση της τάξης των 20 ευρώ ανά MWh, για βιομηχανίες με συνολική ετήσια κατανάλωση περίπου 3.000 GWh, θα συνεπαγόταν δημοσιονομικό κόστος που δεν θα ξεπερνούσε τα 60 εκατ. ευρώ, ποσό το οποίο θεωρείται διαχειρίσιμο για τον προϋπολογισμό.
Έτσι ενώ οι Ιταλοί βιομήχανοι πληρώνουν από τις αρχές του έτους περίπου 62 ευρώ ανά MWh, μια αντίστοιχη ελληνική βιομηχανία πληρώνει περί τα 100 ευρώ ανά MWh, επιβαρυνόμενη επιπλέον με περίπου 20 ευρώ ανά MWh από το κόστος της Αγοράς Εξισορρόπησης.
Σημειώνεται ότι ο ιταλικός μηχανισμός δεν έχει λάβει κανονική έγκριση, αλλά λειτουργεί με comfort letter, με την Κομισιόν να έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι προτίθεται να απορρίψει κάθε αντίστοιχο σχήμα. Για τον λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιπρότεινε την αξιοποίηση του CISAF, δηλαδή του Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων για τη Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι τα μέτρα που προβλέπει συμψηφίζονται με την αντιστάθμιση, γεγονός που οδηγεί σε μείωση ενός ήδη εγκεκριμένου και εφαρμοζόμενου μηχανισμού στήριξης της ενεργοβόρου βιομηχανίας. Το CISAF αποτελεί τον νέο βασικό κανονισμό που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Ένωση τον Ιούνιο του 2025 και αντικατέστησε το TCTF.
Στόχος του είναι η παροχή οικονομικής στήριξης από τα κράτη μέλη για την ενίσχυση της παραγωγής καθαρής τεχνολογίας και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, μέσω επιδοτήσεων, φορολογικών ελαφρύνσεων και άλλων ενισχύσεων που αφορούν την απαλλαγή της βιομηχανίας από τον άνθρακα, τις ΑΠΕ, τη δέσμευση άνθρακα, τις κρίσιμες πρώτες ύλες και τη στρατηγική παραγωγή τεχνολογιών όπως οι μπαταρίες και οι ημιαγωγοί.
Τέλος, σε ό,τι αφορά την αντιστάθμιση, ισχυρό θεωρείται το ενδεχόμενο τα ποσά που αναλογούν στην ενεργοβόρα βιομηχανία να μειωθούν αισθητά τα επόμενα χρόνια, καθώς το αποτύπωμα CO2 της χώρας βαίνει μειούμενο. Από 0,73 τόνους CO2 το 2026, υποχωρεί σε 0,67 το 2027, σε 0,64 το 2028, σε 0,61 το 2029 και σε 0,58 το 2030. Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσες συνέπειες, καθώς από το επίπεδο των εκπομπών προκύπτει το ύψος της επιδότησης στο πλαίσιο της αντιστάθμισης.
Σε κάθε περίπτωση υπάρχει στη βιομηχανία δυσαρέσκεια με δεδομένο ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δεσμευτεί στην ετήσια γενική συνέλευση του ΣΕΒ, τον Οκτώβριο, ότι σύντομα η κυβέρνηση θα ανακοίνωνε μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας.
