Η νέα έκθεση του Green Tank με τίτλο «Τάσεις στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών στην ΕΕ και την Ελλάδα 2005-2025» αναλύει τις τάσεις εκπομπών των τεσσάρων τομέων που υπάγονται στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ), δηλαδή την παραγωγή ηλεκτρισμού & θερμότητας (ή καύσης), τη βιομηχανία, τις αερομεταφορές και τη ναυτιλία. Η ανάλυση καλύπτει το χρονικό διάστημα 2005-2025 και βασίζεται στα τελευταία δεδομένα του Ενωσιακού Μητρώου και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (Απρίλιος 2026). Τα κυριότερα ευρήματα συνοψίζονται ως εξής:

Ευρωπαϊκή Ένωση

• Με 1,137 εκατ. τόνους CO₂ επιβάρυναν την ατμόσφαιρα το 2025 τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ-27 μέσω των τεσσάρων τομέων του ΣΕΔΕ, μόλις 1.7% λιγότερο από το 2024.
• Οι εκπομπές των τομέων καύσης και βιομηχανίας έπεσαν στους 994.3 εκατ. τόνους το 2025, μια μείωση 51.7% σε σχέση με το 2005, η οποία όμως, απέχει σημαντικά από τον στόχο του -62% για το 2030 της οδηγίας ΣΕΔΕ. Πορτογαλία (-70.3%) και Δανία (-70.2%) είχαν τις καλύτερες επιδόσεις, ενώ Κύπρος (-14.7%) και Αυστρία (-29%), τις χειρότερες.
• Παρά τη μικρή συνεισφορά τους στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας το 2025 (9.2%), οι μονάδες λιγνίτη & λιθάνθρακα εξέπεμψαν 263.2 εκατ. τόνους CO_2, καλύπτοντας το 46% των εκπομπών του τομέα καύσης. Σε επίπεδο εγκαταστάσεων, ο σταθμός Bełchatów στην Πολωνία παραμένει μακράν ο πιο ρυπογόνος, εκπέμποντας 25.1 εκατ. τόνους CO₂, ξεπερνώντας ολόκληρο τον τομέα καύσης της Γαλλίας.
• Μόλις 6% ήταν η μείωση των βιομηχανικών εκπομπών το 2025. Από τους τέσσερις πιο ρυπογόνους βιομηχανικούς κλάδους, η χημική βιομηχανία είχε την καλύτερη επίδοση (-5.5%), ενώ τα ανθρακικά αποτυπώματα της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας και τσιμεντοβιομηχανίας περιορίστηκαν κατά 3.8% και 3.1%, αντίστοιχα. Η μικρότερη βελτίωση σημειώθηκε στον κλάδο των διυλιστηρίων (-1.1%).
• Η Γερμανική χαλυβουργία με 24.2 εκατ. τόνους ήταν πρώτη σε εκπομπές ανάμεσα σε όλους τους βιομηχανικούς κλάδους όλων των κρατών μελών της ΕΕ-27, σημειώνοντας όμως και τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση λόγω της μειωμένης παραγωγής χάλυβα.
• Ανακόπηκε η αυξητική τάση των εκπομπών στις αερομεταφορές το 2025, καθώς το ανθρακικό αποτύπωμα του τομέα (60.1 εκατ. τόνοι) παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με αυτά του 2024. Μικρή μείωση σημειώθηκε στο ανθρακικό αποτύπωμα της ναυτιλίας, από 86 εκατ. τόνους το 2024 σε 82.7 εκατ. τόνους CO₂ το 2025.

Ελλάδα

• Στην 8^η θέση στην ΕΕ-27 κατατάσσεται η Ελλάδα, δύο θέσεις χαμηλότερα σε σχέση με πέρυσι, ως προς τη μείωση των εκπομπών από τους τομείς της παραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας και της βιομηχανίας, μεταξύ του 2005 και του 2025 (-62.7%). Συγκριτικά με το 2024, η μείωση ήταν μόλις 1.8%.
• Παρά τον περαιτέρω περιορισμό του λιγνίτη, οι εκπομπές του τομέα καύσης αυξήθηκαν το 2025, φτάνοντας τους 15.9 εκατ. τόνους, λόγω της μεγάλης ανόδου στη χρήση ορυκτού αερίου. Οι μονάδες αερίου ευθύνονται πλέον για το 55% των εκπομπών του τομέα (8,8 εκατ. τόνοι CO₂).
• Αξιοσημείωτη μείωση 5% μεταξύ 2024 και 2025 σημειώθηκε στο ανθρακικό αποτύπωμα της βιομηχανίας (11.7 εκατ. τόνοι), επίδοση σχεδόν δύο φορές καλύτερη του μέσου όρου της ΕΕ-27 (-2.6%) χάρη στην πρόοδο των δύο πιο ρυπογόνων βιομηχανικών κλάδων: Πτώση εκπομπών κατά 9.2% στη τσιμεντοβιομηχανία και 4.6% στα διυλιστήρια.
• Πρώτη στην ΕΕ-27 στις εκπομπές της ναυτιλίας η Ελλάδα με 15.4 εκατ. τόνους, ποσότητα συγκρίσιμη με τις εκπομπές ολόκληρου του τομέα παραγωγής ηλεκτρισμού & θερμότητας (15.9 εκατ. τόνοι).
• Η πιο ρυπογόνος εγκατάσταση το 2025 παραμένει ο λιγνιτικός σταθμός του Αγ. Δημητρίου (2.7 εκατ. τόνοι). Ακολούθησαν τρία διυλιστήρια, ενώ στην πέμπτη θέση κατατάχθηκε η πιο νέα μονάδα καύσης ορυκτού αερίου της χώρας (ΘΗΣ Αγ. Νικολάου ΙΙ).

«Η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης δεν είναι μια πολυτέλεια που μπορεί να αναστέλλεται σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας ή οικονομικών κρίσεων. Αντιθέτως, η βασικότερη αιτία της κρίσης που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ήταν η εξάρτηση της Ευρώπης από τα ορυκτά καύσιμα, κάτι που εξακολουθεί μέχρι και σήμερα. Η επικείμενη αναθεώρηση του ΣΕΔΕ αποτελεί ευκαιρία για την ΕΕ-27 να επιταχύνει την απεξάρτησή της από αυτά, η οποία συνιστά και τη μόνη εγγυημένη οδό για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας» δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Green Tank.