Ο Σύνδεσμος των ιδιωτικών εταιρειών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε πλαίσιο της διαβούλευσης επί του του Σχεδίου Ανάπτυξης του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας 2026-2030 του ΔΕΔΔΗΕ, ασκεί έντονη κριτική για ελλείψεις και ασάφειες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την ανάπτυξη του συστήματος τηλεμέτρησης και των έξυπνων μετρητών στην Ελλάδα.
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης αποτελεί το γεγονός ότι, παρά την εγκατάσταση περισσότερων από 906.000 έξυπνων μετρητών χαμηλής τάσης, σημαντικές λειτουργίες του Κεντρικού Συστήματος Τηλεμέτρησης δεν παρέχονται ακόμη για τη μεγάλη πλειονότητα των παροχών, ενώ παραμένουν αδιευκρίνιστες οι τεχνικές δυνατότητες των μετρητών να υποστηρίξουν παροχή δεδομένων σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, όπως απαιτεί το νέο πλαίσιο δυναμικής τιμολόγησης.
Στην επιστολή του, ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι το Σχέδιο Ανάπτυξης της ΔΕΔΔΗΕ προβλέπει την παροχή προηγμένων λειτουργιών τηλεμέτρησης μόνο για παροχές Μέσης Τάσης και μεγάλους πελάτες Χαμηλής Τάσης των κατηγοριών 5, 6 και 7.
Αντίθετα, για τις κατηγορίες Χαμηλής Τάσης 0, 1, 2, 3 και 4, δηλαδή για τη μεγάλη πλειονότητα των καταναλωτών που ήδη διαθέτουν έξυπνους μετρητές, δεν παρέχονται ακόμη κρίσιμες υπηρεσίες όπως η πιστοποίηση και ο έλεγχος μετρήσεων, η εκτίμηση και διόρθωση δεδομένων, η διάθεση στοιχείων σε τρίτους φορείς και η αξιοποίηση των μετρήσεων για τον εντοπισμό μη τεχνικών απωλειών και ρευματοκλοπών.
Ο Σύνδεσμος θεωρεί ότι η μη πλήρης ένταξη των έξυπνων μετρητών στο κεντρικό σύστημα τηλεμέτρησης δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως ενόψει της ολοκλήρωσης του πανελλαδικού προγράμματος εγκατάστασης έξυπνων μετρητών έως το 2030.
Όπως αναφέρεται, η αξιόπιστη και έγκαιρη διάθεση μετρητικών δεδομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση τόσο για την ακριβή ενημέρωση και τιμολόγηση των καταναλωτών όσο και για την εφαρμογή νέων υπηρεσιών, όπως τα δυναμικά τιμολόγια, η απόκριση ζήτησης και τα σύγχρονα προϊόντα προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μετάβαση της αγοράς στις 15λεπτες χρονικές μονάδες εκκαθάρισης, η οποία αυξάνει δραστικά τις απαιτήσεις για ακριβή και ταχεία επεξεργασία δεδομένων κατανάλωσης.
Παράλληλα, η παρέμβαση του ΕΣΠΕΝ αναδεικνύει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις τεχνικές δυνατότητες των ίδιων των έξυπνων μετρητών που εγκαθίστανται στο δίκτυο. Σύμφωνα με τη δημόσια διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ για την εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης, προϋπόθεση για τη διάθεση μη πιστοποιημένων δεδομένων σε πραγματικό χρόνο είναι οι μετρητές να διαθέτουν είτε παλμούς εξόδου είτε τυποποιημένη θύρα H1. Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι δεν είναι σαφές πόσοι από τους ήδη εγκατεστημένους μετρητές πληρούν αυτές τις προδιαγραφές, ούτε αν οι νέοι μετρητές που προμηθεύεται η ΔΕΔΔΗΕ διαθέτουν τις απαιτούμενες τεχνικές δυνατότητες. Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου οι μετρητές υποστηρίζουν τεχνικά τη λειτουργία αυτή, απαιτείται πρόσθετος εξοπλισμός προκειμένου ο καταναλωτής να αποκτήσει πρόσβαση σε δεδομένα σχεδόν πραγματικού χρόνου. Ο Σύνδεσμος ζητά να αποσαφηνιστεί ποιος θα επιβαρυνθεί με το κόστος του εξοπλισμού αυτού — οι τελικοί καταναλωτές ή ο Διαχειριστής μέσω της Ρυθμιζόμενης Περιουσιακής Βάσης — υπογραμμίζοντας ότι, αν το κόστος μετακυλιστεί στους χρήστες, αυτό πρέπει να προβλέπεται ρητά στα κανονιστικά κείμενα.
Την ίδια ώρα ζητά σημαντική ενίσχυση της διαφάνειας και της δημόσιας πληροφόρησης γύρω από την πρόοδο του έργου εγκατάστασης έξυπνων μετρητών και επέκτασης της τηλεμέτρησης. Προτείνει τη δημοσίευση αναλυτικών στοιχείων σε μηνιαία ή τριμηνιαία βάση στην ιστοσελίδα της ΔΕΔΔΗΕ, με πληροφορίες ανά γεωγραφική περιοχή και κατηγορία παροχών, καθώς και στοιχεία για τις τεχνικές δυνατότητες των εγκατεστημένων μετρητών. Παράλληλα, ζητά να δημοσιοποιούνται δεδομένα για την πρόοδο της μηνιαίας καταμέτρησης, την αντιμετώπιση των μη τεχνικών απωλειών και τις διαπιστωμένες περιπτώσεις ρευματοκλοπών και επιβληθέντων προστίμων, υποστηρίζοντας ότι μόνο μέσω πλήρους διαφάνειας θα μπορέσουν οι συμμετέχοντες στην αγορά να προετοιμαστούν έγκαιρα για τις νέες υπηρεσίες και τις απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης.
Τέλος ο Σύνδεσμος θέτει εκ νέου το ζήτημα του κόστους των απωλειών ενέργειας του συστήματος σημειώνοντας ότι θα πρέπει να ενσωματωθεί στο Επιτρεπόμενο Έσοδο του Διαχειριστή. Επικαλείται δε σχετική μελέτη του ACER, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο του 2025, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα αποτελεί μία από τις μόλις τέσσερις χώρες της Ε.Ε. όπου, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, το κόστος των απωλειών του δικτύου δεν ανακτάται μέσω του Επιτρεπόμενου Εσόδου του Διαχειριστή, με αποτέλεσμα την απουσία ουσιαστικού κινήτρου για τον περιορισμό των απωλειών. Όπως αναφέρει ο ΕΣΠΕΝ «είναι χαρακτηριστικό ότι και ο ίδιος ο Διαχειριστής αναγνωρίζει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ευρωπαϊκό πλαίσιο, καθώς στην ενότητα 1.5.1 του υπό διαβούλευση Σχεδίου Ανάπτυξης γίνεται ρητή αναφορά στις προβλέψεις της Οδηγίας (ΕE) 2019/944, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711, ως προς τις αρμοδιότητες του Διαχειριστή σχετικά με την κάλυψη των απωλειών ενέργειας στο πλαίσιο της αγοράς».
