Η έκθεση για το 2025 καταγράφει βασικά επιστημονικά δεδομένα για την εξέλιξη της κλιματικής κρίσης στη χώρα, αναλύοντας τις τάσεις εξέλιξης μετεωρολογικών παραμέτρων όπως η θερμοκρασία, οι βροχοπτώσεις, η υγρασία του εδάφους, οι χιονοπτώσεις και οι άνεμοι, καθώς και οι επιπτώσεις τους στο περιβάλλον και την κοινωνία. Με βάση αυτά τα στοιχεία:
- Το 2025 ήταν το δεύτερο θερμότερο έτος των τελευταίων 30 ετών στην Ελλάδα, με μέση ετήσια θερμοκρασία 15,3°C.
- Η μέση μέγιστη θερμοκρασία σε όλες τις περιοχές ήταν υψηλότερη από τη μέση τιμή της περιόδου 1991-2020.
- Το 72% των ημερών του έτους κατέγραψε θερμοκρασίες πάνω από τη μέση κλιματική τιμή.
- Οι περιοχές μακριά από τη θάλασσα, όπως Δυτική Μακεδονία, Καστοριά, Φλώρινα και Γρεβενά, παρουσίασαν ταχύτερη αύξηση θερμοκρασίας.
Ειδικά για τον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής, η επιδραστικότερη αλλαγή το 2025 ήταν η αύξηση της χρήσης ορυκτού αερίου επηρεάζοντας τόσο το ανθρακικό αποτύπωμα όσο και τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Πιο συγκεκριμένα:
Μεταβολές σε σχέση με το 2024
Το 2025 αυξήθηκε η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) κατά 3.8% σε σχέση με το 2024. Ωστόσο, υπερδιπλάσια ήταν η αύξηση στη χρήση του ορυκτού αερίου (+9.2%), το μεγαλύτερο μέρος της οποίας διοχετεύτηκε σε εξαγωγές, στην κάλυψη δηλαδή της ζήτησης γειτονικών χωρών. Πιο συγκεκριμένα, από τις 2.7 TWh της μεταβολής στο ισοζύγιο διασυνδέσεων μεταξύ 2024 και 2025, οι 2 TWh καλύφθηκαν από την αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτό αέριο.
Οι επιπτώσεις στο ανθρακικό αποτύπωμα
Έτσι, ενώ τόσο λιγνίτης, που σημείωσε νέο ιστορικό χαμηλό συνεισφέροντας μόλις 2.7 TWh (4.5% της ηλεκτροπαραγωγής) όσο και το πετρέλαιο, μειώθηκαν, το ανθρακικό αποτύπωμα του τομέα ηλεκτροπαραγωγής παρέμεινε στα ίδια επίπεδα σε σχέση με πέρυσι επιβαρύνοντας την ατμόσφαιρα με 15.8 εκατ. τόνους CO2. Αυτό προέκυψε ως αποτέλεσμα της αύξησης των εκπομπών από μονάδες ορυκτού αερίου, οι οποίες ήταν υπεύθυνες για 8.8 εκατ. τόνους (56% του συνόλου). Έτσι, οι εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής για το 2025 ήταν 55% υψηλότερες από τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), στο οποίο δεσμεύθηκε επίσημα η χώρα μόλις ένα χρόνο πριν. Σύμφωνα με το ΕΣΕΚ, οι εκπομπές του τομέα ηλεκτροπαραγωγής το 2025 δεν θα έπρεπε να ξεπερνούν τους 10.2 εκατ. τόνους CO2.
Η συσχέτιση με τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας
Εκτός από την αρνητική επίδραση που είχε η αύξηση του ορυκτού αερίου στο ανθρακικό αποτύπωμα, επηρέασε ανοδικά και τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού. Σε επίπεδο έτους οι τιμές αυξήθηκαν κατά 2.7% (από 100.9 €/ΜWh το 2024 σε 103.6 €/ΜWh το 2025), με τις μεγαλύτερες διαφορές να καταγράφονται τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο όπου η σχετική αύξηση στην κατανάλωση ορυκτού αερίου κορυφώθηκε (+58.2% και +100.8% σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2024). Συνεπώς, η μεγέθυνση της χρήσης ορυκτού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή, προκειμένου να καλυφθεί όχι μόνο η εγχώρια ζήτηση αλλά και αυτή γειτονικών χωρών, υποσκέλισε τις ευεργετικές επιδράσεις που είχε η αύξηση των φθηνών ΑΠΕ στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι περικοπές ΑΠΕ και ο ρόλος τους στην αυξημένη χρήση αερίου
Η καθοδική πίεση που ασκούν οι ΑΠΕ στις τιμές θα ήταν ακόμα μεγαλύτερη αν περιορίζονταν οι περικοπές τους. Αυτές συμβαίνουν κυρίως στις μεσημεριανές ώρες της ημέρας όταν η ζήτηση είναι χαμηλή και η παραγωγή ΑΠΕ υψηλή. Λόγω έλλειψης υποδομών αποθήκευσης, η περίσσεια ΑΠΕ αυτές τις ώρες δεν μπορεί να απορροφηθεί από το δίκτυο και να αποδοθεί τις βραδινές ώρες. Το αποτέλεσμα είναι η επιπλέον παραγωγή ΑΠΕ να απορρίπτεται και οι τιμές να διατηρούνται υψηλές καθώς παραμένει αναγκαία η χρήση επιπλέον ακριβού αερίου προκειμένου να καλυφθούν οι βραδινές αιχμές ζήτησης. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της διαδικασίας ενοποιημένου προγραμματισμού που δημοσιεύει καθημερινά ο ΑΔΜΗΕ, το 2025 περικόπηκαν 1,867 GWh ΑΠΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 6.6% της συνολικής παραγωγής τους, και είναι υπερδιπλάσια των αντίστοιχων περικοπών του 2024 (899 GWh). Οι υψηλότερες περικοπές σημειώθηκαν το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου 2025 (359 και 383 GWh, αντίστοιχα) και συμπίπτουν με τη χαμηλότερη και την τρίτη χαμηλότερη μηνιαία ζήτηση του έτους.
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την έκθεση εδώ.
