Και το πιο αποκαλυπτικό είναι ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στα καύσιμα. Δεν πρόκειται λοιπόν για «αίσθηση» του οδηγού, ούτε για fake news της αντιπολίτευσης. Είναι μια πραγματικότητα που αποτυπώνεται στους αριθμούς.
Η περίπτωση της Κύπρου είναι χαρακτηριστική: η αμόλυβδη κινείται περίπου στα 1,60 ευρώ, όταν στην Ελλάδα ξεπερνά τα 2 ευρώ. Μια διαφορά περίπου 40 λεπτών το λίτρο, παρότι οι δύο χώρες αγοράζουν από την ίδια διεθνή αγορά πετρελαίου.
Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται και στη φορολογία. Ο Έλληνας καταναλωτής δεν πληρώνει μόνο το καύσιμο και τα περιθώρια της αγοράς, αλλά και έναν βαρύ φορολογικό λογαριασμό. Και όσο υψηλότερη είναι η τελική τιμή, τόσο αυξάνεται και ο ΦΠΑ που εισπράττει το κράτος.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική αντίφαση. Η κυβέρνηση εμφανίζεται να μάχεται την ακρίβεια των καυσίμων, αλλά αποφεύγει να αγγίξει τον πιο δύσκολο παράγοντα της τελικής τιμής: τη φορολογία.
Αντί γι’ αυτό, επιλέγει προσωρινές παρεμβάσεις.
Τον Ιούλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε συμφωνία με τα δύο μεγάλα διυλιστήρια, για μείωση κατά 10 λεπτά το λίτρο στη βενζίνη και 5 λεπτά στο diesel έως το τέλος Αυγούστου.
Λίγες ημέρες αργότερα ανακοινώθηκε επιπλέον κρατική επιδότηση για το diesel, ώστε η συνολική έκπτωση να φτάσει τα 15 λεπτά το λίτρο τον Αύγουστο, με κόστος 30 εκατ. ευρώ. Αλλά το diesel ήδη έχει φθάσει σχεδόν την τιμή της αμόλυβδης, αποδεικνύοντας την αναποτελεσματικότητα και την ανεπάρκεια των κυβερνητικών μέτρων.
Παράλληλα βέβαια προκύπτει και ένα απλό ερώτημα: αν χρειάζονται συνεχείς επιδοτήσεις, συμφωνίες με τα διυλιστήρια και δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για να συγκρατηθούν οι τιμές, τι ακριβώς δεν λειτουργεί στην αγορά;
Η κυβέρνηση επικαλείται τις διεθνείς τιμές, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την εποχική ζήτηση. Όλα αυτά πράγματι επηρεάζουν τις τιμές. Δεν μπορούν όμως να εξηγούν τα πάντα. Αν η διεθνής αγορά είναι κοινή, πρέπει να εξηγηθεί γιατί παράγει τόσο διαφορετικές τελικές τιμές στην Ευρώπη.
Το πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση επιλέγει να αντιμετωπίζει ένα μόνιμο πρόβλημα με προσωρινά μέτρα. Μια επιδότηση για έναν μήνα ή μια συμφωνία που λήγει στο τέλος Αυγούστου είναι ανούσια και δεν αλλάζει τη βασική εικόνα.
Και μετά τον Αύγουστο; Θα συνεχιστεί η επιδότηση; Θα υπάρξει νέα συμφωνία με τα διυλιστήρια; Ή ο οδηγός θα επιστρέψει στην «κανονικότητα» των 2 ευρώ και πάνω;
Και για να γίνει ξεκάθαρο: κανένας πολίτης δεν χρεώνει στην κυβέρνηση ότι δεν μπορεί να ελέγξει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Η αποτυχία είναι ότι, ύστερα από τόσες παρεμβάσεις, η Ελλάδα παραμένει στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης στα καύσιμα.
Αυτό που χρειάζεται πολιτική βούληση για μείωση της φορολογίας των καυσίμων, πραγματικός έλεγχος της αγοράς, διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών από το διυλιστήριο μέχρι το πρατήριο.
Διαφορετικά θα συνεχίσουμε να βλέπουμε το ίδιο έργο: η βενζίνη στα 2 ευρώ, το diesel πανάκριβο, η κυβέρνηση να ανακοινώνει κάθε τόσο μια νέα «παρέμβαση» και ο πολίτης να πληρώνει τον λογαριασμό.
