Η εικόνα αυτή τη φορά ήταν εντελώς διαφορετική. Η Δανία ολοκλήρωσε επιτυχώς τους διαγωνισμούς για δύο υπεράκτια αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 1,8 GW, το Nordsøen Midt ισχύος 1 GW και το Hesselø ισχύος 800 MW. Και στις δύο διαδικασίες επικράτησε η Vattenfall, με τιμές 67,42 ευρώ/MWh και 72,50 ευρώ/MWh αντίστοιχα και συμβάσεις CfD διάρκειας 20 ετών.
Όπως αναφέρει σχετικά η Wind Europe σε σχετική ανακοίνωσή της τα δύο έργα, συνολικής ισχύος 1,8 GW, εκτιμάται ότι θα παράγουν από κοινού αρκετή πράσινη ηλεκτρική ενέργεια ώστε να καλύψουν την κατανάλωση περίπου 1,8 εκατομμυρίων νοικοκυριών στη Δανία. Η χώρα ξεκινά, άλλωστε, από ήδη υψηλή βάση, καθώς τα υπεράκτια αιολικά καλύπτουν σήμερα περίπου το 24% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό οργανισμό, είναι η επιστροφή του ανταγωνισμού. Για το Nordsøen Midt κατατέθηκαν δύο προσφορές, ενώ για το Hesselø πέντε, σε πλήρη αντίθεση με τον διαγωνισμό του 2024, όταν δεν είχε εμφανιστεί κανένας ενδιαφερόμενος.
Η αλλαγή δεν ήταν τυχαία. Ο προηγούμενος διαγωνισμός είχε σχεδιαστεί χωρίς κρατική στήριξη και στηριζόταν σε ένα μοντέλο στο οποίο οι developers αναλάμβαναν σημαντικό μέρος του εμπορικού κινδύνου. Η αύξηση του κόστους κατασκευής και χρηματοδότησης των offshore έργων είχε ήδη ανατρέψει τις οικονομικές παραδοχές πάνω στις οποίες είχε στηριχθεί η ανάπτυξη του κλάδου τα προηγούμενα χρόνια.
Η αποτυχία του διαγωνισμού του 2024 είχε προκαλέσει έντονη συζήτηση για το κατά πόσο τα υπεράκτια αιολικά μπορούν πλέον να αναπτυχθούν χωρίς μηχανισμούς που περιορίζουν την έκθεση των επενδυτών στις διακυμάνσεις της αγοράς. Η ίδια η WindEurope είχε χαρακτηρίσει τότε την απουσία προσφορών «απογοητευτική αλλά όχι έκπληξη».
Στους νέους διαγωνισμούς η Δανία άλλαξε προσέγγιση, υιοθετώντας αμφίδρομα CfD. Μέσω του μηχανισμού ο επενδυτής αποκτά μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τα μελλοντικά έσοδα του έργου. Όταν η τιμή της αγοράς βρίσκεται χαμηλότερα από τη συμφωνημένη τιμή αναφοράς, καλύπτεται η διαφορά, ενώ όταν κινείται υψηλότερα ο παραγωγός επιστρέφει την αντίστοιχη υπεραπόδοση.
Για τη WindEurope, το αποτέλεσμα της Δανίας αποτελεί ένδειξη ότι τα CfD μπορούν να περιορίσουν το επενδυτικό ρίσκο και, κατ’ επέκταση, το κόστος χρηματοδότησης, επιτρέποντας την υποβολή ανταγωνιστικότερων προσφορών.
Το μήνυμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή βιομηχανία offshore αιολικών πιέζεται από υψηλότερα επιτόκια, αυξημένο κόστος εξοπλισμού και προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Δεν είναι τυχαίο ότι το προηγούμενο διάστημα σειρά ευρωπαϊκών διαγωνισμών αντιμετώπισε δυσκολίες ή περιορισμένο ενδιαφέρον. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει δεσμευτεί να μειώσει το κόστος των υπεράκτιων αιολικών κατά 30% έως το 2040 σε σχέση με το 2025. Παράλληλα, οι χώρες της Βόρειας Θάλασσας έχουν θέσει ως στόχο την πραγματοποίηση διαγωνισμών για 15 GW νέας ισχύος ετησίως την περίοδο 2031-2040.
Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, η WindEurope θεωρεί κρίσιμη τη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα των διαγωνισμών και τη χρήση μηχανισμών όπως τα CfD. Όπως σημειώνει ο διευθύνων σύμβουλος της WindEurope, Giles Dickson, το αποτέλεσμα της Δανίας δείχνει ότι «τα CfD λειτουργούν», καθώς προσφέρουν την απαραίτητη σταθερότητα εσόδων και συμβάλλουν στη μείωση του κόστους χρηματοδότησης των έργων.
