Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επιστολής:

Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Προ ημερών, η Ομοσπονδία μας έλαβε, μέσω δημοσιευμάτων, γνώση της δημοσιοποιηθείσας πρότασης του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών, σύμφωνα με την οποία η χρηματική εισφορά των υπόχρεων παραγωγών φωτοβολταϊκών πλαισίων προτείνεται να περιοριστεί σε 30–50 ευρώ ανά τόνο, ενώ το κύριο κόστος συλλογής, μεταφοράς και ανακύκλωσης θα καλύπτεται μέσω αύξησης κατά 0,5 ευρώ ανά MWh της επιβάρυνσης επί της παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ και μέσω ειδικού λογαριασμού στον ΕΟΑΝ. Επιθυμούμε με την παρούσα επιστολή να εκφράσουμε ευθαρσώς την πλήρη εναντίωσή μας με την προοπτική θέσπισης ενός τέτοιου μέτρου.

Η πρόταση αυτή είναι, κατά την άποψή μας, νομικά αβάσιμη, αντίθετη προς τη δομή του συστήματος διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού και πρακτικά ανεφάρμοστη.

Ουσιαστικά εισάγει αυθαίρετη μετακύλιση του κόστους της εναλλακτικής διαχείρισης των φωτοβολταϊκών από τους κατά νόμο υπόχρεους παραγωγούς του εξοπλισμού στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι δεν αποκτούν την ιδιότητα του υπόχρεου απλώς και μόνο επειδή χρησιμοποιούν τα φωτοβολταϊκά πλαίσια.
Κατά το άρθρο 11 του ν. 4819/2021 και το άρθρο 3 της ΚΥΑ Η.Π. 23615/651/Ε.103/2014, ως υπόχρεος παραγωγός νοείται το πρόσωπο που κατασκευάζει, εισάγει, πωλεί με τη δική του επωνυμία ή διαθέτει για πρώτη φορά το προϊόν στην ελληνική αγορά, καθώς και, υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις του νόμου, ο εξ αποστάσεως πωλητής ή ο διαχειριστής ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Στα φωτοβολταϊκά πλαίσια η ιδιότητα αυτή ανήκει, κατά κανόνα, στον κατασκευαστή ή εισαγωγέα του εξοπλισμού και όχι στον φορέα του σταθμού.

Δεν πρέπει, λοιπόν, να γίνεται σύγχυση της υποχρέωσης του κατόχου ενός σταθμού να παραδώσει τα πλαίσια στη νόμιμη αλυσίδα διαχείρισης όταν αυτά καταστούν απόβλητα και με την χρηματοδοτική υποχρέωση του παραγωγού του αποβλήτου. Η πρώτη αφορά τη διοχέτευση του αποβλήτου στην αντίστροφη εφοδιαστική αλυσίδα· η δεύτερη αποτελεί τον πυρήνα της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Η εξομοίωσή τους θα καθιστούσε τη διευρυμένη ευθύνη κενή περιεχομένου, καθώς ο εισαγωγέας θα διέθετε το προϊόν στην αγορά, ενώ ο τελικός χρήστης θα επιβαρυνόταν τόσο με την αγορά του όσο και με το κύριο κόστος της ανακύκλωσής του.

Η Οδηγία 2012/19/ΕΕ, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/884, είναι, ειδικά ως προς τα φωτοβολταϊκά πλαίσια σαφής: για τα πλαίσια που διατέθηκαν στην αγορά μετά τις 13 Αυγούστου 2012, οι παραγωγοί του εξοπλισμού οφείλουν να εξασφαλίζουν τουλάχιστον τη χρηματοδότηση της συλλογής, της επεξεργασίας, της ανάκτησης και της περιβαλλοντικά ορθής διάθεσης των αποβλήτων τους. Η ίδια κατανομή ευθύνης έχει πλέον ενσωματωθεί και στην ελληνική έννομη τάξη με την τροποποίηση του άρθρου 16 της ΚΥΑ Η.Π. 23615/651/Ε.103/2014.

Πρόκειται για δεσμευτικό κανόνα προσδιορισμού του υπόχρεου παραγωγού, υπαγορευόμενο από τις επιταγές του ευρωπαϊκού δικαίου. Η ευχέρεια της Πολιτείας να ρυθμίσει τον τρόπο είσπραξης και διαχείρισης των εισφορών δεν εκτείνεται έως την αντικατάσταση του υπόχρεου παραγωγού από τον χρήστη του εξοπλισμού.

Τυχόν εθνική ρύθμιση που θα περιόριζε την ευθύνη των εισαγωγέων σε μία ονομαστική εισφορά και θα μετέφερε το κύριο κόστος στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας θα αντέβαινε στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της Οδηγίας και θα παραβίαζε την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 9 παρ. 3 του ν. 4819/2021, η χρηματική εισφορά οφείλει να καλύπτει το αναγκαίο κόστος χωριστής συλλογής, μεταφοράς και επεξεργασίας των αποβλήτων, καθώς και τις δαπάνες επίτευξης των στόχων, συγκέντρωσης στοιχείων, ενημέρωσης και λειτουργίας του Προγράμματος Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού. Συνεπώς, μία εισφορά 30–50 ευρώ ανά τόνο, η οποία κατά την ίδια την πρόταση – τουλάχιστον σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δημοσιευθεί – προορίζεται κυρίως για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των ΣΣΕΔ και όχι για το πραγματικό κόστος συλλογής και επεξεργασίας, δεν εκπληρώνει τη λειτουργία που της αναθέτει ο νόμος. Η πρόταση των 30–50 ευρώ ανά τόνο δεν φαίνεται, εξ όσων προκύπτει από τα δεδομένα που βρίσκονται στη δημοσιότητα, να προκύπτει από αντίστοιχη τεχνικοοικονομική τεκμηρίωση.

Αντιθέτως, εκκινεί από το ποσό που θεωρείται οικονομικά ανεκτό για τους υπόχρεους και μεταφέρει τη διαφορά σε τρίτους. Η οικονομική δυσχέρεια καταβολής μιας νόμιμης υποχρέωσης, όμως, δεν μεταβάλλει το πρόσωπο του οφειλέτη.

Εάν ορισμένοι εισαγωγείς δεν εντάχθηκαν εγκαίρως σε ΣΕΔ, δεν δήλωσαν τις πραγματικές ποσότητες ή δεν κατέβαλαν τις αναλογούσες εισφορές επί σειρά δεκαετιών, οι παραλείψεις αυτές δεν θεμελιώνουν δικαίωμα απαλλαγής τους ούτε αξίωση χρηματοδότησης από τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Μία τέτοια εξέλιξη θα επιβράβευε τη μη συμμόρφωση, θα έθετε σε μειονεκτική θέση όσους υπόχρεους εκπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους και θα προκαλούσε νέα στρέβλωση του ανταγωνισμού. Βεβαίως είναι κατανοητή από την Ομοσπονδία μας η δυσκολία αποπληρωμής των αναδρομικών εισφορών των υπόχρεων παραγωγών⸱ η εξυπηρέτηση τυχόν συσσωρευμένων οφειλών μπορεί να οργανωθεί με δόσεις, εγγυήσεις και ειδικό μηχανισμό αποπληρωμής. Δεν μπορεί, όμως, να οργανωθεί με αλλαγή του υπόχρεου.

Επιπλέον, δεν υφίσταται στο ισχύον δίκαιο ειδική εξουσιοδότηση για την επιβολή ενεργειακού τέλους ανά παραγόμενη MWh με σκοπό τη χρηματοδότηση των ΣΣΕΔ φωτοβολταϊκών πλαισίων. Ο ΕΟΑΝ διαθέτει αρμοδιότητες έγκρισης και εποπτείας των Συστημάτων, τήρησης του ΕΜΠΑ, καθορισμού της ελάχιστης χρηματικής εισφοράς και ελέγχου των υπόχρεων. Δεν προβλέπεται ως διαχειριστής τέλους επί της ηλεκτροπαραγωγής ή ως φορέας συγκέντρωσης αποθεματικού από τους παραγωγούς ΑΠΕ. Ακόμη, όμως, και αν θεσπιζόταν ειδική νομοθετική βάση, η ρύθμιση θα έπρεπε να είναι συμβατή με το ενωσιακό δίκαιο και δεν θα μπορούσε να απαλλάσσει τους παραγωγούς του εξοπλισμού από το κύριο κόστος που τους αναλογεί. Κάτι τέτοιο εν προκειμένω δεν ισχύει, αφού το προτεινόμενο μέτρο είναι πρόδηλα αντίθετο με την εθνική και κυρίως την ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Τέλος, η χρέωση ανά MWh στερείται εύλογης σύνδεσης με το χρηματοδοτούμενο κόστος. Η παραγωγή ενός σταθμού εξαρτάται από την ηλιοφάνεια, τη γεωγραφική θέση, τις βλάβες, τις απώλειες και τις περικοπές έγχυσης.

Δεν συνδέεται με το βάρος, τη σύνθεση, την ηλικία ή το κόστος ανακύκλωσης των εγκατεστημένων πλαισίων. Δύο σταθμοί με ίδιο εξοπλισμό μπορεί να καταβάλλουν διαφορετικό ποσό, ενώ ο αποδοτικότερος σταθμός θα επιβαρύνεται περισσότερο χωρίς να δημιουργεί περισσότερα απόβλητα.

Παράλληλα, μέσω της πρόταση αυτής δημιουργείται προφανής κίνδυνος διπλής χρηματοδότησης για πλαίσια για τα οποία έχει ήδη καταβληθεί εισφορά από τον νόμιμο εισαγωγέα. Η πρόταση δεν προβλέπει τρόπο ταυτοποίησης των πλαισίων αυτών, συμψηφισμού των ποσών ή διαχωρισμού μεταξύ ιστορικών, μη ιστορικών και ορφανών αποβλήτων.

Κατόπιν των ανωτέρω, ζητούμε:
1. Να μη γίνει αποδεκτή ή προωθηθεί νομοθετικά η επιβολή πρόσθετου τέλους ανά παραγόμενη MWh για την κάλυψη του κόστους εναλλακτικής διαχείρισης φωτοβολταϊκών πλαισίων.
2. Να ολοκληρωθεί από τον ΕΟΑΝ ο καθορισμός της ελάχιστης χρηματικής εισφοράς με βάση το πραγματικό και τεκμηριωμένο κόστος και τα κριτήρια του άρθρου 9 παρ. 3 του ν. 4819/2021.

Η εισφοροδιαφυγή δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με την απαλλαγή των μη συμμορφούμενων και την επιβολή νέου βάρους στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας. Η σύννομη λύση είναι η εφαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου και η είσπραξη των εισφορών από εκείνους στους οποίους το ενωσιακό και το εθνικό δίκαιο αναθέτουν τη σχετική ευθύνη.

Παρακαλούμε για τις ενέργειές σας και για την έγγραφη ενημέρωση της Ομοσπονδίας μας ως προς τη θέση του Υπουργείου επί της ανωτέρω πρότασης.
Με εκτίμηση,
Για την Π.Ο.Σ.Π.Η.Ε.Φ.
Ο Πρόεδρος
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΗΣ
Ο Γενικός Γραμματέας
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΥΑΝΙΔΗΣ