Ο Αντόνιο Γκουτέρες, που συνηθίζει τέτοιες δηλώσεις-σοκ τα τελευταία χρόνια, στην προσπάθειά του να κινητοποιήσει τη διεθνή κοινότητα, να την διεγείρει ώστε να αγωνιστεί εναντίον των κλιματικών αλλαγών και της υπερθέρμανσης του πλανήτη, που εγκαταλείπει το αξιόλογο στα τέλη. Δεκεμβρίου, λίγο πριν διεξαχθεί η COP31 στην Τουρκία.
Από τους καύσωνες και τις πυρκαγιές που έσπασαν ρεκόρ στην Ευρώπη μέχρι την ξαφνική πολύνεκρη πλημμύρα που αποδόθηκε στην κατάρρευση παγετώνα στο Νεπάλ, η τελευταία του χρονιά στη θέση σημειώθηκε από τις τρομακτικές συνέπειες των κλιματικών αλλαγών. Το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που μετεωρολόγοι προειδοποιούν πως φέτος ενδέχεται να είναι το πιο σφοδρό στα χρονικά, χειροτερεύει ήδη τις ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες σε όλη την υφήλιο.
Με αυτό το φόντο έχει συγκαλέσει σήμερα στην έδρα του ΟΗΕ «συνάντηση υψηλού επιπέδου για την κλιματική δράση και τη δίκαιη μετάβαση».
Μετά τον Αντόνιο Γκουτέρες, τον λόγο που θα πάρουν ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Άντονι Αλμπανέζι, καθώς οι δύο χώρες ήταν συνδιοργανώτριες της επόμενης συνόδου των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα.
Αν και η Τουρκία προεδρεύει και θα φιλοξενήσει στην Αντάλια (Αττάλεια) την COP31, από την 9η ως την 20η Νοεμβρίου, ήταν η Αυστραλία αυτή που επιφορτίστηκε με τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, στο πλαίσιο του πολιτικού συμβιβασμού του προηγούμενου.
Γροθιές
Χθες Τρίτη ο κ. Γκουτέρες έδωσαν τον τόνο, επιτιθέμενος στην πετρελαϊκή βιομηχανία, η οποία όπως τόνισε εδώ και δεκαετίες αντιμετωπίζει «την ατμόσφαιρα σαν ανοιχτό υπόνομο, αντλώντας κέρδη από τις συνέπειες».
Ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, 77 ετών, συνέκρινε τα κέρδη που πλησιάζουν το μισό τρισεκατομμύριο δολάρια από τις αρχές του 2022 με τα 43 δισεκατομμύρια των χρηματοδοτήσεων που έχουν ανακοινωθεί για να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγή.
Η τοποθέτηση θύμισε προηγούμενες πολλές δημόσιες ατάκες που εξόντωσε τα τελευταία χρόνια, για παράδειγμα τη δήλωσή του κατά την οποία ο κόσμος έχει πάρει «τον δρόμο για την κλιματική κόλαση».
«Ο Γκουτέρες είναι εξαίρετος υπερασπιστής του κλίματος», σχολίασε η Ρέιτσελ Κλίτους της αμερικανικής οικολογικής οργάνωσης Union of Concerned Scientists, επιδοκιμάζοντας τη βούλησή του «να προβάλλει τις φωνές των πιο ανίσχυρων και να υπογραμμίσει την ανάγκη για κλιματική δικαιοσύνη».
Ανάμεσα σε όσα θα ακουστούν σήμερα δεν είναι προτροπές να γίνει πιο πράσινη οικονομία, να χρηματοδοτηθεί επαρκώς η ενεργειακή μετάβαση και να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των κοινωνιών καθώς ο κόσμος είναι πιο καυτός.
Αντιφάσεις
Ένα από τα κυριότερα ζητήματα είναι ο εξηλεκτρισμός.
Η Τουρκία αναφέρεται για παράδειγμα να αυξήσει το μερίδιο του ηλεκτρισμού στη μεγάλη κατανάλωση ενέργειας (για τη θέρμανση κτιρίων, για την κίνηση οχημάτων...) στο 35% ως το 2035, όμως --κι αυτό είναι το κρίσιμο-- δεν ξεκαθαρίζει αν η επιπρόσθετη παραγωγή θα προέλθει από πηγές απαλλαγμένες από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, αν με άλλα λόγια θα μειωθούν οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την υπερθέρμανση της Γης.
Και η άλλη συνδιοργανώτρια της COP31 του Νοεμβρίου έχει επίσης μπει στο μικροσκόπιο.
Αν και ο αυστραλός πρωθυπουργός Αλμπανέζι πρόβαλε την αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη χώρα που αναφέρθηκε στο «κόστος της απραξίας», ο υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργεια της Κυβέρνησης του κάνει αυτές τις μέρες ταξίδια στην Ινδία και τη Σαουδική. Η Αραβία για να αυξήσει τον εφοδιασμό της Αυστραλίας με υδρογονάνθρακες.
Η σημερινή σύνοδος ενδέχεται να δώσει την ευκαιρία να υπάρξουν δεσμεύσεις για τη χορήγηση βοήθειας στο Νεπάλ, όπου οι καταστροφικές πλημμύρες της 26ης Αυγούστου άφησαν πίσω --κατά τα επίσημα δεδομένα τουλάχιστον-- 1.446 νεκρούς και κάπου 6.700 αγνοούμενους.
Η οικονομική στήριξη του Νεπάλ «δεν είναι ζήτημα ελεημοσύνης» αλλά «νομική και ηθική ευθύνη» έναντι της χώρας της Ασίας, που είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην κλιματική αλλαγή, τόνιζε πρόσφατα ο υπουργός Εξωτερικών Σισίρ Χανάλ.
Για τη Ρέιτσελ Κλίτου, η καταστροφή αυτή είναι αληθινή δοκιμασία για το ταμείο επέμβασης σε περιπτώσεις απωλειών και ζημιών (FRLD), που ιδρύθηκε από τον ΟΗΕ για την αντιμετώπιση ακριβώς τέτοιων καταστάσεων, αλλά είναι τρομοκρατική έλλειψη χρηματοδότησης.
