Όταν γίνεται λόγος για είδη υπό εξαφάνιση, το μυαλό πηγαίνει συνήθως στα ζώα. Οι επιστήμονες, ωστόσο, προειδοποιούν ότι ο συχνά παραμελημένος κόσμος των φυτών αντιμετωπίζει εξίσου σοβαρό κίνδυνο, καθώς η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να οδηγήσει στην εξαφάνιση δεκάδων χιλιάδων φυτικών ειδών έως το τέλος του αιώνα.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science, μεταξύ 7% και 16% των φυτικών ειδών παγκοσμίως αναμένεται να χάσουν τουλάχιστον το 90% του φυσικού τους βιότοπου μέσα στα επόμενα 55 έως 75 χρόνια, εξαιτίας της αύξησης της θερμοκρασίας και των αλλαγών στα πρότυπα βροχόπτωσης και χιονόπτωσης.

Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 35.000 έως 50.000 είδη σε σενάρια μέτριας ρύπανσης άνθρακα - και ακόμη περισσότερα εάν οι εκπομπές αυξηθούν.

«Ο ρυθμός της υπερθέρμανσης οδηγεί στην εξαφάνιση», δήλωσε η οικολόγος Xiaoli Dong από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις, κ των συγγραφέων της έρευνας.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν βιολογικά και κλιματικά μοντέλα για να εξετάσουν το μέλλον του 18% των φυτικών ειδών του πλανήτη. Μέχρι σήμερα θεωρούσαν ότι πολλά φυτά θα μπορούσαν να μετακινηθούν σταδιακά προς ψυχρότερα κλίματα, μεταφερόμενα από τον άνεμο, το νερό ή τα ζώα. Οι προσομοιώσεις, ωστόσο, έδειξαν ότι ακόμη και η ταχύτερη δυνατή μετακίνηση δεν μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εξαφάνισης, επειδή σταδιακά απλώς παύουν να υπάρχουν οι κατάλληλοι βιότοποι.

Η κλιματική αλλαγή διαταράσσει τον ευαίσθητο συνδυασμό θερμοκρασίας, βροχής και εδάφους που απαιτούν τα φυτά. Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, οι ιδανικές συνθήκες συχνά απορρυθμίζονται: η σωστή θερμοκρασία μετακινείται γεωγραφικά, τα μοτίβα βροχόπτωσης αλλάζουν και το κατάλληλο έδαφος παραμένει σταθερό, με αποτέλεσμα τα φυτά να μην μπορούν να επιβιώσουν.

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στην Αρκτική, τη Μεσόγειο και την Αυστραλία - περιοχές όπου η άνοδος της θερμοκρασίας ή οι μεταβολές στις βροχοπτώσεις είναι ιδιαίτερα έντονες.

Χιλιάδες ανθοφόρα φυτά απειλούνται ήδη με εξαφάνιση

Δεύτερη μελέτη στο ίδιο τεύχος του Science εξέτασε τον σημερινό κίνδυνο εξαφάνισης των ανθοφόρων φυτών, μιας ομάδας με περισσότερα από 335.000 είδη.

Επιστήμονες από τους Βασιλικούς Βοτανικούς Κήπους του Κιου διαπίστωσαν ότι σχεδόν 10.000 είδη απειλούνται ήδη, πολλά από τα οποία είναι εξελικτικά μοναδικά. Η απώλειά τους θα σήμαινε την εξαφάνιση περίπου του 21% του «δέντρου της ζωής» της Γης.

Ορισμένα φυτά, όπως το Ginkgo biloba, δεν έχουν κοντινά συγγενικά είδη και αντιπροσωπεύουν εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης. Σε αντίθεση με πολλά ζώα που διαθέτουν συγγενικά είδη, η εξαφάνιση τέτοιων φυτών συνεπάγεται οριστική απώλεια μοναδικής βιολογικής ιστορίας.

Παρά τη σημασία τους για τα οικοσυστήματα, την παραγωγή τροφίμων και τις πρώτες ύλες, τα φυτά συχνά λαμβάνουν λιγότερη προσοχή από τα ζώα στις προσπάθειες διατήρησης της βιοποικιλότητας. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η προστασία τους είναι κρίσιμη, καθώς η αποσταθεροποίηση των φυτικών οικοσυστημάτων απειλεί άμεσα την επισιτιστική ασφάλεια και τις συνθήκες που στηρίζουν την ανθρώπινη ζωή.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η διατήρηση των οικολογικών συνθηκών που επιτρέπουν την επιβίωση των φυτών απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πηγή: Associated Press