Η συζήτηση ξεκίνησε μετά τη δημοσιοποίηση της μελέτης του Green Tank με τίτλο «Τάσεις στη λιανική αγορά ηλεκτρισμού της Ελλάδας», η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα ήταν το 2025 η ακριβότερη χώρα της ΕΕ-27 στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων με βάση την αγοραστική δύναμη και η τρίτη ακριβότερη σε ονομαστικές τιμές.
Η έκθεση αποδίδει τις υψηλές τιμές στη μεγάλη εξάρτηση της ηλεκτροπαραγωγής από το φυσικό αέριο, στη στενή σύνδεση χονδρικής και λιανικής αγοράς, στη χαμηλή κινητικότητα των καταναλωτών μεταξύ τιμολογίων και στην υψηλή συγκέντρωση της αγοράς γύρω από έναν κυρίαρχο πάροχο.
Παράλληλα, σημειώνει ότι τα πράσινα τιμολόγια ήταν κατά μέσο όρο 13,3% ακριβότερα από τα μπλε και 27,3% ακριβότερα από τα κίτρινα, τα οποία αναδείχθηκαν στη φθηνότερη επιλογή σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της διετίας 2024-2025. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της μελέτης, αν οι καταναλωτές που παρέμειναν στα πράσινα τιμολόγια είχαν επιλέξει κάθε μήνα το φθηνότερο κίτρινο, οι συνολικές δαπάνες ηλεκτρικής ενέργειας θα ήταν μειωμένες κατά περίπου 1,23 δισ. ευρώ στη διετία.
Η παρέμβαση του Νίκου Τσάφου ήρθε μέσω ανάρτησης στο Linkedin, όπου έκανε λόγο για «λογιστικό λάθος» στην ανάλυση. Όπως υποστήριξε, στην Ελλάδα το ανταγωνιστικό σκέλος δεν περιλαμβάνει μόνο το καθαρό κόστος προμήθειας ενέργειας, αλλά και πρόσθετες επιβαρύνσεις, όπως απώλειες συστήματος και δικτύου, κόστη εξισορρόπησης, εφεδρείες και υπηρεσίες σταθεροποίησης του συστήματος.
Αντίθετα, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες μέρος αυτών των χρεώσεων καταγράφεται στις χρεώσεις δικτύου και όχι στην κατηγορία «ενέργεια και προμήθεια». Σύμφωνα με τον υφυπουργό, αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να εμφανίζεται τεχνητά ακριβή στο ανταγωνιστικό σκέλος, αλλά ταυτόχρονα να καταγράφει από τις χαμηλότερες χρεώσεις δικτύου στην Ευρώπη.
«Είμαστε πολύ ψηλά στη μία στήλη και πολύ χαμηλά στην άλλη στήλη. Το θέμα είναι λογιστικό και όχι ενεργειακό», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι σε επίπεδο τελικής τιμής η Ελλάδα ήταν το 2025 η 10η φθηνότερη χώρα της ΕΕ και 19% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το The Green Tank απάντησε ότι η κριτική του υφυπουργού δεν αναιρεί τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης. Όπως υποστηρίζει, ακόμη και αν προστεθούν στο ανταγωνιστικό σκέλος και οι χρεώσεις δικτύου, η Ελλάδα παραμένει η 6η ακριβότερη χώρα της ΕΕ-27 σε πραγματικούς όρους, δηλαδή με βάση την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, και 16% ακριβότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης.
Σημειώνει επίσης ότι το πραγματικό οικονομικό βάρος για τα νοικοκυριά παραμένει υψηλό, ενώ θεωρεί ότι η ισχυρή εξάρτηση από το φυσικό αέριο και η περιορισμένη λειτουργία του ανταγωνισμού στη λιανική αγορά εξακολουθούν να διατηρούν τις τιμές σε αυξημένα επίπεδα.
Αναφέρει ότι στη μεγάλη εικόνα η λιανική ρεύματος δεν λειουργεί ικανοποιητικά τονίζοντας:
«Δεν είναι δείγμα «υγείας» για παράδειγμα να έχουμε ~80-90 προϊόντα λιανικής στην αγορά κάθε μήνα και από αυτά μόλις 6-7 να είναι διζωνικά (τα 2-3 μάλιστα από αυτά με πολύ μικρή διαφορά στην τιμολόγηση μεταξύ των ζωνών), κι αυτό 1+ χρόνο μετά τη θεσμοθέτηση των νέων ωρών του «νυχτερινού» τιμολογίου. Πώς θα αποκτήσουν κίνητρα οι καταναλωτές για να μετατοπίσουν την κατανάλωσή τους τις μεσημεριανές ώρες και πώς θα περιοσριστούν οι περικοπές ΑΠΕ;
Δεν είναι επίσης δείγμα «υγείας» της αγοράς 6 στα 10 νοικοκυριά να παραμένουν στα ακριβότερα πράσινα τιμολόγια τη στιγμή που η Ελλάδα βρίσκεται στην κορυφή της ΕΕ-27 στην αδυναμία πληρωμής λογαριασμών κοινής ωφέλειας σύμφωνα με τη Eurostat».
