Το νέο πρόγραμμα προανήγγειλε χθες η γενική γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων, Δέσποινα Παληαρούτα κατά τη διάρκεια συνεδρίου. Ο σχεδιασμός, του προγράμματος βρίσκεται σε εξέλιξη και προβλέπει τη διάθεση πόρων άνω των 2 δισ. ευρώ, με σαφώς στοχευμένα κοινωνικά κριτήρια και αποκλειστικό προσανατολισμό στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Η προκήρυξη τοποθετείται χρονικά στο τελευταίο τρίμηνο του 2026.
Σε αντίθεση με τους προηγούμενους κύκλους, το νέο πρόγραμμα σχεδιάζεται εξαρχής με αποκλειστικό στόχο την ενεργειακή φτώχεια και όχι με οριζόντια κριτήρια.
Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα έχουν υλοποιηθεί πέντε κύκλοι «Εξοικονομώ», με συνολικό προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ, καλύπτοντας παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης σε πάνω από 100.000 νοικοκυριά. Ειδικά στον τελευταίο κύκλο, η απαίτηση για αναβάθμιση κατά τρεις ενεργειακές κατηγορίες οδήγησε σε αυξημένη συμμετοχή, με περισσότερες από 55.000 αιτήσεις, γεγονός που επέβαλε την ενίσχυση του διαθέσιμου προϋπολογισμού στο 1 δισ. ευρώ, με έμφαση στα ευάλωτα νοικοκυριά και με απλοποιημένες διαδικασίες. Το πρόγραμμα προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο του 2026.
Σύμφωνα με τη γενική γραμματέα του υπουργείου, τα προγράμματα εξοικονόμησης έχουν συμβάλει ουσιαστικά στον εξηλεκτρισμό της κατανάλωσης, παραμένουν όμως αποσπασματικά λόγω της εξάρτησής τους από διαθέσιμα κονδύλια, με στόχο πλέον τη μετάβαση σε έναν μόνιμο μηχανισμό εξοικονόμησης ενέργειας, συμπληρωματικό των κατά καιρούς «Εξοικονομώ».
Την ίδια ώρα, η αγορά βρίσκεται εν αναμονή της ενεργοποίησης του νέου προγράμματος «Ανακαινίζω», που αναμένεται να ανοίξει από τον Μάιο και να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τα υφιστάμενα εργαλεία ενεργειακής αναβάθμισης. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το πρόγραμμα μπορεί να κινητοποιήσει σημαντικό αριθμό παλαιών και κλειστών ακινήτων, δίνοντας ώθηση τόσο στις εργασίες ανακαίνισης όσο και στον κατασκευαστικό κλάδο, σε μια περίοδο όπου το ενδιαφέρον για παρεμβάσεις στο υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα παραμένει αυξημένο. Το «Ανακαινίζω» αφορά ανοιχτά και κλειστά ακίνητα σε όλη τη χώρα και αποτελείται από δύο υποχρεωτικά σκέλη.
Το πρώτο είναι το σκέλος της ανακαίνισης, που καλύπτει γενικές και λειτουργικές παρεμβάσεις, όπως βελτίωση στατικότητας, υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, ενίσχυση τοιχοποιίας, αντικατάσταση δαπέδων, πλήρη ανακαίνιση μπάνιου και κουζίνας, βαψίματα και αποκατάσταση φθορών. Το δεύτερο είναι το σκέλος της ενεργειακής αναβάθμισης, το οποίο περιλαμβάνει ήπιες ενεργειακές παρεμβάσεις, χωρίς την αυστηρότητα των προγραμμάτων τύπου «Εξοικονομώ».
Οι παρεμβάσεις και στα δύο σκέλη είναι υποχρεωτικές. Η ανακαίνιση θα πρέπει να καλύπτει 60% έως 80% του συνολικού προϋπολογισμού της αίτησης, ενώ οι ενεργειακές παρεμβάσεις θα κυμαίνονται μεταξύ 20% και 40%. Στόχος είναι η κατοικία να αναβαθμιστεί τουλάχιστον κατά μία ενεργειακή κλάση, από Γ έως Η, με την υποχρέωση έκδοσης Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) πριν και μετά τις παρεμβάσεις.
Στο ενεργειακό σκέλος, οι επιλέξιμες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων με θερμομονωτικά, εγκατάσταση ή αντικατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα ή άλλου συστήματος ΑΠΕ για ζεστό νερό χρήσης, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και ψύξης με αντλία θερμότητας ή λέβητα βιομάζας, καθώς και στοχευμένες παρεμβάσεις θερμομόνωσης σε ταράτσες ή δώματα. Από το σύνολο των ενεργειακών παρεμβάσεων θα πρέπει να υλοποιούνται τουλάχιστον τρεις, εκ των οποίων οι δύο υποχρεωτικά θα προέρχονται από τις βασικές παρεμβάσεις χαμηλής τεχνικής δυσκολίας, ώστε να διασφαλίζεται η ενεργειακή αναβάθμιση χωρίς υπερβολικό κόστος. Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος αναμένεται να φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ με τη μέγιστη επιχορήγηση φτάνει τα 36.000 ευρώ, υπολογιζόμενη ανά τετραγωνικό μέτρο, με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ/τ.μ., ενώ υπερβάλλουσες δαπάνες δεν καλύπτονται.
