Πρώτον, η προθεσμία. Για τις μπαταρίες σε κοινό σημείο σύνδεσης με υφιστάμενα φωτοβολταϊκά, η καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτημάτων στον ΑΔΜΗΕ ορίζεται την 1η Αυγούστου 2026. Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στις 21 Ιουλίου. Δηλαδή δέκα ημέρες, μέσα στον Ιούλιο, για μια διαδικασία που προϋποθέτει συμφωνίες ανάμεσα σε περισσότερους παραγωγούς που μοιράζονται το ίδιο σημείο σύνδεσης και πλήρη φάκελο δικαιολογητικών. Ένας νόμος δεν μπορεί να αποκλείει μέσα σε δέκα ημέρες παραγωγούς στους οποίους δεν έδωσε κανένα περιθώριο και οι οποίοι ενδεχομένως ετοιμάζουν ήδη τον φάκελό τους. Η μετάθεση δεν αφαιρεί τίποτα από τις merchant μπαταρίες, καθώς η ισχύς που τους αναλογεί είναι κλειδωμένη και προηγούνται στη σειρά της εναλλάξ χορήγησης. Το ότι σε τρεις μήνες θα έχουν υποβληθεί περισσότερα ώριμα αιτήματα για μπαταρίες σε κοινά σημεία είναι ακριβώς το ζητούμενο. Ζητάμε μετάθεση τουλάχιστον στην 1η Νοεμβρίου 2026 και, επειδή από την ημερομηνία αυτή κρίνεται ποιος μένει μέσα και ποιος έξω, να διορθωθεί και η νομοτεχνική αστοχία του κειμένου, που δεν επιτρέπει να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ποιες κατηγορίες αιτημάτων καταλαμβάνει. Επιπλέον τα όρια των 1.000MW ανά κατηγορία σταθμών αποθήκευσης είναι αρκετά χαμηλά τη στιγμή που η αγορά διψάει για αποθήκευση είτε αυτοί λέγονται παραγωγοί ΑΠΕ , είτε λέγονται καταναλωτές.
Δεύτερον , το σημαντικότερο. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι προτεραιότητες και τα όρια που είπαμε παραπάνω οτι είναι πολύ χαμηλά αλλά και η τήρηση των προθεσμιών. Η νομοθεσία ορίζει ήδη ότι ο Διαχειριστής χορηγεί την οριστική προσφορά σύνδεσης εντός δύο μηνών από την υποβολή πλήρους φακέλου. Αν η προθεσμία αυτή τηρούνταν, η ουρά θα προχωρούσε και δεν θα χρειάζονταν πλαφόν και κόφτες. Ο παραγωγός δεσμεύεται από κάθε πλευρά, χάνει τον φάκελό του αν δεν προσκομίσει συμπληρωματικά στοιχεία εμπρόθεσμα, χάνει την εγγυητική του αν δεν προλάβει, ενώ απέναντί του δεν υπάρχει καμία συνέπεια για την καθυστέρηση. Η εικόνα φαίνεται και στην πράξη, αφού η πρόσκληση για τις merchant μπαταρίες έκλεισε στις 31 Οκτωβρίου 2025 και η διαδικασία δεν εχει προχωρήσει ακόμη, σχεδόν εννέα μήνες μετά, τη στιγμή που από αυτήν εξαρτάται πότε θα ανοίξει η δεύτερη δόση για τα κοινά σημεία. Ζητάμε ρητό πρόστιμο για την παραβίαση των προθεσμιών χορήγησης όρων σύνδεσης σε σταθμούς αποθήκευσης, υποχρεωτική μηνιαία δημοσιοποίηση των εκκρεμών αιτημάτων και του πραγματικού χρόνου εξέτασης ανά Διαχειριστή. Το πλαίσιο κυρώσεων προς τους Διαχειριστές διευρύνεται ήδη, με πρόστιμα που φτάνουν το 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών. Λείπει μόνο η ρητή πρόβλεψη και η αυτόματη εφαρμογή. Αν το Υπουργείο θέλει πράγματι άμεσα μπαταρίες, αυτή η προσθήκη είναι η φθηνότερη και η πιο πειστική απόδειξη, και μηδενίζει κάθε καχυποψία ότι οι καθυστερήσεις είναι σκόπιμες.
Τρίτον, εισάγεται κανόνας που ορίζει ότι κάθε μεταγενέστερη προσθήκη συνεργαζόμενου σταθμού ή μεταβολή της ισχύος ρίχνει ολόκληρο το αίτημα στο τέλος της ουράς με νέα ημερομηνία. Καμία τροποποίηση, καμία προσθήκη και καμία διόρθωση λάθους δεν πρέπει να στοιχίζει την αρχική ημερομηνία κατάθεσης. Ο παραγωγός που συμπληρώνει ή διορθώνει τον φάκελό του δεν κάνει κατάχρηση, ανταποκρίνεται σε μια διαδικασία που του δόθηκε βιαστικά. Ζητάμε επίσης να εξεταστεί το σύνολο των εμπρόθεσμων αιτήσεων και να μη μείνει έξω ισχύς που έχει ήδη κατατεθεί νόμιμα.
Τέταρτον, η σειρά προτεραιότητας. Η αντλησιοταμίευση αποκτά απόλυτη προτεραιότητα για 2.000 MW έναντι όλων των υπόλοιπων αιτημάτων αποθήκευσης. Είναι έργα που δεν κατασκευάζονται στους χρόνους που κατασκευάζεται μια μπαταρία σε υφιστάμενο σημείο σύνδεσης. Το πρόβλημα του συστήματος όμως είναι σήμερα και λύνεται με βραχυπρόθεσμα εργαλεία. Μπροστά πρέπει να μπουν οι άμεσες μπαταρίες και όχι έργα που θα αποδώσουν στην επόμενη δεκαετία δεσμεύοντας από τώρα τον ηλεκτρικό χώρο. Ενισχύει την ένστασή μας ότι, σε περίπτωση απόσυρσης, η εγγυητική καταπίπτει μόλις κατά 20%, ποσοστό που μετατρέπει τη δέσμευση δημόσιου ηλεκτρικού χώρου σε φθηνό δικαίωμα προαίρεσης.
Πέμπτον, η τιμή της ενέργειας που πηγαίνει στη μπαταρία. Ο νόμος επιτρέπει στο φωτοβολταϊκό να εγχέει πέραν των περιορισμών εφόσον ισόποση ενέργεια απορροφάται ταυτόχρονα από συμβεβλημένη μπαταρία, και ορίζει ότι η ενέργεια αυτή περιέρχεται στον σταθμό αποθήκευσης «χωρίς χρέωση». Η διάταξη προϋπήρχε, δεν είναι νέα. Το νομοσχέδιο όμως ανοίγει ξανά ακριβώς αυτό το σημείο και την αφήνει άθικτη. Όταν η μπαταρία ανήκει στον ίδιο τον παραγωγό δεν τίθεται ζήτημα. Όταν ανήκει σε τρίτον, και ο νόμος το επιτρέπει ρητά, το κράτος ορίζει με διάταξη ότι ο παραγωγός παραδίδει δωρεάν πρώτη ύλη σε κάποιον που θα την πουλήσει στη βραδινή αιχμή. Η σχέση αυτή είναι ιδιωτική και δεν αφορά τον νομοθέτη. Ζητάμε να απαλειφθεί η φράση και το τίμημα να καθορίζεται ελεύθερα μεταξύ των μερών.
Έκτον και θετικό. Επεκτείνεται ρητά και σε επίπεδο νόμου η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένου σταθμού αποθήκευσης για αυτοκατανάλωση χωρίς έγχυση, ακόμη και σε κορεσμένα δίκτυα, χωρίς να προσμετράται στα περιθώρια και με εξέταση κατά προτεραιότητα, ενώ προστίθεται και απαλλαγή από τη Βεβαίωση Παραγωγού. Είναι αίτημα που ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ είχε καταθέσει και το χαιρετίζουμε. Και εδώ όμως όλα εξαρτώνται από υπουργική απόφαση χωρίς προθεσμία έκδοσης, όπως επισημάναμε και στην πρόσφατη παρέμβασή μας για την αυτοκατανάλωση. Χωρίς δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, η ρύθμιση μένει στα χαρτιά.
Υπάρχει και κάτι που ο νομοθέτης παραδέχεται χωρίς να το λέει. Από τη στιγμή που επιτρέπει στην περικοπτόμενη ενέργεια να αποθηκευτεί και να πουληθεί, αναγνωρίζει ότι αυτή η ενέργεια έχει τιμή. Άρα και η απώλειά της έχει τιμή. Αυτό ακριβώς ζητάμε μήνες τώρα να αναγνωριστεί και προς την άλλη κατεύθυνση, με αποζημίωση των μη αγοραίων περικοπών, όπως επιβάλλει το ευρωπαϊκό δίκαιο και όπως η χώρα εξακολουθεί να μην εφαρμόζει. Η αποθήκευση που απορροφά το πλεόνασμα είναι καλοδεχούμενη, αλλά δεν εξοφλεί αυτό που ήδη χάθηκε.
