Την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό των δημοπρασιών μεταφορικής ικανότητας φυσικού αερίου επισημαίνει η Motor Oil στη διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ επί της πρότασης του ΔΕΣΦΑ για τις δημοπρασίες κατανομής μεταφορικής ικανότητας στα σημεία διασύνδεσης και εισόδου του ΕΣΦΑ για το Έτος Αερίου 2026/2027, προειδοποιώντας ότι η επόμενη ημέρα χωρίς ρωσικό αέριο απαιτεί διαφορετική προσέγγιση. Η εταιρεία ζητά περιορισμό της διάρκειας των προϊόντων δυναμικότητας, περισσότερες δυνατότητες εισαγωγών προς την ελληνική αγορά και αναθεώρηση του σχεδιασμού σε βασικά σημεία εισόδου του συστήματος.
Ειδικότερα, στην επιστολή της η Motor Oil σημειώνει ότι ο σχεδιασμός του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της ολοκληρωτικής απαγόρευσης εισαγωγών αερίου ρωσικής προέλευσης και υπό το πρίσμα αυτό, η προσφερόμενη δυναμικότητα στα σημεία διασύνδεσης του ΕΣΦΑ θα πρέπει να διασφαλίζει τη διαφοροποίηση πηγών εφοδιασμού και την ασφάλεια εφοδιασμού των Ελλήνων καταναλωτών, καθώς επίσης και το ανταγωνιστικό κόστος χρήσης του συστήματος.
Η εταιρεία εκτιμά ότι η πρόταση του ΔΕΣΦΑ, η οποία προβλέπει τη δημοπράτηση προϊόντων μεταφορικής ικανότητας διάρκειας έως και 15 ετών και εισάγει ανταγωνιστικά και χωρικά προϊόντα δυναμικότητας στο βόρειο τμήμα του ΕΣΦΑ, επικεντρώνεται κυρίως στην αντιμετώπιση της υφιστάμενης συμφόρησης του συστήματος μεταφοράς, χωρίς ωστόσο να αντιμετωπίζει τις βασικές αιτίες που την προκαλούν. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι επενδύσεις για την ενίσχυση του βόρειου συστήματος και την επέκταση του IGB αυξάνουν το κόστος μεταφοράς για τους Έλληνες χρήστες, χωρίς να διασφαλίζουν αντίστοιχα εισαγωγικά ή εξαγωγικά δικαιώματα. Για τον λόγο αυτό, προτείνει η διάρκεια εφαρμογής της νέας δομής των δημοπρασιών να μην υπερβαίνει τα τρία έτη αερίου, διασφαλίζοντας παράλληλα τη ροή φυσικού αερίου προς την Ελλάδα από όλα τα υφιστάμενα και μελλοντικά σημεία διασύνδεσης.
Για τον λόγο αυτό, προτείνει η διάρκεια εφαρμογής της νέας δομής των δημοπρασιών να μην υπερβαίνει τα τρία έτη αερίου, διασφαλίζοντας παράλληλα τη ροή φυσικού αερίου προς την Ελλάδα από όλα τα υφιστάμενα και μελλοντικά σημεία διασύνδεσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Motor Oil καταθέτει πέντε προτάσεις προς τη ΡΑΑΕΥ:
1. Η πρόταση για τις δημοπρασίες κατανομής Μεταφορικής Ικανότητας να έχει μέγιστη διάρκεια εφαρμογής τριών ετών αερίου, με βασικό γνώμονα την απαγόρευση των φυσικών ροών φυσικού αερίου από το 2027 και της μεγάλης μεταβολής στον τρόπο εισαγωγής (LNG έναντι Pipeline Gas).
2. Ενίσχυση της δυνατότητας εισαγωγών για τους Έλληνες Χρήστες, μέσω:
- της δυνατότητας απευθείας αντίστροφης ροής από το σημείο διασύνδεσης «Κομοτηνή (ΔΕΣΦΑ/IGB)» προς το ΕΣΦΑ, χωρίς υποχρεωτική όδευση μέσω TAP (εξοικονόμηση 4-6 €/MWh),
- της επαναφοράς αδιάλειπτης δυναμικότητας στο σημείο «Κήποι», αντί της αποκλειστικής διάθεσης ανταγωνιστικών προϊόντων με το σημείο «Αμφιτρίτη», κατόπιν σύναψης συμφωνίας διασύνδεσης μεταξύ ΔΕΣΦΑ - BOTAS,
- της νέας διασύνδεσης με τη Βόρεια Μακεδονία, η οποία πρέπει να υποστηρίζει και εισαγωγικές ροές προς την Ελλάδα,
- μεσοπρόθεσμα, της προετοιμασίας για νέο σημείο εισόδου στο νότιο τμήμα του συστήματος (ΔΙΩΡΥΓΑ), με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού.
3. Κατάργηση του συζευγμένου προϊόντος «Αμφιτρίτη – Σιδηρόκαστρο», δεδομένου ότι κατά την προηγούμενη δημοπρασία δεν καταγράφηκε δέσμευση δυναμικότητας επί των προσφερόμενων 40.000.000 kWh/ημέρα, ενώ παράλληλα η συγκεκριμένη προσέγγιση ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω υποαξιοποίηση του IGB, παρά τις σημαντικές επενδύσεις που σχεδιάζονται για την αύξηση της δυναμικότητάς του από 3 bcm σε 5 bcm. Αντιθέτως, η σύζευξη της «Αμφιτρίτης» θα μπορούσε να εξεταστεί για εγχώρια τοπικά σημεία κατανάλωσης και έχοντας ως γνώμονα τη διασφάλιση της ασφάλειας εφοδιασμού.
4. Περιορισμό της διάρκειας προσφοράς δυναμικότητας στα σημεία «Κήποι» και «Αμφιτρίτη» σε ένα Έτος Αερίου αντί πενταετίας, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα επαναξιολόγησης των προσφερόμενων δυναμικοτήτων μετά την ολοκλήρωση νέων έργων υποδομής και ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες του συστήματος ανά Έτος Αερίου.
5. Επανεξέταση της διάρκειας προσφοράς δυναμικότητας στο σημείο «Σιδηρόκαστρο» σε τρία έτη, καθώς η διάθεση προϊόντων διάρκειας 15 ετών δεν φαίνεται να συνάδει με τις αναμενόμενες εξελίξεις στην περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου και τη σταδιακή αναδιάρθρωση των ροών μετά την ολοκληρωτική διακοπή ρωσικής προέλευσης αερίου στην περιοχή.
