Πώς η ενέργεια τροφοδοτεί τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα - Τι δείχνει η μελέτη του ΙΟΒΕ

Πώς η ενέργεια τροφοδοτεί τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα - Τι δείχνει η μελέτη του ΙΟΒΕ
Παρασκευή, 29/05/2026 - 08:04

Την ώρα που οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις πιθανές επιπτώσεις τους στις ενεργειακές τιμές, μελέτη του ΙΟΒΕ δείχνει ότι η ενέργεια παραμένει ο βασικός παράγοντας πίσω από τον πληθωρισμό στην Ελλάδα.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη γενική συνέλευση του ΣΕΒΤ καταδεικνύουν ότι χωρίς την επίδραση της ενέργειας ο πληθωρισμός διαμορφώνεται σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τον καθοριστικό ρόλο του ενεργειακού κόστους στις ανατιμήσεις.

Συγκεκριμένα, τον Απρίλιο του 2026 ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,6%, έναντι 2% στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, εξαιρουμένης της ενέργειας, ο πληθωρισμός υποχωρεί στο 3,1%, γεγονός που αναδεικνύει τη συμβολή του ενεργειακού κόστους στις ανατιμητικές πιέσεις της περιόδου.

Η επίδραση της ενέργειας αποτυπώνεται και στην αγορά τροφίμων, η οποία παραμένει στο επίκεντρο της συζήτησης για την ακρίβεια. Σύμφωνα με την ανάλυση του ΙΟΒΕ, οι μεγαλύτερες πληθωριστικές πιέσεις προέρχονται από τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, τις εισαγόμενες πρώτες ύλες και το ενεργειακό κόστος, ενώ οι τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων εμφανίζουν αισθητά ηπιότερη πορεία.

Η ανάλυση του ΙΟΒΕ δείχνει ότι η αύξηση των τιμών στα τρόφιμα κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 οφείλεται κυρίως στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και όχι στα επώνυμα τυποποιημένα προϊόντα της βιομηχανίας. Τον Απρίλιο του 2026 ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 4,4%, με τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα να καταγράφουν αύξηση 9,2%, ενώ στα επεξεργασμένα τρόφιμα η αύξηση περιορίστηκε μόλις στο 0,6%.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ, Γιάννης Γιώτης, επέλεξε από το βήμα της γενικής συνέλευσης να υπερασπιστεί τον ρόλο του κλάδου, υποστηρίζοντας ότι τα επώνυμα τυποποιημένα τρόφιμα δεν αποτελούν την πηγή των σημερινών πληθωριστικών πιέσεων.

Γιώτης: Αδικη η στοχοποίηση της βιομηχανίας τροφίμων

«Μη δαιμονοποιείτε τη βιομηχανία τροφίμων για τον πληθωρισμό», ήταν το μήνυμα που έστειλε, σημειώνοντας ότι ο κλάδος λειτούργησε ως «ανάχωμα» στις ανατιμήσεις, απορροφώντας σημαντικό μέρος των αυξήσεων σε ενέργεια, καύσιμα και πρώτες ύλες. Μάλιστα, χαρακτήρισε άδικη τη στοχοποίηση της βιομηχανίας τόσο κατά την περίοδο της εκτίναξης των τιμών του ελαιολάδου όσο και σήμερα, όταν οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε κατηγορίες όπως τα φρούτα, τα ψάρια και το κρέας.

Η εικόνα που αποτυπώνει η μελέτη του ΙΟΒΕ κινείται στην ίδια κατεύθυνση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ισχυρότερες ανατιμήσεις προέρχονται από κατηγορίες όπως τα φρούτα, τα λαχανικά, τα ψάρια και γενικότερα τα νωπά προϊόντα, τα οποία επηρεάζονται περισσότερο από τις καιρικές συνθήκες, την κλιματική αλλαγή, τη διαθεσιμότητα της παραγωγής και τις διακυμάνσεις στις αγορές αγροτικών προϊόντων. Αντίθετα, οι τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες παρά τις πιέσεις από το ενεργειακό κόστος και τις πρώτες ύλες.

Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε τον Απρίλιο στο 2,2%, με τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα να αυξάνονται κατά 4,6% και τα επεξεργασμένα κατά 1%. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι και στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη οι μεγαλύτερες πιέσεις προέρχονται από τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, ωστόσο η ένταση του φαινομένου είναι σημαντικά υψηλότερη στην ελληνική αγορά.

Άλλος ένας παράγοντας για την άνοδο του πληθωρισμού κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 είναι οι αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Όπως επισημαίνεται, όταν αφαιρεθεί η επίδραση της ενέργειας, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώνεται σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ότι το ενεργειακό κόστος αποτελεί τον βασικό παράγοντα των ανατιμητικών πιέσεων.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν δείχνουν ότι τον Απρίλιο του 2026 ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 4,6%, έναντι 2% στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, χωρίς την επίδραση της ενέργειας, ο πληθωρισμός υποχωρεί στο 3,1%, παραμένοντας υψηλότερος από τον αντίστοιχο μέσο όρο της Ευρωζώνης που διαμορφώνεται στο 2,3%.

Οι προκλήσεις για τον κλάδο, πάντως, δεν περιορίζονται στις πληθωριστικές πιέσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η βιομηχανία τροφίμων και ποτών βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο περιβάλλον κινδύνων, που περιλαμβάνει τη μείωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στη διαθεσιμότητα των πρώτων υλών. Στις βασικές προκλήσεις συγκαταλέγονται επίσης το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι κανονιστικές αλλαγές, η ανάγκη επιτάχυνσης του ψηφιακού μετασχηματισμού και ο εντεινόμενος διεθνής ανταγωνισμός.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρόεδρος του ΣΕΒΤ Γιάννης Γιώτης εξέφρασε την ανησυχία του για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενες αναταράξεις στις αγορές πρώτων υλών, υλικών συσκευασίας και λιπασμάτων θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες πιέσεις στην παραγωγή και το κόστος των επιχειρήσεων. Όπως ανέφερε, οι επιπτώσεις της κρίσης παραμένουν ακόμη απρόβλεπτες, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος καλείται ήδη να διαχειριστεί την έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και τη διαρκή ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας.