Παρότι η ΔΕΗ έχει δρομολογήσει το οριστικό κλείσιμο όλων των λιγνιτικών μονάδων της έως το τέλος του έτους, η νεότερη μονάδα του στόλου παίρνει παράταση ζωής έως τις 31 Μαρτίου 2027. Η ΡΑΑΕΥ επικαλείται την ανάγκη διασφάλισης της επάρκειας του ηλεκτρικού συστήματος σε μία περίοδο κατά την οποία η νέα ενεργειακή κρίση και οι πολεμικές αναταράξεις έχουν επαναφέρει την αβεβαιότητα στις αγορές και έχουν αλλάξει εκ νέου τις ισορροπίες μεταξύ των διαφορετικών καυσίμων ηλεκτροπαραγωγής. Άλλωστε, με τις τρέχουσες τιμές του φυσικού αερίου, η χρήση του λιγνίτη για ηλεκτροπαραγωγή φαίνεται ότι καθίσταται εκ νέου οικονομικά ανταγωνιστική.
Εκτιμάται ότι όταν η τιμή του φυσικού αερίου ξεπερνά τα 60 ευρώ/MWh, η λειτουργία μιας σύγχρονης λιγνιτικής μονάδας, όπως η Πτολεμαΐδα 5, μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση της χονδρεμπορικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος. Τα στοιχεία της αγοράς επιβεβαιώνουν, άλλωστε, ότι ο λιγνίτης δεν έχει εξαφανιστεί από το μείγμα ηλεκτροπαραγωγής. Τον Αύγουστο η συμμετοχή του έφθασε στο 8,8%, ενώ στις 26 Σεπτεμβρίου ανέβηκε ακόμη και στο 10,67%, καταγράφοντας αξιοσημείωτη παρουσία σε μία περίοδο αυξημένων ενεργειακών αναγκών.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ΡΑΑΕΥ ενέκρινε τη διατήρηση της Πτολεμαΐδας 5 στη διάθεση του ΑΔΜΗΕ για την περίοδο από τον Δεκέμβριο του 2026 έως το τέλος Μαρτίου του 2027, προκειμένου να διασφαλιστεί η επάρκεια τροφοδοσίας της χώρας. Το σχετικό αίτημα του ΑΔΜΗΕ είχε υποβληθεί ήδη από τον περασμένο Απρίλιο, ωστόσο η τελική απόφαση καθυστέρησε, καθώς τόσο η ΡΑΑΕΥ όσο και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανέμεναν να αποσαφηνιστεί η πορεία της ενεργειακής κρίσης και οι επιπτώσεις της στο εγχώριο ηλεκτρικό σύστημα. Η εξέλιξη επαναφέρει αναπόφευκτα στο προσκήνιο και τη συζήτηση γύρω από την πρόωρη απολιγνιτοποίηση της ΔΕΗ. Η επιχείρηση έχει αποφασίσει να κλείσει το σύνολο των λιγνιτικών μονάδων της δύο χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, δηλαδή στο τέλος του 2026 αντί του 2028.
Η επιλογή αυτή έχει δεχθεί έντονη πολιτική κριτική, χωρίς ωστόσο να έχει μεταβληθεί μέχρι σήμερα ο βασικός σχεδιασμός της ΔΕΗ. Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος έχει υποστηρίξει ότι η Πτολεμαΐδα 5 δεν μπορεί να ανταγωνιστεί οικονομικά τις υπόλοιπες τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και ότι η διατήρησή της δεν θα ήταν συμφέρουσα ούτε υπό καθεστώς ψυχρής εφεδρείας.
Σε ό,τι αφορά την επόμενη ημέρα της Πτολεμαΐδας 5, ο σχεδιασμός της ΔΕΗ προβλέπει τη μετατροπή της σε μονάδα φυσικού αερίου, αρχικά ανοιχτού κύκλου και στη συνέχεια συνδυασμένου κύκλου. Η πρώτη φάση, ισχύος 295 MW, αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος του 2027, ενώ η μονάδα συνδυασμένου κύκλου, ισχύος 439 MW, προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία το 2029. Για τη μετατροπή της μονάδας η ΔΕΗ έχει αναθέσει το έργο στην ΤΕΡΝΑ, με το εκτιμώμενο τίμημα να κινείται μεταξύ 400 και 420 εκατ. ευρώ. Πρόκειται ουσιαστικά για τη μετάβαση της Πτολεμαΐδας από τον λιγνίτη στο φυσικό αέριο, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού της επιχείρησης για την περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.
Το σχέδιο συνδέεται, μάλιστα, άμεσα με το mega data center που προωθεί η ΔΕΗ στην περιοχή. Η επιχείρηση έχει συνδέσει τη λειτουργία της νέας μονάδας φυσικού αερίου με την ενεργειακή τροφοδοσία του data center και έχει ήδη υπογράψει MOU με την Amazon Web Services για την ανάπτυξή του, εντάσσοντας έτσι τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο για την επόμενη ημέρα της περιοχής.
