Σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Παπασταύρου υπογραμμίζει ότι, παρά το ιδιαίτερα απαιτητικό χρονοδιάγραμμα, τα ορόσημα που έχουν τεθεί τηρούνται. Όπως σημειώνει, η κοινοπραξία που προχωρά προς την ερευνητική γεωτρηση εκτιμά την -υψηλή για αυτού του είδους τη δραστηριότητα- επιτυχίας στο 15-16%, ενώ έχει προβλέψει δυνητική ποσότητα φυσικού αερίου της τάξης των 270 δις. κυβικών μέτρων. Διευκρινίζει, ωστόσο, ότι μόνο η γεωτρηση μπορεί να δείξει εάν πρόκειται για πράγματι για εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοινό.
Εφόσον υπάρχει θετικό αποτέλεσμα, ο υπουργός εκτιμά ότι οι συνέπειες θα υπερβαίνουν κατά πολύ το συγκεκριμένο οικόπεδο: θα μπορούσαν να δημιουργηθούν σημαντικά δημόσια έσοδα, αλλά και να ανοίξει ο δρόμος για περαιτέρω έρευνες σε ευρύτερες ελληνικές θαλάσσιες περιοχές. Παράλληλα, μια πιθανή παραγωγή φυσικού αερίου από την Ελλάδα θα ενίσχυε, όπως επισημαίνει, την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και θα αναβαθμίσει τη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία της χώρας σε Αν. Μεσόγειο και Βαλκάνια.
Ο κ. Ο Παπασταύρου επιμένει, πάντως, στην ανάγκη «συγκρατημένης αισιοδοξίας», τονίζοντας ότι στον τομέα των υδρογονανθράκων χρειάζονται θεσμική σοβαρότητα, συνέπεια στα χρονοδιαγράμματα και διακομματική προσέγγιση, χωρίς πρόωρους πανηγυρισμούς.
Ως προς το καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, ο κ. Ο Παπασταύρου διευκρινίζει ότι «τα δημοσιεύματα για την αλλαγή της οδεύσεως του GSI είναι απολύτως ανακριβή», καταρρίπτοντας φήμες για υποτιθέμενο ανασχεδιασμό πορείας του καλωδίου.
Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης του Υπουργού Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και στην ανταποκρίτρια στη Νέα Υόρκη, Γεωργία Γαραντζιώτη:
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που προκύπτει από τις επαφές σας αυτή την εβδομάδα στον ενεργειακό τομέα;
«Στις επαφές που είχα στη Νέα Υόρκη με εκπροσώπους τόσο της Chevron όσο και της ExxonMobil επιβεβαιώθηκε ότι τα ορόσημα που έχουμε θέσει για τις έρευνες που θα τηρηθούν. Αυτό αφορά τόσο την έναρξη των σεισμικών ερευνών πριν από το τέλος του 2026 για τη Chevron όσο και την πρώτη ερευνητική γεωτρηση, από την Energean, τη HELLENiQ ENERGY και την ExxonMobil, τους πρώτους του 2027. Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα.
'Αρα ο σχεδιασμός προχωρά κανονικά. Τι ποσοστό επιτυχίας εκτιμάται;
«Ο σχεδιασμός, παρά το πολύ εντατικό χρονοδιάγραμμα, προχωρά κανονικά. Προγραμματίζεται η έναρξη των σεισμικών ερευνών πριν από το τέλος του 2026 από τη Chevron στο Ιόνιο, στη συνέχεια νότια της Πελοποννήσου και νότια της Κρήτης.
Επιπροσθέτως, προχωρά και η ερευνητική γεωτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο από την Energean, η HELLENiQ Energy και η ExxonMobil τους πρώτους μήνες του 2027. Η κοινοπραξία εκτιμά ότι η πιθανότητα επιτυχίας είναι στο 15-16%, η οποία για τον τομέα των υδρογονανθράκων είναι ενθαρρυντική. Το πιο σημαντικό είναι ότι οι αμερικανικές εταιρείες προχωρούν σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό που έχουμε από κοινού συμφωνήσει».
Πόσο σημαντική είναι για την Ελλάδα αυτή η προσπάθεια, δεδομένου ότι επί δεκαετίες δεν υπήρχε αναλογική κινητικότητα;
«Είναι καθοριστικής σημασίας. υποχρεώσουμε να διερευνήσουμε τον ενεργειακό πλούτο της χώρας. Είναι υποχρέωσή μας προς τους Έλληνες πολίτες και είναι κάτι που αφορά εμάς και τις επόμενες γενιές.
Επιπλέον, είναι κάτι που έχει κάνει όλες τις χώρες της περιοχής. Η Κύπρος, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ιταλία. Είχε μείνει πίσω η Ελλάδα - και τώρα ουσιαστικά προχωράμε για να διαπιστώσουμε τι υπάρχει, μαζί με τις αμερικανικές εταιρείες ενέργειας, οι οποίες μάλιστα συνεργάζονται και εμπιστεύονται ελληνικές εταιρείες, Έλληνες μηχανικούς και γεωεπιστήμονες. Είναι διπλή ψήφος εμπιστοσύνης για την Ελλάδα».
Πέρα από το ποσοστό πιθανότητας επιτυχίας του 15-16%, υπάρχει κάποια εκτίμηση για την ποσότητα φυσικού αερίου που ενδέχεται να υπάρχει;
«Η κοινοπραξία έχει κάνει μία αρχική εκτίμηση για ποσότητα 270 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου στο συγκεκριμένο οικόπεδο. Αυτό, όμως, που δεν γνωρίζουμε είναι αν είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμη. Αυτό θα πρέπει να διαπιστώσουμε».
Εάν επιβεβαιωθείτε ένα εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοινό, τι θα μπορούσε να σημαίνει για την ελληνική οικονομία;
«Θα συνεισφέρει σημαντικά δημόσια έσοδα, τα οποία θα μπορούσαν να φτάσουν μέχρι και 10 δις. για τα επόμενα χρόνια. Αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι αυτό αφορά μόνο ένα οικόπεδο. Εάν επιβεβαιωθείτε ότι υπάρχει εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα, ανοίγεται προοπτική για τα θαλάσσια οικόπεδα της Πατρίδας μας.
Αυτό θα επιβεβαιώσει ότι η χώρα μας έχει υποθαλάσσιο πλούτο σε φυσικό αέριο. 'Αρα η πρώτη ερευνητική γεωτρηση έχει μεγάλη αξία».
Αν δούμε το ζήτημα και από τη γεωπολιτική του διάσταση, τι θα σήμαινε μια επιτυχής εξέλιξη των ερευνητών για τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά;
«Ειδικά μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και την κρίση στα Στενά του Ορμούζ, βλέπουμε πόσο αναγκαίο είναι η ΕΕ να μην στηρίζεται από ολοκλήρου σε πηγές εφοδιασμού εκτός Ευρώπης, αλλά δεν μπορεί να έχει δικά της αποθέματα. Όπως έχω από την Κύπρο, όπως έχω από τη Ρουμανία και όπως ελπίζουμε να έχω από την Ελλάδα.
Η πιθανή επιβεβαίωση εμπορικά εκμεταλλεύσιμων αποθεμάτων στη χώρα μας, πέρα από το πολύ σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα που έχει για τη συγκεκριμένη γεωτρηση και συνολικά για τα οικόπεδα της Ελλάδας, έχει μια ακόμα σημαντική γεωπολιτική διάσταση. Ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και την αυτονομία της Ευρώπης και αναβαθμίζει τη γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, η οποία θα είναι παράγωγα φυσικού αερίου σε ένα σταυροδρόμι».
Επομένως, μιλάμε για συγκρατημένη αισιοδοξία, χωρίς πρόωρους πανηγυρισμούς;
«Ακριβώς. Συγκρατημένη αισιοδοξία. Το πιο σημαντικό στον τομέα των υδρογονανθράκων είναι η θεσμική σοβαρότητα. Είναι οι στόχοι, τα χρονοδιαγράμματα, η τήρησή τους. Όχι πολλά λόγια και πανηγυρισμοί.
Είναι μια διαδικασία η οποία έχει εθνικό πρόσημο και χρειάζεται διακομματική στήριξη, εάν αφορά όλους τους Έλληνες, τώρα και στο μέλλον. Είναι εθνική υπόθεση η αξιοποίηση του ενεργειακού μας πλούτου».
Κατά τις επαφές σας στη Νέα Υόρκη θέσατε και το ζήτημα της συμμετοχής της Κύπρου στην COP31;
«Στη άτυπη Σύνοδο των Ευρωπαίων Υπουργών Περιβάλλοντος για την COP31 στη Νέα Υόρκη αποδοκιμάσαμε και καταδικάσαμε απερίφραστα το γεγονός ότι δεν έχει προσκληθεί ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στη Διάσκεψη των Ηγετών ενόψει COP31.
Ζητήσαμε την ισοτιμία της Κύπρου, όπως κάναμε και στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος της ΕΕ τον Ιούνιο, και θέσαμε το ζήτημα και στο Ευρωπαϊκό Επίτροπο για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισόζυγιο και τη Δίκαιη Ανάπτυξη, κ.κ. Wopke Hoekstra.
Δεν είναι θέμα Ελλάδας ή Κύπρου, είναι θέμα ευρωπαϊκής ενότητας. Δεν γίνεται μια χώρα, και μάλιστα εκτός ΕΕ, δεν μπορεί να πει "όχι" σε ένα κράτος-μέλος. Αν το επιτρέπαμε, θα δημιουργούσαμε κακό και θα πλήξαμε ουσιαστικά την ενότητα της ευρωπαϊκής οικογένειας.
Θέσαμε επίσης στη Σύνοδο για το κλίμα ότι οι έννοιες της ενεργειακής ασφάλειας και της κλιματικής δράσης δεν είναι αντικρουόμενες, αλλά συμπληρωματικές. Θεωρούμε ότι η ενεργειακή ασφάλεια και ο ενεργειακός εφοδιασμός πρέπει να πηγαίνουν μαζί με την περιβαλλοντική προστασία.
Πρέπει να υπάρχει μια δίκαιη κοινωνική προσαρμογή για την κλιματική αλλαγή και να προχωρά παράλληλα με την ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της χώρας.
Δεν τίθεται, δηλαδή, δίλημμα, ή θα προστατεύει το κλίμα ή θα ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια. Με τη ραγδαία ανάπτυξη που έχουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την απεξάρτηση από τον λιγνίτη, μπορεί να είσαι και φιλοπεριβαλλοντικός και να ενισχύεις ταυτόχρονα την ενεργειακή ασφάλεια».
Διαβάζουμε ότι υπάρχει ενδεχόμενο εκτροπής της πορείας που έχει χαραχθεί για το καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, εξ αιτίας της διέλευσής του από υποτιθέμενο τουρκικό θαλάσσιο πάρκο. Ισχύει;
Σε καμία περίπτωση. Τα δημοσιεύματα για την αλλαγή της οδού του GSI είναι απολύτως ανακριβή.
