Οι ηλιακές καταιγίδες εκδηλώνονται όταν το αστέρι του συστήματός μας απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες ενέργειας και φορτισμένων σωματιδίων. Όταν αυτές οι εκρήξεις κατευθύνονται προς τη Γη, δεν απειλούν άμεσα τη ζωή στην επιφάνεια, αλλά απειλούν τις τεχνολογικές υποδομές. Οι ισχυρές γεωμαγνητικές καταιγίδες μπορούν να καταστρέψουν δορυφόρους, να προκαλέσουν εκτεταμένα blackouts στα ηλεκτρικά δίκτυα και να διαταράξουν τις αεροπορικές συγκοινωνίες.

Προκειμένου να κατανοήσουν τη συχνότητα και την ένταση αυτών των φαινομένων, επιστήμονες που δημοσίευσαν τη μελέτη τους στο περιοδικό «Communications Earth & Environment» δεν βασίστηκαν μόνο σε τηλεσκόπια ή δορυφόρους, αλλά αξιοποίησαν τους δακτυλίους ανάπτυξης των δέντρων.

Η αποτύπωση της ηλιακής δραστηριότητας στο άνθρακα-14

Η μαγνητική δραστηριότητα του Ηλίου επηρεάζει τη ροή της κοσμικής ακτινοβολίας που φθάνει στην ατμόσφαιρα της Γης, η οποία με τη σειρά της παράγει ραδιενεργό άνθρακα-14. Καθώς τα δέντρα απορροφούν αυτόν τον άνθρακα και τον εγκλωβίζουν στους δακτυλίους τους, λειτουργούν ως φυσικοί καταγραφείς της ηλιακής ιστορίας.

Αν και ο Ήλιος ακολουθεί έναν γενικό κύκλο μαγνητικής δραστηριότητας 11 ετών (γνωστό ως κύκλο Schwabe), οι διακυμάνσεις του δεν είναι απόλυτα προβλέψιμες. Αναλύοντας τα επίπεδα του άνθρακα-14, οι ερευνητές εντόπισαν τέσσερις παρατεταμένες περιόδους χαμηλής ηλιακής δραστηριότητας (GSM - Grand Solar Minima) και μελέτησαν την ταχύτητα με την οποία ανακτάται το ηλιακό μαγνητικό πεδίο. Η γνώση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς η σύγχρονη τεχνολογία καταγράφει τον Ήλιο για πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Για τη μοντελοποίηση της μακροπρόθεσμης συμπεριφοράς του, όμως, απαιτούνται δεδομένα χιλιάδων ετών.

Τα φαινόμενα Miyake και το βλέμμα στο μέλλον

Εκτός από τις περιόδους ύφεσης, οι δακτύλιοι αποκαλύπτουν και εξαιρετικά βίαιες ηλιακές καταιγίδες, γνωστές ως «συμβάντα Miyake». Πρόκειται για φαινόμενα πολύ ισχυρότερα από τις σύνηθες καταιγίδες, ικανά να προκαλέσουν ανυπολόγιστες ζημιές στις παγκόσμιες ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Η ερευνητική ομάδα εντόπισε τέσσερα πιθανά τέτοια συμβάντα στο παρελθόν, τα οποία χαρακτηρίζονται από απότομη κατακόρυφη αύξηση του άνθρακα-14 και σταδιακή μείωσή του τα επόμενα έτη.

Αν και η άντληση δεδομένων από το ιστορικό αρχείο των δέντρων βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, η αποκωδικοποίηση αυτών των αποτυπωμάτων αποτελεί το μοναδικό μας παράθυρο στο παρελθόν. Στόχος των επιστημόνων είναι να υπολογίσουν τις πιθανότητες εκδήλωσης μιας νέας «υπερ-καταιγίδας», επιτρέποντας στις ενεργειακές υποδομές της Γης να προετοιμαστούν έγκαιρα για ένα ενδεχόμενο πλήγμα.

Πηγή: bgr.com