Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου, Παναγιώτης Δικαίος, η χρήση καυσίμων χαμηλότερων εκπομπών και οι νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις ανεβάζουν σημαντικά το κόστος για την ακτοπλοΐα. Μόνο για την Attica, η πρόσθετη περιβαλλοντική και κανονιστική επιβάρυνση έφτασε το 2025 περίπου τα 63 εκατ. ευρώ, συμβάλλοντας, μαζί με έκτακτες επιβαρύνσεις, στο ζημιογόνο αποτέλεσμα. Τώρα, το νέο μέτωπο είναι τα καύσιμα. Από περίπου 570 ευρώ τον τόνο στα τέλη Δεκεμβρίου, το marine gasoil έχει ξεπεράσει τα 1.300 ευρώ, υπερδιπλασιάζοντας μέσα σε λίγους μήνες ένα από τα βασικότερα κόστη των ακτοπλοϊκών εταιρειών. Στο περιβάλλον αυτό, η ανανέωση του στόλου αποτελεί τον βασικότερο άξονα της επενδυτικής στρατηγικής της Attica. Ο Όμιλος έχει ήδη προχωρήσει στην πώληση 14 παλαιότερων και περισσότερο κοστοβόρων πλοίων, μειώνοντας τον μέσο όρο ηλικίας του στόλου κατά περίπου πέντε χρόνια. Με την ολοκλήρωση του υφιστάμενου ναυπηγικού προγράμματος, η συνολική μείωση της μέσης ηλικίας αναμένεται να φτάσει τα εννέα χρόνια.
Το πρόγραμμα ναυπήγησης νέων πλοίων βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις πρώτες καθέλκυσεις να έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στην Κίνα και τις παραδόσεις να προγραμματίζονται για το καλοκαίρι του 2027.
Παράλληλα, η εταιρεία επενδύει στην εγκατάσταση scrubbers, τα οποία περιορίζουν την ανάγκη χρήσης ακριβότερων καυσίμων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. Δέκα πλοία διαθέτουν ήδη scrubbers, ενώ μαζί με τα νέα πλοία που εντάσσονται στον στόλο, περίπου το 75% της κατανάλωσης αναμένεται να καλύπτεται από πλοία που διαθέτουν τη σχετική τεχνολογία. Η σημασία της επένδυσης αποτυπώνεται ήδη στο κόστος. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη διοίκηση, στο πρώτο οκτάμηνο της χρονιάς η επιβάρυνση για καύσιμα θα ήταν περίπου 58 εκατ. ευρώ υψηλότερη εάν δεν είχαν εγκατασταθεί τα scrubbers.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Attica προχωρά και στην εγκατάσταση συστημάτων που περιορίζουν την κατανάλωση καυσίμου κατά περίπου 3%-5%, επιδιώκοντας να βελτιώσει σταδιακά την ενεργειακή αποδοτικότητα του στόλου.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο EU ETS, καθώς η διεύρυνση του περιβαλλοντικού κόστους δημιουργεί πλέον ένα ζήτημα που, όπως υποστηρίζει η διοίκηση, δεν αφορά μόνο τις εταιρείες αλλά τελικά μετακυλίεται στους επιβάτες.
Ο κ. Δικαίος σημείωσε ότι η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» στην περίπτωση της ακτοπλοΐας καταλήγει να επιβαρύνει σημαντικά τις οικογένειες και τις κοινωνίες των νησιών, αλλά και όσους επιθυμούν να ταξιδέψουν για διακοπές.
Σύμφωνα με τον ίδιο, έχει προηγηθεί συστηματική προσπάθεια ενημέρωσης για τις επιπτώσεις του μέτρου και σταδιακά διαμορφώνεται μια ευρύτερη αντίληψη για την ανάγκη πιο ρεαλιστικής αντιμετώπισης του κόστους της πράσινης μετάβασης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχει εισηγηθεί η εφαρμογή του ETS σε νησιωτικές περιοχές με πληθυσμό κάτω των 100.000 κατοίκων να παραταθεί πέραν του 2030, για ακόμη μία πενταετία. Ωστόσο, όπως ανέφερε η διοίκηση, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη μετουσίωση της κατεύθυνσης αυτής σε συγκεκριμένη στρατηγική και μέτρα.
Ανάλογη είναι η θέση της εταιρείας και ως προς τη στήριξη της ανανέωσης του στόλου. Έχουν συζητηθεί πακέτα και μηχανισμοί που θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν επενδύσεις σε νέα, αποδοτικότερα πλοία, ωστόσο, όπως υπογράμμισε ο κ. Δικαίος, χρειάζεται οι σχετικές πρωτοβουλίες να περάσουν από το επίπεδο των συζητήσεων στην πράξη και να συνδεθούν πιο άμεσα με τις πραγματικές ανάγκες της ακτοπλοΐας.
Αντιστάθμιση του κόστους
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο κλάδος έχει ζητήσει και τη δημιουργία μηχανισμού αντιστάθμισης του κόστους που μετακυλίεται στους πολίτες. Οι ακτοπλοϊκές εταιρείες, σε συνεννόηση με το υπουργείο Ναυτιλίας, έχουν καταλήξει σε συμφωνία επί ενός πάγιου αιτήματος, το πρόσθετο κόστος που επιβαρύνει τον επιβάτη λόγω των περιβαλλοντικών απαιτήσεων να μπορεί να αποζημιώνεται από το κράτος. Βέβαια, με βάση πληροφορίες, οι πληρωμές εκκρεμούν.
