Η τηλεμέτρηση αποτελεί βασικό εργαλείο για τον εντοπισμό ύποπτων μεταβολών στην κατανάλωση και τη μείωση των μη τεχνικών απωλειών, οι οποίες κινούνταν περίπου στο 5% την περίοδο 2023-2024. Ο στόχος που έχει τεθεί είναι να υποχωρήσουν στο 3,5% έως το 2028, την ώρα που ο ΔΕΔΔΗΕ ανεβάζει ταχύτητα στην αντικατάσταση των συμβατικών μετρητών.

Παράλληλα, η σταδιακή μετάβαση στην τηλεμέτρηση αλλάζει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι πραγματικές καταναλώσεις θα είναι διαθέσιμες χωρίς να απαιτείται επιτόπια καταμέτρηση, περιορίζοντας τις εκτιμήσεις και τις διαφωνίες μεταξύ καταναλωτών και προμηθευτών, ενώ θα δίνεται η δυνατότητα ταχύτερου εντοπισμού ασυνήθιστων καταναλωτικών συμπεριφορών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο σχεδιασμός προβλέπει την εγκατάσταση 3,71 εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών έως το 2027, με τον αριθμό τους να φτάνει στα 7,7 εκατομμύρια το 2030. Τότε πρακτικά το σύνολο των παροχών ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα θα έχει περάσει στην εποχή της τηλεμέτρησης.

Το συνολικό κόστος του έργου υπολογίζεται σε 1,16 δισ. ευρώ και η ανάπτυξή του θεωρείται κομβικό κομμάτι του εκσυγχρονισμού του δικτύου διανομής. Εκτός από την αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών, οι έξυπνοι μετρητές αναμένεται να συμβάλουν στη μείωση του λειτουργικού κόστους του Διαχειριστή, στην ακριβέστερη καταμέτρηση και στην καλύτερη διαχείριση της ζήτησης.

Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η ταχύτητα. Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ανεβάσει τον ημερήσιο ρυθμό εγκατάστασης σε περισσότερους από 4.000 έξυπνους μετρητές, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει νέα επιτάχυνση, ώστε ο αριθμός να ξεπεράσει τις 5.000 εγκαταστάσεις ημερησίως.

Μέχρι το τέλος του 2026 εκτιμάται ότι θα έχουν εγκατασταθεί περίπου ένα εκατομμύριο επιπλέον έξυπνοι μετρητές, ανεβάζοντας το συνολικό τους πλήθος σε περίπου 2,4 εκατομμύρια. Η σύγκριση με το τέλος του 2024, όταν οι έξυπνοι μετρητές ήταν περίπου 900.000, αποτυπώνει την επιτάχυνση του προγράμματος.

Με την επίτευξη του φετινού στόχου, περίπου το 66% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται στη χώρα θα βρίσκεται πλέον υπό τηλεμέτρηση, καθώς οι νέοι μετρητές εγκαθίστανται κατά προτεραιότητα και σε παροχές με υψηλότερες καταναλώσεις.

Η αντικατάσταση των παλαιών μετρητών δεν γίνεται με τυχαία σειρά. Ο ΔΕΔΔΗΕ δίνει προτεραιότητα σε κατηγορίες παροχών στις οποίες η τηλεμέτρηση μπορεί να έχει μεγαλύτερο άμεσο αποτέλεσμα.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται παροχές με επαναλαμβανόμενες αποκοπές και επανασυνδέσεις, αλλά και μετρητές στους οποίους η πρόσβαση των συνεργείων είναι δύσκολη ή ακόμη και αδύνατη, όπως συμβαίνει σε κλειστά ακίνητα ή σε σημεία στα οποία δεν υπάρχει εύκολη φυσική πρόσβαση.

Η δυνατότητα απομακρυσμένης παρακολούθησης επιτρέπει στον Διαχειριστή να έχει πολύ πιο συχνή και ακριβή εικόνα της κατανάλωσης, χωρίς να χρειάζεται να περιμένει την επόμενη επιτόπια καταμέτρηση. Παράλληλα, περιορίζεται η ανάγκη αποστολής συνεργείων αποκλειστικά για την ανάγνωση των μετρητών, με αντίστοιχη εξοικονόμηση ανθρώπινων και λειτουργικών πόρων.

Η σημασία των έξυπνων μετρητών, πάντως, δεν εξαντλείται στον εντοπισμό των ρευματοκλοπών. Η τηλεμέτρηση αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια πιο ευέλικτη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς επιτρέπει την καταγραφή της κατανάλωσης σε διαφορετικές χρονικές ζώνες.

Έτσι, οι καταναλωτές μπορούν να γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια πότε και πόσο ρεύμα καταναλώνουν και, μέσα από τα κατάλληλα τιμολογιακά προϊόντα, να μεταφέρουν ενεργοβόρες χρήσεις σε ώρες κατά τις οποίες η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη.