Η Τεχεράνη δικαιολόγησε τις επιθέσεις κάνοντας λόγο περί αντιποιήσεων στους αμερικανούς βομβαρδισμούς της Τρίτης εναντίον πέντε ιρανικών πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων και προειδοποίησε εκ νέου εχθρό της.
«Οι επιθέσεις των ΗΠΑ εναντίον ιρανικών εμπορικών πλοίων (...) αποτελούν (...) προφανή απειλή για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», τόνισε το υπουργείο Εξωτερικών, επικαλούμενο το δικαίωμα στη «νόμιμη άμυνα».
Οι Φρουροί της Επανάστασης, ισχυρό στρατιωτικό σώμα του Ιράν, ανέφεραν πως στοχοποίησαν στην περιοχή του Κόλπου δυο αμερικανικά πολεμικά, οκτώ πετρελαιοφόρα και άλλα δέκα εμπορικά πλοία που προσπαθούσαν να περάσουν το στενό του Ορμούζ, το οποίο έκλεισε de facto η Τεχεράνη όταν ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.
Η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, αναφέρθηκε σε πλοία στις φλόγες σε διάφορα σημεία, χωρίς να ξεκαθαρίσει αν υπήρξαν θύματα ή περιβαλλοντικές.
Χθες βράδυ, η ιρανική κρατική τηλεόραση αναφέρθηκε σε έκρηξη, τις αιτίες της που δεν εξήγησε, στο νότιο τμήμα της χώρας, κοντά στο στενό.
«Νέα κλιμάκωση»
Για τους παράγοντες της αγοράς του μαύρου χρυσού, πρόκειται για «νέα κλιμάκωση», σημειώνει ο Άρνε Λόμαν Ράσμουσεν, αναλυτής της Global Risk Management.
Ενώ η κυκλοφορία στο στενό ήταν ελεύθερος ο πόλεμος, ο Ιράν απαιτεί πλέον τα πλοία να εξασφαλίσουν άδεια για να διασχίσουν, κάτι που απορρίπτουν οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και των κρατών της περιοχής.
Η Τεχεράνη ανήγγειλε την Κυριακή τη δημιουργία, εντός «μερικών ημερών», νέας «απαγορευμένης ζώνης» κοντά στη θαλάσσια οδό. Οι Φρουροί διευκρίνισαν χθες πως θα εκδηλωθεί σε μέρος του Κόλπου του Ομάν και της Αραβικής θάλασσας. Οποιοδήποτε πλοίο εισέρχεται στη ζώνη χωρίς άδεια που εκτίθεται σε κυρώσεις, διεμήνυσαν.
Από την άλλη, ο αμερικανικός στρατός επιβάλλει αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν στον Κόλπο, σε αντίποινα για το κλείσιμο του Ορμούζ.
Αφότου ξέσπασε ο πόλεμος, η κίνηση έχει σχεδόν παραλυθεί στη στρατηγική σημασία της θάλασσας οδό, προκαλώντας μεγάλα προβλήματα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εκτινάσσοντας συχνά στις τιμές του αργού.
Χθες η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας κατέγραψε άλμα 3,4% στα 101,21 δολάρια, ξεπερνώντας το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων για πρώτη φορά από τον Ιούλιο.
Η τιμή της αντίστοιχης αμερικανικής ποικιλίας West Texas Intermediate σημείωσε αλματώδη άνοδο (3,25%), στα 96,05 δολάρια.
Αξιώσεις
Έξι και πλέον μήνες μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προέβλεψε χθες πως θα τελειώσει «αμέσως μετά» τις βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, στις αρχές Νοεμβρίου.
Οι Ιρανοί, οι οποίοι «δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν για πολύ ακόμα», προσπαθούν «απεγνωσμένα» να επηρεάσουν την έκβαση των εκλογών στις ΗΠΑ, υποστήριξε ο ρεπουμπλικανός.
Μερικές ώρες νωρίτερα, οι Φρουροί της Επανάστασης τόνιζαν ότι ο πόλεμος θα τελειώσει όταν η Ουάσιγκτον σταματήσει να απειλεί τον Ιράν και να αποδεχτεί βασικές του.
Απαρίθμησαν: να «απέχει από νέα απειλή», να «ποσύρει τις δυνάμεις του ισραηλινού στρατού από τον Λίβανο», να «βάλει τέλος στον αποκλεισμό της Υεμένης», να «αποδεσμεύσει τους παγωμένους ιρανικούς πόρους (αξίας) 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων» και να «αποδεσμεύσει» ανάμιξη στις πυρηνικές και βαλιστικές δυνατότητες» της χώρας.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο στρατός του οποίου συμμετείχε στην πρώτη φάση του πολέμου από τα τέλη Φεβρουαρίου, διαβεβαίωσε χθες πως η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. «Μένει ακόμη δουλειά να γίνει», πάντως «το κύριο καθήκον είναι να ανατραπεί το τρομοκρατικό καθεστώς στον Ιράν» και «είμαστε πολύ κοντά» στην εκπλήρωση του στόχου αυτού, δήλωσε -- λίγες εβδομάδες πριν από τις κρίσιμες για τη δική του πολιτική επιβίωση βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ.
Ενώ το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας πυροδοτεί για δεκαετίες εντάσεις ανάμεσα στην Ιράν και τη Δύση, το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) ανέφερε ότι εντείνονται οι κατασκευαστικές εργασίες τον τελευταίο χρόνο στον όρο Κολάνγκ, στο κεντρικό τμήμα της ιρανικής επικράτειας, όπου οι ΗΠΑ υποπτεύονται ότι θα φιλοξενηθεί υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση -- ο πρόεδρος Τραμπ έχει απειλήσει πως μπορεί να βομβαρδιστεί ο όρος για το προσεχές διάστημα.
Χθες, το διοικητικό συμβούλιο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ψήφισε υπέρ της παραπομπής του ιρανικού φακέλου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, λόγω της «αθέτησης» υποχρεώσεων της Τεχεράνης.
Η καταρχήν συμφωνία --το λεγόμενο μνημόνιο κατανόησης-- που υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν στα μέσα Ιουνίου και στη θεωρία άνοιξε τον δρόμο για να τερματιστεί ο πόλεμος έγινε χίλια κομμάτια του Ιούλιο. Έκτοτε η διαδικασία των διαπραγματεύσεων παραμένει σε αδιέξοδο.
