Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και το Μέγαρο Μαξίμου εμφανίζονται περισσότερο διαλλακτικοί, πιο πρόθυμοι -στα λόγια βέβαια- να μοιράσουν μέρος του δημοσιονομικού χώρου και λιγότερο βέβαιοι για την πολιτική τους κυριαρχία.
Και δεν είναι τυχαίο.
Οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δίνουν στη Νέα Δημοκρατία την πρώτη θέση, όμως η εικόνα απέχει πολύ από εκείνη των εκλογών του 2023. Η κυβερνητική επιρροή έχει υποχωρήσει και η προοπτική μιας νέας τετραετίας δεν είναι πλέον αυτονόητη.
Κάπου εδώ βρίσκεται η πολιτική αξία του…φόβου.
Όταν μια κυβέρνηση αισθάνεται ασφαλής, δύσκολα αλλάζει τη συνταγή της. Όταν όμως αντιλαμβάνεται ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια μπορεί να μετατραπεί σε εκλογική αποδοκιμασία, ανακαλύπτει ξαφνικά περισσότερα περιθώρια για παρεμβάσεις.
Αυτό ακριβώς είδαμε στη ΔΕΘ.
Μια κυβέρνηση που επί χρόνια απαντούσε στις κοινωνικές απαιτήσεις με το «δεν υπάρχουν περιθώρια», ανακοίνωσε μέτρα κόστους 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, ενώ το συνολικό κόστος των εξαγγελιών φτάνει τα 3,5 δισ. ευρώ έως το 2030.
Το πολιτικό ερώτημα, είναι γιατί τώρα; Γιατί μετά από επτά και πλέον χρόνια διακυβέρνησης με την κοινωνία να βρίσκεται πλέον σε απόγνωση;
Η απάντηση βρίσκεται μάλλον στην πολιτική συγκυρία.
Η κυβέρνηση καταλαβαίνει ότι η κοινωνία δεν είναι πλέον εκείνη που της έδωσε το 40,5% το 2023. Και κυρίως αντιλαμβάνεται ότι η πρωτιά στις δημοσκοπήσεις δεν εγγυάται μια νέα αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Άλλωστε ακόμη και η χθεσινή (9/9) δημοσκόπηση που είδε το φως της δημοσιότητας, την έδειξε στα ίδια επίπεδα με αυτά των προηγούμενων προ εξαγγελιών στη ΔΕΘ μηνών, πέριξ του 25%.
Και το κυριότερο της έσβησε τις ελπίδες ότι μπορεί να εξαπατήσει τους ψηφοφόρους με τις δήθεν παροχές που εξήγγειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την ΔΕΘ.
Ο πρωθυπουργός επιχείρησε να αλλάξει ύφος και τακτική και επιστράτευσε δήθεν φοροελαφρύνσεις και δήθεν ενισχύσεις σ’ έναν ορίζοντα μέχρι το 2030.
Αλλά η ίδια δημοσκόπηση έδειξε ότι τα μέτρα που εξήγγελλε μόλις ένας στους τρεις τα κρίνει θετικά. Γιατί αυτό που ίσως δεν καταλαβαίνει η κυβέρνηση είναι πως το πολιτικό ημερολόγιο δεν ξεκινά τώρα.
Οι πολίτες θα ψηφίσουν έχοντας πίσω τους την εμπειρία μιας κυβέρνησης που βρίσκεται στην εξουσία περισσότερα από επτά χρόνια.
Ο πολίτης που πλήρωσε ακριβότερα το σούπερ μάρκετ, το ρεύμα και το ενοίκιο δεν ξεχνά επειδή ανακοινώθηκε μια ελάφρυνση για το 2027. Ο συνταξιούχος δεν διαγράφει την προηγούμενη περίοδο επειδή του υπόσχονται μια ενίσχυση. Ο νέος που δυσκολεύεται να βρει σπίτι δεν μπορεί να ζήσει σήμερα με την υπόσχεση ενός καλύτερου 2030.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα του Μαξίμου.
Δεν ζητά πλέον από τους πολίτες να του αναγνωρίσουν ότι μπορεί να κυβερνήσει. Ζητά να του εμπιστευθούν ότι θα κάνει αύριο όσα δεν έκανε χθες.
Και αυτό είναι πολύ δυσκολότερο.
Γιατί υπάρχει μια απλή πολιτική αλήθεια: οι κυβερνήσεις αξιολογούνται κυρίως για όσα έκαναν όταν είχαν την εξουσία, όχι για όσα υπόσχονται ότι θα κάνουν αν την κρατήσουν.
Το πακέτο της ΔΕΘ πολιτικά αποκαλύπτει την προσπάθεια μιας κυβέρνησης, που αισθάνεται ότι η φθορά της έχει αρχίσει να γίνεται επικίνδυνη, να αλλάξει πορεία πριν από την κάλπη.
Το ερώτημα είναι αν προλαβαίνει.
Γιατί το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω.
Οι πολίτες μπορούν να αξιολογήσουν θετικά ένα μέτρο χωρίς να χαρίσουν στην κυβέρνηση μια ακόμη τετραετία. Και κυρίως δεν είναι υποχρεωμένοι να πιστέψουν ότι όσα δεν έγιναν σε επτά και πλέον χρόνια θα γίνουν ως διά μαγείας στην επόμενη τετραετία.
Ίσως αυτή να είναι τελικά η πραγματική πολιτική αξία του…φόβου. Όχι ότι φοβούνται οι πολίτες. Αλλά ότι, για πρώτη φορά μετά από καιρό, φοβάται η ίδια η εξουσία.
Και όταν ο φόβος αρχίζει να καθορίζει τις κινήσεις μιας κυβέρνησης, είναι συνήθως σημάδι ότι η εποχή της πολιτικής παντοδυναμίας έχει τελειώσει.
