Αν και δεν υιοθετεί τα ακραία σενάρια που κυκλοφορούν στις αγορές, η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Με φόντο την πρώτη αύξηση των επιτοκίων μετά τον Οκτώβριο του 2023, η ΕΚΤ εκτιμά πλέον ότι οι τιμές του πετρελαίου θα διαμορφωθούν κατά μέσο όρο στα 112 δολάρια ανά βαρέλι το δεύτερο τρίμηνο του 2026, επίπεδο κατά 25% υψηλότερο από τις παραδοχές των προβλέψεων του Μαρτίου και άνω του 75% σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Δεκεμβρίου 2025. Οι παραδοχές για το πετρέλαιο το 2027-2028 αναθεωρούνται επίσης προς τα πάνω, αλλά λιγότερο έντονα. Αυτό οδηγεί σε μεγαλύτερη προβλεπόμενη αποκλιμάκωση έως το τέλος του ορίζοντα πρόβλεψης, δηλαδή -32% έως το τέλος του 2028 έναντι -22% στις προβλέψεις του Μαρτίου.
Αντίθετα, οι παραδοχές για τις τιμές του φυσικού αερίου αναθεωρήθηκαν ελαφρώς προς τα κάτω για το 2026, καθώς η ΕΚΤ εκτιμά μέση τιμή 45,6 ευρώ ανά MWh έναντι 47,2 ευρώ στις προβλέψεις του Μαρτίου. Ωστόσο, για τα επόμενα χρόνια οι εκτιμήσεις αναθεωρούνται ανοδικά, με την τιμή να διαμορφώνεται στα 37,5 ευρώ ανά MWh το 2027 και στα 27,9 ευρώ το 2028, καθώς η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι οι διαταραχές στην προσφορά φυσικού αερίου ενδέχεται να αποδειχθούν πιο επίμονες από ό,τι εκτιμούσε προηγουμένως.
Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας αναθεωρήθηκαν επίσης ανοδικά, αν και σε σαφώς μικρότερο βαθμό. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι η μέση χονδρεμπορική τιμή θα διαμορφωθεί στα 89,3 ευρώ ανά MWh το 2026, έναντι 87,4 ευρώ στις προβλέψεις του Μαρτίου, ενώ για το 2027 προβλέπει τιμή 78,2 ευρώ ανά MWh και για το 2028 68,1 ευρώ ανά MWh. Παρά την αναμενόμενη αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια, οι νέες παραδοχές υποδηλώνουν υψηλότερο ενεργειακό κόστος σε σχέση με ό,τι εκτιμούσε η ΕΚΤ πριν από τρεις μήνες.
Παράλληλα, η ΕΚΤ επεξεργάστηκε εναλλακτικά σενάρια για την περίπτωση παρατεταμένης ή βαθύτερης κρίσης στη Μέση Ανατολή. Στο αρνητικό σενάριο, η τιμή του πετρελαίου φθάνει τα 122 δολάρια ανά βαρέλι και το φυσικό αέριο τα 60 ευρώ ανά MWh κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026, παραμένοντας σε επίπεδα κατά 20%-30% υψηλότερα από το βασικό σενάριο σε όλη την περίοδο προβλέψεων.
Στο δυσμενές σενάριο, οι επιπτώσεις είναι ακόμη εντονότερες, με το πετρέλαιο να εκτινάσσεται στα 166 δολάρια ανά βαρέλι και το φυσικό αέριο στα 98 ευρώ ανά MWh. Η ΕΚΤ θεωρεί ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να προκύψει εάν η σύγκρουση παραταθεί και συνοδευτεί από σημαντικές ζημιές στις υποδομές παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας, διατηρώντας τις τιμές σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αναμένεται να περάσουν και στα τρόφιμα, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, ο πληθωρισμός των τροφίμων θα μπορούσε να κορυφωθεί στο 3,7% το δεύτερο τρίμηνο του 2027, αντανακλώντας την αύξηση του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων, αλλά και τις ευρύτερες επιδράσεις που έχει ένα ενεργειακό σοκ στην αλυσίδα παραγωγής και διανομής τροφίμων. Η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί ότι όσο πιο παρατεταμένες είναι οι διαταραχές στις αγορές ενέργειας, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος οι πληθωριστικές πιέσεις να επεκταθούν και σε άλλους τομείς της οικονομίας.
Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν με αυξημένη ανησυχία τις εξελίξεις στις αγορές ενέργειας. Ωστόσο, από τη χθεσινή συνεδρίαση του Eurogroup δεν προέκυψε διάθεση για νέα οριζόντια μέτρα στήριξης, με το βάρος να παραμένει στην υλοποίηση ενεργειακών επενδύσεων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών απέναντι σε ενδεχόμενες νέες αναταράξεις.
