Κάθετος Διάδρομος: Πολιτική βούληση από τις ΗΠΑ, ανοιχτό το στοίχημα της βιωσιμότητας

Κάθετος Διάδρομος: Πολιτική βούληση από τις ΗΠΑ, ανοιχτό το στοίχημα της βιωσιμότητας
Παρασκευή, 30/01/2026 - 08:06

Με φόντο τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην πράξη γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο, η αμερικανική πλευρά δείχνει ότι δεν εγκαταλείπει το εγχείρημα και επιμένει στην προώθηση του αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς την Ουκρανία. Αυτό τουλάχιστον προκύπτει από την κινητικότητα των τελευταίων ημερών και τις επαφές που έγιναν στην Αθήνα.

Στην ελληνική πρωτεύουσα βρέθηκε το προηγούμενο δεκαήμερο ο Joshua Volz, ειδικός απεσταλμένος του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, ο οποίος είχε συναντήσεις τόσο με την ελληνική κυβέρνηση όσο και με εκπροσώπους των υπόλοιπων χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο, δηλαδή της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας. Στόχος του κ. Volz, ήταν να προετοιμάσει συνάντηση των υπουργών Ενέργειας των χωρών που εμπλέκονται στον Κάθετο Διάδρομο η οποία τοποθετείται χρονικά περί τα τέλη Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον. Συνάντηση, την οποία προανήγγειλε ο ίδιος μιλώντας χθες σε ενεργειακό συνέδριο στην Αθήνα.

Από την πλευρά του ελληνικού υπουργείου Ενέργειας, πάντως, σημειώνεται ότι μια τέτοια συνάντηση έχει νόημα μόνο εφόσον στο τραπέζι βρεθούν όλοι οι κρίσιμοι παίκτες. Τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέτει ρυθμιστικά προσκόμματα όσο και οι χρηματοδοτικοί φορείς που καλούνται να στηρίξουν τα απαραίτητα έργα ενίσχυσης του Κάθετου Διαδρόμου, όπως η αμερικανική DFC.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου θεωρεί ότι ο Κάθετος Διάδρομος «είναι ένα πολυσύνθετο, απαιτητικό εγχείρημα χωρίς ιστορικό προηγούμενο, με στρατηγική σημασία για τη σταθερότητα στην περιοχή». Ωστόσο παραδέχεται ότι το κόστος της μεταφοράς αερίου έως την Ουκρανία είναι κατά πολύ υψηλότερο από άλλες διαδρομές, αν και όπως σημειώνει έχουν γίνει ήδη σημαντικές μειώσεις στα τέλη χρήσης του δικτύου. Συγκεκριμένα από 9,90 ευρώ/MWh, το κόστος του προϊόντος Route 1 μειώθηκε σε 7,40 ευρώ/MWh και σήμερα βρίσκεται στα 6,50 ευρώ/MWh, ενώ σε ότι αφορά τα Route 2 και 3 το κόστος τους είναι στα 11 ευρώ/MWh γεγονός που τα καθιστά μη ελκυστικά. Όπως είπε χαρακτηριστικά ο κ. Παπασταύρου «Δεν έχουμε καταφέρει να έχουμε την ίδια ανταγωνιστικότητα στην τιμή στα προϊόντα Route 2 και 3».

Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι οι μειώσεις στο κόστος του Route 1 επιτεύχθηκαν μέσω εκπτώσεων που παρέχουν οι επιμέρους Διαχειριστές και αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο εκφράζει αντιρρήσεις η Κομισιόν που θεωρεί πως για να είναι αποδεκτό το προϊόν θα πρέπει να έχει ενιαία τιμή. Για αυτό και ο κ. Παπασταύρου αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα απαιτητικό έργο που χρειάζεται επιμονή και το οποίο περνάει τις αναμενόμενες «παιδικές ασθένειες».

Από την πλευρά του ο Joshua Volz, σημείωσε, «ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να υλοποιηθεί μόνο αν οι διμερείς σχέσεις είναι ισχυρές», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται και «εμπορικός ρεαλισμός».

Ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί νέο εγχείρημα και ότι «οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις είναι ήδη γνωστές». Το έργο, όπως είπε, φέρνει κοντά χώρες που ιστορικά δεν συνεργάζονταν, στοιχείο που συνιστά και τη μεγαλύτερη πρόκληση.

«Η μηχανική είναι το εύκολο μέρος του εγχειρήματος. Το δύσκολο είναι η δέσμευση των εταίρων», ανέφερε, τονίζοντας ότι αν το έργο δεν είναι εμπορικά βιώσιμο «δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν».

Ο απαιτούμενος συντονισμός εκτείνεται, όπως είπε, «από την Ελλάδα έως την Ουκρανία», με όλους τους συμμετέχοντες να πρέπει να βλέπουν σαφές οικονομικό όφελος. «Δεν πρόκειται για φιλανθρωπικό έργο» κατέληξε.