Η επιφυλακτικότητα της αγοράς αποτυπώνεται και στα στοιχεία της σημερινής διαδικασίας που αφορά στα προϊόντα του Κάθετου Διάδρομου μέσω των Route 1, 2 και 3, καθώς η προσφερόμενη δυναμικότητα στη δημοπρασία περιορίζεται σε περίπου 26.000 MWh ημερησίως. Ποσότητα σημαντικά χαμηλότερα από τις 51.000 MWh που είχαν προσφερθεί στη δημοπρασία του Δεκεμβρίου για παραδόσεις εντός Ιανουαρίου, η οποία κατέγραψε μηδενικό ενδιαφέρον. Την ίδια ώρα εκτιμάται ότι η απουσία ενδιαφέροντος θα συνεχιστεί και στους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, δύο είναι τα βασικά ζητήματα που εξακολουθούν να μπλοκάρουν την ουσιαστική ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου και τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν. Το πρώτο αφορά τη στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία, μετά από αντιδράσεις traders που δραστηριοποιούνται μέσω άλλων ανταγωνιστικών οδών μεταφοράς φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, θέτει ρυθμιστικά προσκόμματα στη διαδικασία των δημοπρασιών.
Στο επίκεντρο της κριτικής της Κομισιόν βρίσκονται οι εκπτώσεις στα τέλη χρήσης δικτύου που προσφέρονται από τους Διαχειριστές στο πλαίσιο των δημοπρασιών, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκτιμά ότι εγείρονται ζητήματα συμβατότητας με τους κανόνες του ανταγωνισμού και το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Κομισιόν ζητεί τον καθορισμό συγκεκριμένων και ενιαίων τελών χρήσης δικτύου, θεωρώντας ότι οι παρεχόμενες εκπτώσεις αλλοιώνουν τους όρους της αγοράς.
Στο ζήτημα αυτό η ελληνική πλευρά απαντά η Κομισιόν θα πρέπει να έχει μια ενιαία γραμμή και όχι από τη μια πλευρά να υποστηρίζει την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και από την άλλη να επικαλείται νομικίστικα επιχειρήματα που ανακόπτουν την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά τη χρηματοδότηση των έργων που απαιτούνται για την ενίσχυση της δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου, κυρίως στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, αλλά και τη χρηματοδότηση ενός ακόμη FSRU στην Ελλάδα, το οποίο θεωρείται αναγκαίο ώστε ο Διάδρομος να αποκτήσει σταθερή βάση τροφοδοσίας.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, χωρίς την εξασφάλιση χρηματοδότησης για τα έργα αυτά, η εμπορική λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου παραμένει επισφαλής. Εκτιμάται ότι για να λυθεί το συγκεκριμένο θέμα απαιτείται η ενεργοποίηση της αμερικανικής DFC η οποία στην παρούσα φάση παρακολουθεί αλλά δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να χρηματοδοτήσει έργα του Κάθετου Διαδρόμου.
Το ζήτημα ετέθη και κατά τις επαφές που έχει στην Αθήνα ο Joshua Volz επιτετραμμένος του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ραιτ. Ο κ. Volz που αναχωρεί σήμερα για τις ΗΠΑ ενημερώθηκε για τις τεχνικές δυνατότητες του ελληνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου και βεβαίως για τις ελληνικές θέσεις.
Πέραν των δύο προαναφερόμενων ζητημάτων, ο ΔΕΣΦΑ και οι Διαχειριστές των υπόλοιπων χωρών του Κάθετου Διαδρόμου θέτουν και το ζήτημα της διάρκειας των προϊόντων Route 1, 2 και 3, εκτιμώντας ότι η μηνιαία διάρκεια λειτουργεί αποτρεπτικά για τους traders, καθώς δεν προσφέρει την αναγκαία ορατότητα. Για τον λόγο αυτό υποστηρίζουν τη δημιουργία τριμηνιαίων ή και ετήσιων προϊόντων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, σε εκκρεμότητα παραμένει και η ενεργοποίηση της συμφωνίας προθέσεων που υπέγραψαν τον Νοέμβριο στην Αθήνα η ΔΕΠΑ και η Naftogaz για την προμήθεια φυσικού αερίου την περίοδο Ιανουαρίου–Μαρτίου 2026. Η συμφωνία προβλέπει την υλοποίησή της μέσω της εταιρείας Atlantic–See LNG Trade, που έχει συσταθεί από τη ΔΕΠΑ σε συνεργασία με την AKTOR, ωστόσο η Naftogaz δεν απευθύνθηκε στη ΔΕΠΑ για προμήθεια αερίου τον Ιανουάριο, εξέλιξη που οδήγησε και στην απουσία της ελληνικής εταιρείας από τη δημοπρασία του Δεκεμβρίου.
Την ίδια ώρα, η αμερικανική πλευρά συνεχίζει να πιέζει για τη διοργάνωση συνάντησης των υπουργών Ενέργειας των χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο, με το ελληνικό υπουργείο Ενέργειας να ξεκαθαρίζει ότι μια τέτοια πρωτοβουλία έχει νόημα μόνο εφόσον στο τραπέζι βρεθούν τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και οι χρηματοδοτικοί φορείς που καλούνται να στηρίξουν τα αναγκαία έργα.
