Η διαρροή δευτερογενών μετάλλων προς τρίτες χώρες αναδεικνύεται σε ζήτημα βιομηχανικής πολιτικής για την ΕΕ, καθώς το σκραπ αποτελεί κρίσιμη πρώτη ύλη για κλάδους όπως η ηλεκτροκίνηση, οι ΑΠΕ, οι υποδομές και η αμυντική βιομηχανία. Η επάρκειά του επηρεάζει άμεσα το κόστος παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών μονάδων.
Σε αυτό το πλαίσιο, βιομηχανικοί φορείς και επιχειρήσεις του κλάδου ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την υιοθέτηση στοχευμένων εμπορικών μέτρων που θα περιορίσουν τις εξαγωγές σκραπ εκτός ΕΕ ή θα διασφαλίζουν την επάρκεια για τις ευρωπαϊκές παραγωγικές μονάδες.
Μάλιστα, η Elvalhalcor, η οποία πρωτοστατεί στην ανάδειξη και την αντιμετώπιση του προβλήματος ως μια από τις κορυφαίες βιομηχανίες παραγωγής χαλκού και αλουμινίου διεθνώς, προειδοποιεί για τις διαστάσεις που μπορεί να λάβει το ζήτημα. Όπως αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή της, «οι διαρροές ευρωπαϊκού σκραπ μέσω εξαγωγών αυξάνονται θεαματικά, πλέον όχι μόνον σε ασιατικές χώρες αλλά και προς τις ΗΠΑ, συνεπεία της εφαρμογής δασμού 50% του άρθρου 232 και χωρίς την ταχεία λήψη μέτρων αναμένεται να τετραπλασιαστούν, έως το 2030, από τα σημερινά επίπεδα».
Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται και στην αγορά σκραπ χαλκού, όπου επίσης διατυπώνονται αιτήματα για παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο τη διασφάλιση επάρκειας πρώτης ύλης για τις μονάδες μεταποίησης.
Η εταιρεία επισημαίνει ότι η μαζική και αυξανόμενη διαρροή σκραπ αλουμινίου και χαλκού περνούσε μέσω πρότινος «κάτω από τα ραντάρ» όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής μεταποίησης αλλά και τον στόχο στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης.
Το ζήτημα αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν οι κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες (CRMs, SRMs) στις οποίες περιλαμβάνονται το αλουμίνιο και ο χαλκός, βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο του παγκόσμιου ανταγωνισμού λόγω της σημασίας τους για τομείς νευραλγικής σημασίας της σύγχρονης οικονομίας, όπως η ηλεκτροκίνηση, οι ψηφιακές τεχνολογίες, η προηγμένη τεχνολογία στη μεταποίηση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, η αμυντική βιομηχανία, οι υποδομές.
Ειδικότερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η διασφάλιση αξιόπιστης πρόσβασης σε κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της οικονομίας της. Μάλιστα στην άτυπη Σύνοδο κορυφής της 12ης Φεβρουαρίου 2026, οι ηγέτες της ΕΕ έδωσαν έμφαση στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού αλλά και στην καλύτερη αξιοποίηση των δευτερογενών κρίσιμων πρώτων υλών (σκραπ / scrap) ως βασική παράμετρο μείωσης των εξαρτήσεων από τρίτες χώρες και επίτευξης των στόχων της κυκλικής οικονομίας.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο κλάδος μεταποίησης χαλκού και αλουμινίου συγκαταλέγεται στους πιο εξωστρεφείς της βιομηχανίας, με υψηλή προστιθέμενη αξία και έντονο ενεργειακό αποτύπωμα. Η διαθεσιμότητα δευτερογενούς μετάλλου επηρεάζει άμεσα το κόστος παραγωγής, την ανταγωνιστικότητα και τη διατήρηση παραγωγικής δραστηριότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι θέσεις που διατυπώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο συγκλίνουν σε μια δέσμη παρεμβάσεων που περιλαμβάνει προσωρινό και στοχευμένο περιορισμό εξαγωγών σκραπ, επιβολή δασμών εξαγωγής προς χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα, αυστηροποίηση των κανόνων End-of-Waste και εφαρμογή της αρχής της αμοιβαιότητας στις εμπορικές σχέσεις.
Ήδη, το ζήτημα έχει ενταχθεί στο RESource EU Σχέδιο Δράσης, όπου γίνεται αναφορά σε δυνητικά εμπορικά μέτρα προστασίας του σκραπ χαλκού, εξέλιξη που αποτυπώνει ότι η συζήτηση μετακινείται από το επίπεδο των βιομηχανικών αιτημάτων στο επίπεδο της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής. Σύμφωνα με την εταιρεία, η σχετική κινητοποίηση στην οποία συμμετείχε ενεργά η Elvalhalcor συνέβαλε στην ανάδειξη του θέματος σε θεσμικό επίπεδο.
