Η ενεργοποίηση του νέου πλαισίου, που θα αποτελέσει βασικό εργαλείο υλοποίησης του επόμενου «Εξοικονομώ», έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από επαγγελματικούς και τεχνικούς φορείς, οι οποίοι κάνουν λόγο για κίνδυνο στρεβλώσεων στην αγορά και δημιουργίας συνθηκών αθέμιτου ανταγωνισμού.
Τις αντιδράσεις επανέφερε στο προσκήνιο η ευρεία σύσκεψη που διοργάνωσε πρόσφατα η ΓΣΕΒΕΕ με τη συμμετοχή επτά κλαδικών ομοσπονδιών, οι οποίες υποστηρίζουν ότι η εμπλοκή των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στις ενεργειακές αναβαθμίσεις δημιουργεί κινδύνους για τον ανταγωνισμό και αλλοιώνει τον χαρακτήρα των προγραμμάτων εξοικονόμησης ενέργειας. Η ΓΣΕΒΕΕ σημειώνει ότι ο θεσμός δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για την ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση του νέου προγράμματος «Εξοικονομώ» και εξηγεί τους λόγους:
Δημιουργείται ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς οι εταιρείες που έχουν ως βασική δραστηριότητα την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας καλούνται ταυτόχρονα να συμμετάσχουν σε έργα που έχουν στόχο τη μείωση της κατανάλωσής της. Όπως υποστηρίζουν, προκύπτει εύλογο ερώτημα κατά πόσο οι πάροχοι έχουν κίνητρο να προωθήσουν παρεμβάσεις που ενδέχεται να περιορίσουν τις πωλήσεις τους και κατ’ επέκταση τα έσοδά τους.
Η δεύτερη ένσταση αφορά στα ευάλωτα νοικοκυριά που είναι επιρρεπή στην ενεργειακή φτώχεια και στόχος του Εξοικονομώ είναι η ενεργειακή αναβάθμιση των σπιτιών τους έτσι να μειώσουν τους επικίνδυνους ρύπους που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. «Ωστόσο, οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας έχουν καταχωρίσει πολλά από αυτά τα νοικοκυριά στον λεγόμενο «ενεργειακό Τειρεσία», λόγω χρεών που ενδέχεται να έχουν δημιουργήσει. Κατά συνέπεια, τα νοικοκυριά που έχουν την μεγαλύτερη ανάγκη δημόσιων πόρων για ενεργειακή αναβάθμιση θα εξαιρεθούν εξ αρχής από τα προγράμματά τους, μειώνοντας δραματικά την εμβέλεια του προγράμματος» αναφέρεται σχετικά.
Μια από τις βασικές αιτιάσεις της ΓΣΕΒΕΕ είναι ότι η είσοδος των 11 παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στις ενεργειακές αναβαθμίσεις δημιουργεί συνθήκες μονοπώλησης ακόμη και κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης από πάροχους που διαθέτουν δίκτυα λιανικών πωλήσεων και προνομιακή πρόσβαση στο πελατολόγιο.
Τέλος τονίζεται ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος απώλειας της τεχνικής αυτονομίας που διαθέτουν τα τεχνικά επαγγέλματα, στην επιλογή υλικών και μεθόδων, η οποία αποβαίνει πάντα σε όφελος του καταναλωτή και, πολύ περισσότερο, σε όφελος της ίδιας της ενεργειακής αναβάθμισης. Τυχόν συμφωνίες των πάροχων με προμηθευτές υλικών και εξαρτημάτων (πχ αντλίες θερμότητας) που θα μειώσουν για τους πάροχους το κόστος της παρέμβασης ενδέχεται να αποβούν επιζήμιες για την ενεργειακή αναβάθμιση. Η ΓΣΕΒΕΕ και οι κλαδικές Ομοσπονδίες το επόμενο διάστημα θα προβούν σε μια σειρά δημόσιων παρεμβάσεων για να γίνει κατανοητός ο κίνδυνος που ελλοχεύει ακόμη και για τον χαρακτήρα του «Εξοικονομώ», ξεκινώντας από την ενημέρωση των συναρμόδιων υπουργείων και εξετάζοντας κάθε άλλη δυνατότητα αντίδρασης. Υπενθυμίζεται ότι αντιδράσεις για το on-bill financing είχαν εκφραστεί ήδη από τη φάση της διαβούλευσης για την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, με την Ένωση Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας να προειδοποιεί ότι το προτεινόμενο μοντέλο δίνει στους προμηθευτές σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, καθώς είναι οι μόνοι που διαθέτουν άμεση πρόσβαση στον μηχανισμό είσπραξης μέσω των λογαριασμών ρεύματος. Σύμφωνα με την Ένωση, η δυνατότητα των παρόχων να προσφέρουν ενιαία πακέτα που συνδυάζουν προμήθεια ενέργειας, χρηματοδότηση και ενεργειακές παρεμβάσεις ενδέχεται να οδηγήσει σε κάθετη ολοκλήρωση της αγοράς, περιορίζοντας τον ρόλο ανεξάρτητων επιχειρήσεων, μηχανικών και τεχνικών εταιρειών. Για τον λόγο αυτό είχε ζητήσει τη λήψη δικλείδων ασφαλείας και τη διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης όλων των επιχειρήσεων στο νέο σχήμα χρηματοδότησης.
