Γιάννης Τριήρης: Το παράδοξο του ρεύματος - Πώς τα «σταθερά» εξευτελίζουν το αφήγημα του ανταγωνισμού

Γιάννης Τριήρης: Το παράδοξο του ρεύματος - Πώς τα «σταθερά» εξευτελίζουν το αφήγημα του ανταγωνισμού
Δευτέρα, 09/11/2026 - 08:05

Η πραγματικότητα στην ελληνική αγορά ενέργειας συμπυκνώνεται πλέον σε μια εξόφθαλμη παράνοια: τα σταθερά, «μπλε» τιμολόγια πωλούνται φθηνότερα από τα κυμαινόμενα «πράσινα» και «κίτρινα». Ενώ σε κάθε ορθολογική αγορά το σταθερό συμβόλαιο είναι ακριβότερο —επειδή ο προμηθευτής αναλαμβάνει το ρίσκο της μελλοντικής διακύμανσης— στην Ελλάδα συμβαίνει το ακριβώς αντίστροφο. Ο καταναλωτής που επιλέγει κυμαινόμενο τιμολόγιο πληρώνει «καπέλο» για το ρίσκο, το οποίο όμως ρίσκο το επωμίζεται εξ ολοκλήρου ο ίδιος και ποτέ ο πάροχος.

Αυτό το κατασκευασμένο παράδοξο συνιστά το απόλυτο αυτογκόλ της κυβερνητικής προπαγάνδας και εξευτελίζει πλήρως την επιχειρηματολογία της περί δήθεν «υγιούς ανταγωνισμού που ρίχνει τις τιμές».

Αν ένας πάροχος αντέχει να προσφέρει κλειδωμένη τιμή στα 11,5 με 13 λεπτά τη κιλοβατώρα για έναν ολόκληρο χρόνο, σημαίνει ότι σε αυτή την τιμή όχι μόνο καλύπτει το κόστος του, αλλά εξασφαλίζει και ικανοποιητικό κέρδος. Πώς δικαιολογείται τότε η απόσταξη υπερκέρδους στα κυμαινόμενα τιμολόγια, όπου η τιμή εκτοξεύεται σταθερά σε πολύ υψηλότερα επίπεδα; Όταν τα ίδια τα σταθερά συμβόλαια αποδεικνύουν ότι το ρεύμα μπορεί να πωλείται φθηνότερα, το κυβερνητικό αφήγημα για τις δήθεν αμείλικτες πιέσεις της διεθνούς αγοράς καταρρέει παταγωδώς.

Σε μια πραγματικά ελεύθερη και ανταγωνιστική αγορά, η ευελιξία του κυμαινόμενου θα έπρεπε να επιβραβεύεται με χαμηλότερη τιμή. Εδώ, ο πολίτης μετατρέπεται σε αιχμάλωτο μιας δομής που του φορτώνει όλες τις αβεβαιότητες του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, ενώ ταυτόχρονα του χρεώνει αυξημένο περιθώριο κέρδους. Πρόκειται για ένα διπλό χαράτσι στην πλάτη των νοικοκυριών, την ώρα που η συντριπτική πλειοψηφία παραμένει εγκλωβισμένη στα πράσινα τιμολόγια — όχι από επιλογή, αλλά λόγω της αυτόματης υπαγωγής που επέβαλε το κράτος και της παραπλανητικής πληροφορίας που συντηρεί τη σύγχυση.

Η έλλειψη διαφάνειας και η θεσμική αδράνεια της Ρυθμιστικής Αρχής και του Υπουργείου λειτουργούν ως πέπλο συγκάλυψης, εμποδίζοντας τους πολίτες να κατανοήσουν ότι το σύστημα έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει τον πλούτο από τους πολλούς στους λίγους καθετοποιημένους παρόχους. Η κυβέρνηση παρακολουθεί ως απλός θεατής τα σταθερά τιμολόγια να εκθέτουν ανεπανόρθωτα τα ψέματά της, ενώ αρνείται συστηματικά να παρέμβει στη δομή της αγοράς.

Η λύση απέναντι σε αυτή την αισχροκέρδεια απαιτεί άμεσες, ριζικές τομές και όχι ημίμετρα. Απαιτείται η επιβολή αυστηρού πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στη λιανική, ώστε να σταματήσει η τεχνητή διόγκωση των τιμών, καθώς και η πλήρης αποσύνδεση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος από την οριακή τιμή του φυσικού αερίου. Παράλληλα, είναι απαραίτητος ο δομικός μετασχηματισμός του μοντέλου χονδρικής με τη σύναψη μακροχρόνιων διμερών συμβολαίων και την επιβολή υποχρεωτικού ποσοστού προαγοράς ενέργειας εκτός χρηματιστηριακής πλατφόρμας, ώστε οι διακυμάνσεις της στιγμιαίας αγοράς να μην περνούν αυτοματοποιημένα στη λιανική.

Τα χρωματιστά τιμολόγια δεν ήταν μεταρρύθμιση αλλά ένα επικοινωνιακό τρικ για να μεταφερθεί το βάρος της ακρίβειας στην κοινωνία. Το πρόβλημα δεν είναι η αγορά, αλλά η συνειδητή πολιτική επιλογή να παραδοθεί ένα βασικό κοινωνικό αγαθό στην ανεξέλεγκτη κερδοσκοπία αντί να προστατευτούν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.