Η ενεργειακή ακρίβεια εξακολουθεί να επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, με τις συνέπειες να επεκτείνονται πέρα από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και θέρμανσης, στις δαπάνες για τρόφιμα, υγεία και μετακινήσεις.
Τα ευρήματα της τελευταίας έρευνας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) αναδεικνύουν την απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τις επιπτώσεις της ενεργειακής ακρίβειας. Το 33% των Ελλήνων δηλώνει ότι εξαιτίας των ανατιμήσεων χρεώθηκε, αναζήτησε οικονομική βοήθεια ή καθυστέρησε την εξόφληση λογαριασμού ρεύματος, έναντι μόλις 16% στην ΕΕ. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται και στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Το 78% των Ελλήνων δηλώνει ότι οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας περιόρισαν σημαντικά την αγοραστική του δύναμη κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 60%. Μάλιστα, το 32% αναφέρει ότι επηρεάστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό, έναντι 20% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τις περικοπές που πραγματοποιούν οι καταναλωτές προκειμένου να ανταποκριθούν στις οικονομικές τους υποχρεώσεις. Περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες, ποσοστό 52%, δηλώνουν ότι περιόρισαν τις καθημερινές δαπάνες τους για τρόφιμα ή υπηρεσίες υγείας, έναντι 38% στην ΕΕ. Παράλληλα, το 41% μείωσε τη θέρμανση στην κατοικία του, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ανέρχεται στο 34%. Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στις μετακινήσεις. Το 74% των Ελλήνων έχει αλλάξει τον τρόπο χρήσης του αυτοκινήτου του εξαιτίας του αυξημένου κόστους, έναντι 60% στην ΕΕ. Μάλιστα, το 45% έχει περιορίσει μετακινήσεις για βασικές ανάγκες, όπως ψώνια, ιατρικά ραντεβού ή διοικητικές υποθέσεις, έναντι 31% στην ΕΕ. Επιπλέον, το 34% έχει στερηθεί εκδρομές, διακοπές ή επισκέψεις σε συγγενείς και φίλους, ενώ το 31% έχει αντικαταστήσει μετακινήσεις με αυτοκίνητο με τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς, ποδηλάτου ή την από κοινού χρήση αυτοκινήτου.
Η οικονομική αυτή πίεση φαίνεται να επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ενεργειακή μετάβαση. Ενώ το 2022 η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελούσε το συχνότερα αναφερόμενο όφελος στην Ελλάδα, σήμερα το ενδιαφέρον στρέφεται περισσότερο στο κόστος της ενέργειας και στην ενεργειακή αυτονομία. Το 81% των Ελλήνων αναμένει από την ενεργειακή μετάβαση σταθερότερες ή χαμηλότερες τιμές, ενώ το 82% προσδοκά περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Η προστασία του κλίματος εξακολουθεί να συγκεντρώνει υψηλό ποσοστό, 78%, ωστόσο η οικονομική διάσταση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Η μεταβολή αυτή αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο για την ενεργειακή πολιτική. Η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας δεν αξιολογούνται από τους πολίτες μόνο με περιβαλλοντικά κριτήρια, αλλά και με βάση το κατά πόσο μπορούν να περιορίσουν το κόστος που επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Ipsos τον Αύγουστο του 2026, με τη συμμετοχή 23.000 πολιτών στα 27 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκ των οποίων 1.000 στην Ελλάδα.
