Γιάννης Τριήρης: Όταν ο πόλεμος παρουσιάζεται ως “ευκαιρία” για τον τουρισμό

Γιάννης Τριήρης: Όταν ο πόλεμος παρουσιάζεται ως “ευκαιρία” για τον τουρισμό
Τρίτη, 19/05/2026 - 08:03

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας, χθες Δευτέρα 18/5, στη γενική συνέλευση του ΣΕΤΕ, επιχείρησε να εκπέμψει ένα μήνυμα σταθερότητας για τον ελληνικό τουρισμό μέσα σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.

Υποστήριξε ότι μέχρι στιγμής δεν διαφαίνεται κάποια «μεγάλη συστημική κρίση» για τον κλάδο, λόγω της εμπόλεμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή και εκτίμησε ότι η Ελλάδα μπορεί να απορροφήσει τους κραδασμούς, ακόμη και να ωφεληθεί σε επίπεδο ανταγωνιστικότητας από τις ανακατατάξεις στην περιοχή.

Η εικόνα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός βασίζεται στα υψηλά επίπεδα αφίξεων και εσόδων των τελευταίων ετών. Ωστόσο, πίσω από τους θετικούς δείκτες παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που δυσκολεύουν τόσο τους εργαζόμενους όσο και μεγάλο μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου.

Το σημαντικότερο ίσως πρόβλημα αφορά τις συνθήκες εργασίας στον τουρισμό και την εστίαση. Παρά την αυξημένη ζήτηση προσωπικού, πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις εργαζομένων. Σύμφωνα με στοιχεία των κλαδικών φορέων, οι κενές θέσεις σε τουρισμό και εστίαση ξεπερνούν τις 80.000, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό ακόμη και κοντά στις 90.000 θέσεις για τη φετινή σεζόν.

Οι μεγαλύτερες ελλείψεις καταγράφονται σε ειδικότητες πρώτης γραμμής, όπως καμαριέρες, μάγειρες, σερβιτόροι, λαντζέρηδες και προσωπικό υποδοχής.

Το πρόβλημα δεν φαίνεται να συνδέεται μόνο με την έλλειψη διαθέσιμου εργατικού δυναμικού, αλλά και με τις ίδιες τις συνθήκες απασχόλησης.

Τα εποχικά χαρακτηριστικά της εργασίας, τα αυξημένα ωράρια κατά τη θερινή περίοδο, οι δυσκολίες στέγασης σε τουριστικές περιοχές και οι σχετικά χαμηλές αποδοχές σε σχέση με το κόστος ζωής λειτουργούν αποτρεπτικά για πολλούς εργαζόμενους.

Ακόμη και ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνώρισε την ανάγκη δημιουργίας υποδομών στέγασης για εργαζόμενους σε περιοχές με έντονη τουριστική πίεση, παραδοχή που δείχνει ότι το πρόβλημα έχει πλέον άμεση επίδραση στη λειτουργία της αγοράς.

Την ίδια στιγμή, οι δυσκολίες δεν αφορούν μόνο τους εργαζόμενους αλλά και πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται γύρω από τον τουρισμό. Παρά τη συνολική αύξηση του τουριστικού τζίρου, αρκετές μικρές επιχειρήσεις συνεχίζουν να πιέζονται από το υψηλό ενεργειακό κόστος, τις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες, τις οφειλές της προηγούμενης περιόδου και τη φορολογική επιβάρυνση.

Τα στοιχεία για τα λουκέτα δείχνουν ότι η εικόνα στην πραγματική οικονομία απέχει από το συνολικό αφήγημα της ανάπτυξης. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις αρχές του 2026, οι πτωχεύσεις επιχειρήσεων αυξήθηκαν κατά 83,3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με τις περισσότερες να αφορούν μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Στην εστίαση, παρά την αύξηση των τουριστικών αφίξεων, καταγράφεται πτώση τζίρου σε σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων, γεγονός που δείχνει ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν κατανέμεται ισόρροπα στην αγορά.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον προστίθεται πλέον και η αβεβαιότητα που προκαλούν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Ο πόλεμος στο Ιράν και η ευρύτερη αστάθεια στην περιοχή επηρεάζουν ήδη την παγκόσμια οικονομία, τις τιμές της ενέργειας και τις μεταφορές. Σύμφωνα με τους διεθνείς αναλυτές, οι επιπτώσεις αυτές θα αποτυπωθούν σταδιακά και στον τουρισμό, ιδιαίτερα αν η κρίση αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, που όμως ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προφανώς και δεν θέλει να το αποδεχτεί γιατί του χαλάει το αφήγημα.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η σημερινή συγκυρία αναδεικνύει και ένα πιο δομικό ζήτημα: κατά πόσο η ελληνική οικονομία παραμένει υπερβολικά εξαρτημένη από έναν κλάδο που επηρεάζεται άμεσα από διεθνείς εξελίξεις και γεωπολιτικές κρίσεις.

Η συζήτηση για το μέλλον του τουρισμού δεν αφορά μόνο τις αφίξεις ή τα έσοδα. Αφορά επίσης τις εργασιακές συνθήκες, τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινωνιών, τη δυνατότητα επιβίωσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και συνολικά το μοντέλο ανάπτυξης που επιλέγει η χώρα για τα επόμενα χρόνια.

Με μόνο βέβαιο ότι ο πόλεμος δεν αποτελεί «ευκαιρία» για τίποτα και για κανέναν.