Στο επίκεντρο αυτής της οπισθοδρόμησης βρίσκεται ο Ντόναλντ Τραμπ, ένας ηγέτης που αυτοπαρουσιάζεται ως ειρηνοποιός, ενώ στην πραγματικότητα ενεργεί ως ένας αδίστακτος ταραχοποιός που διακυβεύει την παγκόσμια ισορροπία.

Η μόνη αρχή που διέπει τη συμπεριφορά του είναι «η δύναμη του ισχυρού». Για τον Τραμπ, η διπλωματία δεν είναι εργαλείο συνεννόησης, αλλά ένας μηχανισμός εκβιασμού και επιβολής. Το διεθνές δίκαιο, αντί να αποτελεί το θεμέλιο της παγκόσμιας τάξης, αντιμετωπίζεται από τον ίδιο ως μια ενοχλητική λεπτομέρεια που πρέπει να κάμπτεται μπροστά στις επιθυμίες του. Ας μην έχουμε αυταπάτες: το διεθνές δίκαιο δεν είναι –και δεν πρέπει να γίνει– το δίκιο του ισχυρού.

Η επιθετική του πολιτική εκδηλώνεται σε κάθε επίπεδο, δημιουργώντας πληγές που θα αργήσουν να επουλωθούν:

Σήμερα, ο πόλεμος δεν διεξάγεται μόνο με σφαίρες. Ο παγκόσμιος πόλεμος των δασμών που κήρυξε ο Τραμπ, πλήττοντας αδιάκριτα εχθρούς και —το χειρότερο— παραδοσιακούς συμμάχους, είναι μια πράξη ωμής οικονομικής επιθετικότητας. Η επιβολή δασμών σε ολόκληρο τον πλανήτη δεν είναι οικονομική πολιτική· είναι ένας εκβιαστικός πόλεμος που αποσκοπεί στην πλήρη υποταγή. Για τον Τραμπ, το εμπόριο δεν είναι αμοιβαίο όφελος, είναι ένα όπλο για να γονατίσει όποιον τολμά να έχει δική του εθνική ατζέντα.

Η λίστα των στόχων του προκαλεί ίλιγγο και ανασφάλεια σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Από την απαγωγή του Μαδούρο στη Βενεζουέλα και την επιβολή της «Δόγματός Don-roe», μέχρι τις παραλογές απειλές για προσάρτηση της Γροιλανδίας, τον έλεγχο της Διώρυγας του Παναμά, την μετατροπή του Καναδά σε Πολιτεία των ΗΠΑ, , την «ειρηνική» κατάκτηση της Κούβας, ο Τραμπ συμπεριφέρεται ως αποικιοκράτης του 19ου αιώνα.

Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, που οδήγησε σε πραγματικό πόλεμο, αποδεικνύει ότι ο Τραμπ δεν φοβάται να βάλει φωτιά στον πλανήτη για να ικανοποιήσει το εγώ του ή να συσπειρώσει τη βάση του.

Το ενθαρρυντικό, πάντως, είναι ότι αυτή η επιθετικότητα του Τραμπ δεν εκφράζει ούτε τον αμερικανικό λαό. Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις (Reuters/Ipsos), το 75% της αμερικανικής κοινής γνώμης τάσσεται κατά του πολέμου στο Ιράν. Ο Τραμπ δρα ερήμην της λογικής και της βούλησης των ίδιων των πολιτών του και αυτό έχει τη σημασία του, καθώς επίκεινται και οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Σε κάθε περίπτωση, η Δύση οικοδομήθηκε πάνω στις αξίες του ορθολογισμού, της δημοκρατίας και του σεβασμού στο διεθνές δίκαιο. Ο Τραμπ τις γκρεμίζει συστηματικά. Η δική του αρχή είναι «το δίκαιο είναι το συμφέρον του ισχυρού». Αυτή η νοοτροπία μας επιστρέφει αιώνες πίσω, σε εποχές αποικιοκρατίας.

«Δεν χρειάζομαι το διεθνές δίκαιο, με δεσμεύει μόνο η δική μου ηθική», δήλωσε πρόσφατα. Όταν όμως η ηθική ενός ηγέτη ταυτίζεται με την απόλυτη ασυδοσία, τότε ολόκληρος ο πολιτισμένος κόσμος βρίσκεται σε κίνδυνο.

Η Ευρώπη και τα δημοκρατικά κράτη δεν μπορούν πλέον να παρακολουθούν ως απλοί θεατές. Η πολιτική του κατευνασμού απέναντι σε έναν απρόβλεπτο και επικίνδυνο ηγέτη ιστορικά έχει αποδειχθεί μοιραία. Αν ο Τραμπ αφεθεί ανεξέλεγκτος, κανένα κράτος —μικρό ή μεγάλο— δεν είναι ασφαλές. Σήμερα είναι το Ιράν, αύριο μπορεί να είναι οποιοσδήποτε δεν υποκύπτει στις απαιτήσεις του.

Ο πλανήτης δεν αντέχει άλλον έναν πολεμοχαρή «ειρηνοποιό». Είναι ώρα για μια ενιαία, σθεναρή απάντηση που θα υπενθυμίσει στον «πλανητάρχη» ότι ο κόσμος δεν είναι ιδιοκτησία «ενός», αλλά των κυρίαρχων λαών του κάθε κράτους.