Η πλήρης απολιγνιτοποίηση, οι επενδύσεις σε πράσινη ισχύ και οι διεθνείς διασυνδέσεις διαμορφώνουν ένα νέο μοντέλο αγοράς με στόχο τη μείωση κόστους και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας. Η διαδικασία της πλήρους απολιγνιτοποίησης έχει ήδη τεθεί σε τροχιά, κλείνοντας σταδιακά έναν κύκλο επτά δεκαετιών κατά τις οποίες ο εξηλεκτρισμός και η οικονομική ανάπτυξη της χώρας στηρίχθηκαν στο εγχώριο καύσιμο. Με βάση το επικαιροποιημένο επιχειρηματικό σχέδιο της ΔΕΗ για την περίοδο 2026-2028, οι τελευταίες λιγνιτικές μονάδες παραγωγής, ο Άγιος Δημήτριος και η Πτολεμαΐδα 5, έχουν προγραμματιστεί να αποσυρθούν εντός του έτους, με την Πτολεμαΐδα 5, που έχει λειτουργήσει ελάχιστα με καύσιμο τον λιγνίτη να μετατρέπεται σε μονάδα φυσικού αερίου. Έτσι ολοκληρώνεται ένα ενεργειακό κεφάλαιο που ξεκίνησε στη δεκαετία του 1950 από το Αλιβέρι και επεκτάθηκε στην Κοζάνη, τη Μεγαλόπολη και τη Φλώρινα, σε μια περίοδο όπου το κόστος εκπομπών καθιστά πλέον τον λιγνίτη μη ανταγωνιστικό και τον απομακρύνει από το ενεργειακό μίγμα της χώρας. Παράλληλα με την απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων, η ολοκλήρωση της απολιγνιτοποίησης συνοδεύεται από την ένταξη ενός νέου κρίσιμου στοιχείου στο ενεργειακό σύστημα της χώρας, τα συστήματα αποθήκευσης μέσω μπαταριών. Εντός του 2026 αναμένεται να εισέλθουν στην αγορά τα πρώτα έργα αποθήκευσης, τα οποία θα λειτουργούν συμπληρωματικά προς τα υδροηλεκτρικά της ΔΕΗ που ήδη λειτουργούν ως συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Η παρουσία μπαταριών στο σύστημα θα επιτρέψει μεγαλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ και της πλεονάζουσας ενέργειας που σήμερα περικόπτεται είτε με απόφαση των διαχειριστών είτε με επιχειρηματικές αποφάσεις αφού υπάρχουν ώρες της ημέρας που η τιμή τους είναι μηδενική ή και αρνητική. Παράλληλα η λειτουργία των μπαταριών αναμένεται να μειώσει την εξάρτηση από την παραγωγή θερμικής ενέργειας υψηλότερου κόστους.
Σε ότι αφορά τις υπόλοιπες ενεργειακές εξελίξεις που αναμένονται εντός του έτους εκτιμάται ότι θα υπάρξει σημαντική πρόοδος στον τομέα των διασυνδέσεων, τόσο των εγχώριων όσο και των διεθνών. Το 2026 θα σηματοδοτήσει το πρώτο πλήρες έτος λειτουργίας της μεγάλης ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής (Ηράκλειο-Αττική). Το έργο αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή ασφάλεια του νησιού και να μειώσει τις χρεώσεις ΥΚΩ κατά περίπου 400-600 εκατ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΑΔΜΗΕ. Ταυτόχρονα, ωριμάζει η διαδικασία υποβολής προσφορών για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων. Το έργο, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 1,35 δις. ευρώ για τα υποβρύχια καλώδια, αναμένεται επίσης να αποφέρει σημαντικά οφέλη για την ηλεκτροδότηση των νησιών και το κόστος ΥΚΩ.
Στο διεθνές μέτωπο, εντός του 2026 αναμένεται να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Αιγύπτου, ένα έργο που στοχεύει στη μεταφορά πράσινης ενέργειας χαμηλού κόστους προς τις ελληνικές και ευρωπαϊκές αγορές. Την ίδια περίοδο, στο επίκεντρο θα βρεθεί και η υπόγεια εγκατάσταση αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο, καθώς προγραμματίζεται η οριστικοποίηση της σχετικής επενδυτικής απόφασης. Το έργο θεωρείται κρίσιμο για την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας βιομηχανίας και την προώθηση της πράσινης μετάβασης, καθώς συνδέεται με επενδύσεις ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ για τη δέσμευση CO₂ από βιομηχανικές μονάδες, τη μεταφορά και υγροποίησή του στη Ρεβυθούσα και την ασφαλή θαλάσσια μεταφορά του προς μόνιμη αποθήκευση στον ταμιευτήρα του Πρίνου. Στον τομέα του φυσικού αερίου, το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κομβική χρονιά για την ωρίμανση του Κάθετου Διαδρόμου, του διασυνδεδεμένου πλέγματος υποδομών που αποσκοπεί στη διοχέτευση υγροποιημένου φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, έως και την Ουκρανία. Πέρα από τις αναβαθμίσεις δικτύων και τερματικών σταθμών, η πρόοδος του σχεδίου προϋποθέτει ρυθμιστικές παρεμβάσεις που θα μειώσουν το κόστος μεταφοράς και θα διασφαλίσουν την ανταγωνιστικότητά του έναντι εναλλακτικών οδεύσεων. Κρίσιμο αναμένεται να αποδειχθεί το 2026 και για το μέτωπο των ερευνών υδρογονανθράκων, καθώς μέσα στο έτος εκτιμάται ότι θα κριθεί οριστικά το αν θα προχωρήσει η ερευνητική γεώτρηση στο Οικόπεδο 2 στο Ιόνιο. Η απόφαση θα ληφθεί μετά και τη συμμετοχή της ExxonMobil στην κοινοπραξία μαζί με την Energean και την HelleniQ Energy, εξέλιξη που έχει αναβαθμίσει το επενδυτικό και τεχνικό βάρος του project.
