Η ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση παράγεται από ένα διαφοροποιημένο μείγμα πηγών. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατέχουν πλέον το μεγαλύτερο μερίδιο στην ηλεκτροπαραγωγή, ενώ ακολουθούν τα ορυκτά καύσιμα και η πυρηνική ενέργεια.

Ωστόσο, η σύνθεση αυτή διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, ανάλογα με τους διαθέσιμους φυσικούς πόρους, τις επενδύσεις και τις εθνικές ενεργειακές στρατηγικές.

Η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζεται μέσα από τους κανόνες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, με βάση την αρχή προσφοράς και ζήτησης.

Οι παραγωγοί υποβάλλουν προσφορές ανάλογα με το κόστος παραγωγής τους, ξεκινώντας από τις φθηνότερες μονάδες - συνήθως ανανεώσιμες και πυρηνικές - και φτάνοντας στις ακριβότερες, όπως οι μονάδες φυσικού αερίου ή άνθρακα.

Η τελική τιμή για όλους διαμορφώνεται από το κόστος της τελευταίας μονάδας που απαιτείται για να καλυφθεί η συνολική ζήτηση.

Έτσι, όταν η ζήτηση είναι υψηλή και απαιτείται παραγωγή από φυσικό αέριο, η τιμή του αερίου επηρεάζει καθοριστικά το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας.

Η ρωσική επίθεση κατά της Ουκρανίας ανέδειξε με έντονο τρόπο αυτή τη διασύνδεση. Η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου μεταφέρθηκε άμεσα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, οδηγώντας σε αυξημένους λογαριασμούς για νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Παράλληλα, το ευρωπαϊκό σύστημα επιτρέπει τη διασυνοριακή ροή ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε το ρεύμα να κατευθύνεται από τις περιοχές όπου παράγεται φθηνότερα προς εκείνες όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού και μειώνοντας τον κίνδυνο ελλείψεων.

Ανταποκρινόμενη στις έντονες διακυμάνσεις και στις πιέσεις που καταγράφηκαν τα προηγούμενα χρόνια, η ΕΕ προχώρησε το 2024 σε μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη μεγαλύτερη σταθερότητα των τιμών, την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών και την αποτροπή παρόμοιων τιμολογιακών κρίσεων στο μέλλον.

Με πληροφορίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή