Η σύγκρουση με το Ιράν προκαλεί ήδη σοβαρές οικονομικές πιέσεις σε ενεργοβόρες βιομηχανίες στην Ευρώπη και τη Βρετανία, επιδεινώνοντας μια κατάσταση που ήταν ήδη δύσκολη λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας και του διεθνούς ανταγωνισμού.
Η οικογενειακή βιομηχανία Somers Forge, με ιστορία 160 ετών στο Black Country, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το εργοστάσιο, που κατασκευάζει εξαρτήματα για υποβρύχια και στρατιωτικά αεροσκάφη, είδε το μηνιαίο κόστος φυσικού αερίου να αυξάνεται από περίπου 150.000 σε έως και 250.000 λίρες μετά την έναρξη της κρίσης. Σύμφωνα με τη διευθύντρια οικονομικών Τάμι Ίνγκλις, πολλές επιχειρήσεις λειτουργούν πλέον «σε κατάσταση επιβίωσης».
Η κρίση επιδεινώθηκε όταν το Ιράν άρχισε να επιτίθεται σε πλοία στον Περσικό Κόλπο και να περιορίζει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένος είναι ο κλάδος των χημικών, καθώς το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται τόσο ως πηγή ενέργειας όσο και ως βασική πρώτη ύλη. Η παραγωγή του κλάδου στη Βρετανία έχει μειωθεί κατά 60% από το 2021, ενώ τουλάχιστον 25 εργοστάσια έχουν κλείσει.
Ο επικεφαλής της Huntsman Corporation, Πίτερ Χάντσμαν, προειδοποίησε ότι αν οι σημερινές συνθήκες διατηρηθούν για λίγους ακόμη μήνες, ενδέχεται να κλείσει το τελευταίο εργοστάσιο της εταιρείας στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από την κρίση με τα δεξαμενόπλοια που έχουν εγκλωβιστεί εκατέρωθεν των Στενών του Ορμούζ επικεντρώνεται στις μεταφορές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ωστόσο, ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι μεταφορές χημικών και πρώτων υλών που διέρχονται από την περιοχή.
Την περασμένη εβδομάδα, ανάμεσα στα φορτία που καθυστέρησαν περιλαμβάνονταν 26 πλοία που μετέφεραν περίπου 1,5 εκατομμύριο τόνους βωξίτη, ασβεστόλιθου, άμμου και θείου. Επιπλέον, 18 πλοία μετέφεραν σιτηρά - κυρίως καλαμπόκι - ενώ ακόμη 19 πλοία είχαν φορτίο 855 τόνων λιπασμάτων, κυρίως ουρία και φωσφορικά άλατα.
Η ευρωπαϊκή γεωργία θεωρείται από τους κλάδους που κινδυνεύουν περισσότερο από αυτές τις διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα. Περίπου το 11% της ουρίας που χρησιμοποιείται στην Ευρώπη προέρχεται από τις χώρες του Κόλπου, ενώ επιπλέον 26% εισάγεται από την Αίγυπτο. Η παραγωγή της αιγυπτιακής ουρίας βασίζεται σε εργοστάσια που λειτουργούν με φυσικό αέριο το οποίο μεταφέρεται μέσω αγωγών από το Ισραήλ.
Ειδικοί προειδοποιούν παράλληλα ότι το πρόβλημα είναι διαρθρωτικό: ακόμη και όταν η Ευρώπη παράγει μεγάλο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η τιμή της συχνά καθορίζεται από μονάδες φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα οι γεωπολιτικές κρίσεις να μεταφέρονται άμεσα στο κόστος της βιομηχανίας.
Οι επιχειρήσεις φοβούνται ότι αν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να επαναληφθούν οι συνθήκες της ενεργειακής κρίσης του 2022, όταν πολλές βιομηχανίες αναγκάστηκαν να μειώσουν την παραγωγή ή να απολύσουν εργαζομένους.
Με πληροφορίες από τον Guardian
