Το ενεργειακό σοκ φρενάρει την ανάπτυξη και συντηρεί την ακρίβεια- Τι προβλέπει η Κομισιόν για την Ελλάδα

Το ενεργειακό σοκ φρενάρει την ανάπτυξη και συντηρεί την ακρίβεια- Τι προβλέπει η Κομισιόν για την Ελλάδα
Τετάρτη, 18/11/2026 - 08:03

Το ενεργειακό σοκ περιορίζει το πραγματικό εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών, συγκρατεί την κατανάλωση και επιβραδύνει την ανάπτυξη, ενώ οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας αναμένεται να περάσουν και σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες, διατηρώντας υψηλό τον πληθωρισμό και το 2027. Αυτή την εικόνα αποτυπώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της για την Ελλάδα, εκτιμώντας ότι ο πληθωρισμός θα φθάσει στο 4,1% το 2026 και η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο 1,8%.

Η Κομισιόν αποδίδει την επιτάχυνση του πληθωρισμού στην απότομη αύξηση των ενεργειακών τιμών, η οποία επηρέασε ήδη την οικονομία κατά τη διάρκεια του έτους. Το τρίτο τρίμηνο του 2026 ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8%, ενώ οι ανατιμήσεις στην ενέργεια αναμένεται να συνεχίσουν να επηρεάζουν τις τιμές και την επόμενη χρονιά.

Σε ένα περιβάλλον ισχυρής ζήτησης και περιορισμένης διαθεσιμότητας εργατικού δυναμικού, η Επιτροπή προβλέπει ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα μετακυλιστεί στις τιμές μη ενεργειακών αγαθών και υπηρεσιών. Έτσι, παρά την αναμενόμενη σταδιακή αποκλιμάκωση των αρχικών πιέσεων, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα παραμείνει στο 3,2% το 2027 και θα υποχωρήσει στο 2,4% το 2028.

Στην αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών αναμένεται να επιδράσει και η εφαρμογή του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2 το 2028, καθώς η Κομισιόν εκτιμά ότι η έναρξη ισχύος του θα επιβραδύνει τη μείωσή τους.

Η επίδραση του ενεργειακού κόστους είναι ιδιαίτερα αισθητή στην ιδιωτική κατανάλωση. Με μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους να κατευθύνεται στην κάλυψη ενεργειακών αναγκών, τα νοικοκυριά έχουν μικρότερα περιθώρια για άλλες δαπάνες, γεγονός που επηρεάζει τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας.

Η Επιτροπή προβλέπει αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ κατά 1,8% το 2026, έναντι ετήσιου ρυθμού 1,9% που είχε καταγραφεί το πρώτο εξάμηνο, ενώ για το 2027 και το 2028 αναμένει περαιτέρω επιβράδυνση στο 1,5%.

Η επίδραση στην κατανάλωση εκτιμάται ότι θα περιοριστεί εν μέρει από τα μέτρα ενεργειακής στήριξης και τις φορολογικές ελαφρύνσεις στην εργασία που εφαρμόστηκαν το 2026 ή έχουν προγραμματιστεί για το 2027.

Οι επενδύσεις αναμένεται να διατηρήσουν τη δυναμική τους κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, με τις εισροές πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να προβλέπεται ότι θα φθάσουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, από το 2027 η εικόνα αλλάζει, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι δυσμενέστερες συνθήκες χρηματοδότησης και η σταδιακή ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να περιορίσουν την επενδυτική δραστηριότητα.

Στο δημοσιονομικό σκέλος των προβλέψεων, η Κομισιόν καταγράφει μέτρα ενεργειακής στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ύψους 0,3% του ΑΕΠ το 2026, με την παραδοχή ότι τα περισσότερα θα αποσυρθούν το 2027.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην επιδότηση ύψους 95 εκατ. ευρώ προς τη μεταποίηση, για την αντιστάθμιση της αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά το 2026. Το ποσό περιλαμβάνεται στις δημοσιονομικές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2027, χωρίς η σχετική αναφορά να διευκρινίζει το χρονοδιάγραμμα καταβολής του.

Παράλληλα, η Κομισιόν αναδεικνύει μια ιδιαιτερότητα της ελληνικής οικονομίας σε σχέση με τις ενεργειακές αγορές. Παρότι η χώρα παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας, το εμπορικό της ισοζύγιο ενισχύεται από τις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων.

Επιπλέον, η διεύρυνση της διαφοράς ανάμεσα στις τιμές των διυλισμένων προϊόντων και του αργού πετρελαίου, του λεγόμενου crack spread, βελτιώνει τους όρους εμπορίου της χώρας και συμβάλλει στην αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ το 2026.

Παρά την επιβράδυνση, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί ταχύτερα από την ευρωζώνη, για την οποία η Κομισιόν εκτιμά ρυθμό ανάπτυξης 1,2% τόσο το 2026 όσο και το 2027 και 1,3% το 2028.