Όπως αναφέρεται στην επικαιροποιημένη εισήγηση του ΑΔΜΗΕ προς τη ΡΑΑΕΥ και η οποία έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, οι βασικές αλλαγές αφορούν τον επιμερισμό των αναγκών του συστήματος ανά κατηγορία τεχνολογίας, τη διαφοροποίηση της αποζημίωσης των παρόχων, τον τρόπο εκκαθάρισης, το καθεστώς διαθεσιμότητας κατά το πρώτο έτος εφαρμογής και τη δυνατότητα εναλλακτικής χρηματοδότησης του μηχανισμού. Σύμφωνα με την επιστολή του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του ΑΔΜΗΕ Μάνου Μανουσάκη, οι αλλαγές δεν μεταβάλλουν τη βασική φιλοσοφία του μηχανισμού, αλλά αποσκοπούν στην ακριβέστερη αποτύπωση των τεχνικών χαρακτηριστικών των διαθέσιμων τεχνολογιών και στη διασφάλιση της αναλογικότητας της αποζημίωσης.
Ο ΑΔΜΗΕ επιχειρεί να προσαρμόσει τον μηχανισμό στις νέες τεχνολογίες που εισέρχονται στο ηλεκτρικό σύστημα (όπως οι grid-forming μετατροπείς), να καταστήσει πιο δίκαιη την αποζημίωση των παρόχων, να τη συνδέσει με την πραγματική απόδοση και να διασφαλίσει ότι το σύστημα θα συνεχίσει να διαθέτει επαρκή αδράνεια και ισχύ βραχυκύκλωσης καθώς αυξάνεται η συμμετοχή των ΑΠΕ.
Ο μηχανισμός θα αναπτυχθεί σε δύο στάδια.
Η πρώτη, μεταβατική φάση θα εφαρμοστεί την περίοδο 2026-2028 για να καλύψει άμεσα τις ελάχιστες ανάγκες του συστήματος σε αδράνεια και ισχύ βραχυκύκλωσης, δίνοντας παράλληλα τον απαραίτητο χρόνο για την ωρίμανση των επενδύσεων.
Η δεύτερη μόνιμη φάση προβλέπεται να ξεκινήσει το 2029 μέσω ανταγωνιστικών διαγωνισμών, εφόσον διαπιστωθεί από τον ΑΔΜΗΕ και εγκριθεί από τη ΡΑΑΕΥ ότι υπάρχει επαρκής ανταγωνισμός μεταξύ των διαθέσιμων τεχνολογιών.
Στη μεταβατική φάση οι υπηρεσίες θα προμηθεύονται μέσω ανοικτής διαδικασίας εκδήλωσης ενδιαφέροντος, στην οποία θα μπορούν να συμμετέχουν φορείς που πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές και ποιοτικές προϋποθέσεις. Ο ΑΔΜΗΕ θα λειτουργεί ως αντισυμβαλλόμενος, θα καθορίζει τις τεχνικές προδιαγραφές και θα εισηγείται τα κριτήρια συμμετοχής, ενώ η τελική έγκριση θα ανήκει στη ΡΑΑΕΥ.
Οι ανάγκες του συστήματος θα καθορίζονται ύστερα από τεχνικές μελέτες ευστάθειας και θα εκφράζονται τόσο σε διαθέσιμη αδράνεια όσο και σε ισχύ βραχυκύκλωσης.
Στον μηχανισμό θα μπορούν να συμμετέχουν τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα, όπως σύγχρονες μηχανές που λειτουργούν ως σύγχρονοι πυκνωτές ή με ειδικές μετασκευές, καθώς και μονάδες με μετατροπείς grid-forming, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούν τις τεχνικές απαιτήσεις και διαθέτουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να υποβάλουν πλήρη τεχνικό φάκελο, εγγυητικές επιστολές καλής εκτέλεσης και καλής λειτουργίας, ενώ θα υποχρεούνται να ολοκληρώσουν την τεχνική ετοιμότητα των εγκαταστάσεών τους μέσα σε 18 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.
Η αποζημίωση των παρόχων θα βασίζεται σε διοικητικά καθορισμένες μοναδιαίες τιμές ανά μονάδα παρεχόμενης αδράνειας, οι οποίες θα διαφοροποιούνται ανά κατηγορία τεχνολογίας ώστε να αντανακλούν τις διαφορές στο τεχνικό κόστος, στη δυναμική απόκριση και στη συμβολή κάθε τεχνολογίας στην ευστάθεια του συστήματος. Οι συντελεστές θα καθορίζονται από τον ΑΔΜΗΕ με βάση ανεξάρτητη μελέτη και θα εγκρίνονται από τη ΡΑΑΕΥ, παραμένοντας σταθεροί για όλη τη διάρκεια της σύμβασης.
Η καταβολή των αποζημιώσεων θα εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα κάθε σταθμού. Προβλέπεται μηνιαία προσωρινή εκκαθάριση και ετήσια οριστική εκκαθάριση, ενώ για το πρώτο έτος της σύμβασης θεσπίζεται μεταβατικό καθεστώς με κατώφλι διαθεσιμότητας 70% και σταδιακή αποζημίωση έως το 90%. Από το δεύτερο έτος και μετά η αποζημίωση θα καταβάλλεται μόνο σε σταθμούς που επιτυγχάνουν διαθεσιμότητα τουλάχιστον 90%, ενώ σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προβλέπονται ακόμη και πρόστιμα ή πρόωρη λύση της σύμβασης.
Η χρηματοδότηση της μεταβατικής φάσης θα προέρχεται από τον λογαριασμό ΛΠ ΚΔΣ-3 ή, εναλλακτικά, από τη Χρέωση Χρήσης Συστήματος, εφόσον προηγηθούν οι απαιτούμενες τροποποιήσεις στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ και στη σχετική μεθοδολογία.
