Γιάννης Τριήρης: Οι λαοί δεν θέλουν ούτε δικτάτορες ούτε κατακτητές

Γιάννης Τριήρης: Οι λαοί δεν θέλουν ούτε δικτάτορες ούτε κατακτητές
Τετάρτη, 14/01/2026 - 08:15

Ο κόσμος δεν μπορεί να χωρίζεται σε «καλούς» και «κακούς» από τα επιτελεία των υπερδυνάμεων. Χωρίζεται σε λαούς που παλεύουν για αξιοπρέπεια και σε εξουσίες που επιδιώκουν κυριαρχία. Κι αν σήμερα ακούμε απειλές και πολεμικές ρητορικές για «επεμβάσεις», «συλλήψεις ηγετών» και «αποκατάσταση της δημοκρατίας», οφείλουμε να είμαστε ξεκάθαροι: οι λαοί δεν θέλουν ούτε δικτάτορες ούτε κατακτητές.

Η επίκληση των «ανελεύθερων καθεστώτων» ως άλλοθι για στρατιωτικές επεμβάσεις αποτελεί μια παλιά και επικίνδυνη συνταγή. Την έχουμε ξαναδεί στο Ιράκ, στη Λιβύη, στο Αφγανιστάν. Κάθε φορά το αφήγημα είναι ίδιο: έρχονται ως απελευθερωτές, φεύγουν αφήνοντας πίσω τους χάος, διαλυμένα κράτη, εκατομμύρια νεκρούς και πρόσφυγες. Η δημοκρατία δεν έρχεται με βόμβες, ούτε με στρατιωτικές μπότες.

Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι καθεστώτα όπως της Βενεζουέλας, της Κούβας ή του Ιράν έχουν σοβαρά δημοκρατικά ελλείμματα, αυτό δεν νομιμοποιεί καμία ξένη δύναμη να αυτοανακηρύσσεται σε παγκόσμιο χωροφύλακα. Η σύλληψη ηγετών, οι απειλές εισβολής και η επιβολή αλλαγών καθεστώτος από το εξωτερικό δεν είναι πράξεις υπέρ της ελευθερίας, αλλά ωμές πράξεις ιμπεριαλισμού.

Στη Βενεζουέλα, ο λαός υποφέρει από μια βαθιά πολιτική και κοινωνική κρίση. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι χρειάζεται ξένους τοποτηρητές για να «σωθεί». Χρειάζεται πολιτική λύση, διάλογο, σεβασμό στη λαϊκή κυριαρχία και διεθνή στήριξη που δεν θα μεταφράζεται σε επιβολή. Οποιοδήποτε εισβολή ή σύλληψη εκλεγμένου –ή μη αρεστού στις ΗΠΑ– ηγέτη μιας χώρας ανοίγει την πόρτα σε έναν κόσμο όπου το διεθνές δίκαιο αντικαθίσταται από τον νόμο του ισχυρού.

Στην Κούβα, εδώ και δεκαετίες, ο λαός ζει κάτω από ένα καθεστώς που μπορεί να θεωρείται από τη Δύση αυταρχικό, αλλά ταυτόχρονα ζει και υπό ασφυκτικό οικονομικό αποκλεισμό. Πώς μπορεί να μιλά κανείς για «ελευθερία» όταν στραγγαλίζει οικονομικά έναν ολόκληρο λαό;

Και στο Ιράν, όπου σήμερα χιλιάδες άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους διεκδικώντας δικαιώματα και αλλαγές, ποιος έχει το δικαίωμα να καπηλευτεί αυτόν τον αγώνα για να δικαιολογήσει στρατιωτική επίθεση; Οι αντικαθεστωτικοί αγώνες χάνουν το νόημά τους όταν γίνονται άλλοθι για ξένη κατοχή.

Η δημοκρατία δεν εξάγεται. Κατακτιέται από τους ίδιους τους λαούς. Κάθε φορά που μια υπερδύναμη επιχειρεί να επιβάλει «νέο παγκόσμιο στάτους» με τη γλώσσα των όπλων ή μέσω υβριδικού οικονομικού πολέμου, δεν υπερασπίζεται τις αξίες της ελευθερίας· υπερασπίζεται τα γεωπολιτικά και οικονομικά της συμφέροντα.

Οι λαοί δεν έχουν ανάγκη από σωτήρες με πυραύλους. Έχουν ανάγκη από σεβασμό, αλληλεγγύη και δικαίωμα να αποφασίζουν οι ίδιοι για το μέλλον τους. Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι «δικτάτορας ή εισβολέας». Το δίλημμα είναι αν θα σταθούμε στο πλευρό της αυτοδιάθεσης των λαών ή θα αποδεχτούμε έναν κόσμο όπου ο ισχυρός επιβάλλει τη θέλησή του στο όνομα μιας δήθεν δημοκρατίας.

Και η απάντηση είναι ξεκάθαρη: οι λαοί δεν θέλουν ούτε δικτάτορες ούτε κατακτητές. Θέλουν ελευθερία χωρίς επιτηρητές και δημοκρατία χωρίς στρατούς κατοχής.