Το σχέδιο, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 23 Απριλίου, στοχεύει στη δημιουργία ενός απλούστερου και πιο ευέλικτου πλαισίου που θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να εφαρμόζουν ταχύτερα μέτρα ενίσχυσης χωρίς προηγούμενη έγκριση της Κομισιόν, διευκολύνοντας παράλληλα τη χρηματοδότηση επενδύσεων σε διάφορους τομείς όπως ΑΠΕ, ενεργειακή απόδοση και καθαρές τεχνολογίες. Ο ισχύων κανονισμός που εφαρμόζεται εδώ και 12 χρόνια, και έχει επικαιροποιηθεί αρκετές φορές, τελευταία την περίοδο της πανδημίας, λήγει στο τέλος του 2026 και η Κομισιόν επιδιώκει να θέσει σε ισχύ το νέο πλαίσιο πριν τη λήξη του υφιστάμενου.
Ο Κανονισμός ορίζει συγκεκριμένες κατηγορίες κρατικών ενισχύσεων ως συμβατές με τους κανόνες της ΕΕ, εάν πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις, και τις εξαιρεί από την υποχρέωση κοινοποίησης και έγκρισης από την Επιτροπή.
Αυτό επιτρέπει στα κράτη μέλη να παρέχουν γρήγορα ενισχύσεις.
Ο νέος Κανονισμός θα συνεπάγεται λιγότερο διοικητικό φόρτο και θα είναι ευκολότερος στην ερμηνεία και την εφαρμογή του. Θα προσαρμοστεί στις πρόσφατες κοινωνικές, και τεχνολογικές εξελίξεις της αγοράς και θα επιτρέψει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό των μέτρων ενίσχυσης.
Η αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το σχέδιο του νέου Κανονισμού περιγράφει τις σημαντικότερες αλλαγές στις οποίες περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:
- Νέοι απλοί όροι για ενισχύσεις μικρού ύψους σε συγκεκριμένα έργα ή δραστηριότητες, όπως η Έρευνα ή η προστασία του περιβάλλοντος, ανεξάρτητα από το μέγεθος της εταιρείας. Αυτό διευκολύνει την πρόσβαση σε κρατικές ενισχύσεις, ιδίως για μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης και κοινωνικές επιχειρήσεις.
- Ενισχύεται η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω πιο ευέλικτων εργαλείων χρηματοδότησης κινδύνου, καθώς και μέσω ενισχύσεων με τη μορφή ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης των δικαιωμάτων προαίρεσης μετοχών και των δικαιωμάτων αγοράς μετοχών από τους εργαζομένους.
- Απλουστεύεται και επεκτείνεται η δυνατότητα χορήγησης λειτουργικών ενισχύσεων για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Για παράδειγμα, ο ετήσιος συνολικός προϋπολογισμός για τέτοια καθεστώτα ενίσχυσης δεν θα περιορίζεται πλέον σε 300 εκατ. ευρώ, ενώ εξακολουθεί να ισχύει απλό ανώτατο όριο ανά δικαιούχο.
- Προβλέπονται νέες διατάξεις για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, επιτρέποντας υψηλότερες ενισχύσεις για μέτρα ενεργειακής απόδοσης.
- Εισάγονται νέοι κανόνες για την τόνωση της Έρευνας και Ανάπτυξης και της καινοτομίας. Οι νέες, καινοτόμες επιχειρήσεις με ασθενή βάση μετοχικού κεφαλαίου ή που δαπανούν ταμειακά αποθέματα για την ανάπτυξη νέων προϊόντων δεν θα αποκλείονται πλέον από την επιλεξιμότητα για λήψη ενίσχυσης. Παράλληλα, απλουστεύεται η χορήγηση ενισχύσεων σε συμπλέγματα καινοτομίας, ερευνητικές υποδομές και υποδομές δοκιμών και πειραματισμού.
- Θεσπίζονται ισχυρότερα κίνητρα για την αναβάθμιση και την επανεκπαίδευση των εργαζομένων, με στόχο την τόνωση της ανταγωνιστικότητας. Για παράδειγμα, προβλέπεται δυνατότητα χορήγησης αυξημένων ενισχύσεων για την εκπαίδευση εργαζομένων σε ψηφιακές δεξιότητες.
- Η γεωργική παραγωγή, η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια καθίστανται επιλέξιμες για τις περισσότερες κατηγορίες ενισχύσεων.
- Καθορίζονται σαφέστεροι και πιο ευέλικτοι κανόνες για τις ενισχύσεις σε αεροδρόμια. Για παράδειγμα, ο νέος Κανονισμός αυξάνει το επιτρεπόμενο μέγεθος των αεροδρομίων που είναι επιλέξιμα για λειτουργικές ενισχύσεις.
- Παρέχεται σαφήνεια σχετικά με τη συμβατότητα ενισχύσεων που χορηγούνται μέσω χρηματοοικονομικών μέσων τα οποία διαχειρίζονται ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, όπως επενδυτικά κεφάλαια ή τράπεζες.
- Καταργείται η υποχρέωση αξιολόγησης καθεστώτων ενίσχυσης με μεγάλους προϋπολογισμούς.
Σημειώνεται ότι το σχέδιο κανονισμού θα συζητηθεί σε συναντήσεις μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών. Το άρθρο 108(3) της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτεί από τα κράτη μέλη να κοινοποιούν όλες τις κρατικές ενισχύσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να τις εφαρμόζουν μόνο μετά την έγκριση της Επιτροπής.
