Σύμφωνα με την ανάλυση των στοιχείων της ανανεωμένης πλατφόρμας δεδομένων ηλεκτρικής ενέργειας της Eurelectric, η παραγωγή από ΑΠΕ προστατεύει την Ευρώπη από το σοκ των τιμών του φυσικού αερίου, ενώ η χαμηλή αιολική και υδροηλεκτρική παραγωγή αποκαλύπτει κενό ευελιξίας.
Η ισχυρή παραγωγή καθαρής ενέργειας, ιδίως η ηλιακή, βοήθησε στον περιορισμό της μετακύλισης του υψηλότερου κόστους φυσικού αερίου στους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Είναι χαρακτηριστικά τα όσα αεπισημαίνει ο Σύνδεσμος των ευρωπαϊκών εταιρειών ηλεκτρικής ενέργειας (Eurelectric) σύμφωνα με τον οποίον μετά το ξέσπασμα του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν, οι τιμές φυσικού αερίου TTF αυξήθηκαν κατά 60% μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου. Ωστόσο, κατά την ίδια περίοδο, η μέση τιμή ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ στις Αγορές Επόμενης Ημέρας μειώθηκε κατά 9%, χάρη σε εποχιακούς παράγοντες όπως η χαμηλότερη ζήτηση και η ισχυρότερη παραγωγή από ΑΠΕ.
Σημειώνεται ότι η ηλιακή ενέργεια τον Μάιο έγινε η μεγαλύτερη πηγή παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ των 27, αντιπροσωπεύοντας το 22,57% του μείγματος παραγωγής. Έφθασε μάλιστα σε νέο μηνιαίο ρεκόρ 48 TWh και βοήθησε στη συγκράτηση των τιμών κατά τη διάρκεια της ημέρας και στη μείωση της ανάγκης για παραγωγή από φυσικό αέριο.
Ωστόσο, τον Μάιο και τον Ιούνιο ενώ η ενέργεια από ΑΠΕ βοήθησε στον περιορισμό της έκθεσης στο σοκ των ορυκτών καυσίμων, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκαν σε πολλά μέρη της Ευρώπης όταν η παραγωγή ήταν μειωμένη.
Η κάτω του μέσου όρου παραγωγή αιολικής και υδροηλεκτρικής ενέργειας, σε συνδυασμό με τις διακοπές λειτουργίας της πυρηνικής ενέργειας σε ορισμένες χώρες όπως για παράδειγμα στο Βέλγιο λόγω συντήρησης, αύξησαν την εξάρτηση από την ακριβότερη παραγωγή ορυκτών καυσίμων σε περιόδους χαμηλής παραγωγής ηλιακής ενέργειας.
Αυτή η τάση ήταν περισσότερο εμφανής τις ώρες που δεν λειτουργούσαν τα φωτοβολταικά. Κατά τη διάρκεια του Μαΐου και του Ιουνίου 2026, η μέση ωριαία τιμή ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ των 27 πριν από τις 09:00 και μετά τις 18:00 έφτασε τα 122 ευρώ/MWh, σε σύγκριση με 90 ευρώ/MWh κατά την ίδια περίοδο το 2025. Αντίθετα, οι τιμές κατά τη διάρκεια της ημέρας παρέμειναν σημαντικά χαμηλότερες, κατά μέσο όρο στα 56 ευρώ/MWh. Ενώ η μέση παραγωγή από φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά μόλις 1% κατά τις ώρες ηλιοφάνειας, αυξήθηκε κατά 15% εκτός αυτών.
Αυτή η αυξανόμενη απόκλιση μεταξύ ηλιακών και μη ηλιακών περιόδων υπογραμμίζει το χάσμα ευελιξίας της Ευρώπης. Όταν η ηλιακή παραγωγή μειώνεται, το σύστημα εξακολουθεί να βασίζεται σε υπερβολικό βαθμό στην ακριβότερη παραγωγή, επειδή η αποθήκευση, η απόκριση στη ζήτηση, η διασύνδεση και άλλοι ευέλικτοι πόροι χαμηλών εκπομπών άνθρακα δεν είναι ακόμη διαθέσιμοι σε επαρκή κλίμακα για την εξομάλυνση των καθημερινών διακυμάνσεων.
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα της Eurelectric, Kristian Ruby, «η πρόκληση έγκειται τώρα στην ευελιξία. Ακόμα και καθώς η Ευρώπη γίνεται λιγότερο εκτεθειμένη σε κρίσεις ορυκτών καυσίμων, το ηλεκτρικό της σύστημα παραμένει ευάλωτο όταν οι καιρικές συνθήκες είναι δυσμενείς και η ευέλικτη παραγωγή χαμηλών εκπομπών άνθρακα είναι ανεπαρκής.
Την ίδια ώρα επισημαίνει ότι τάσεις του πρώτου εξαμήνου του 2026 αποκαλύπτουν αυτό που υποστηρίζουν οι εταιρείες ενέργειας εδώ και καιρό δηλαδή ότι η αντικατάσταση των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων με εγχώρια καθαρή και ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια σημαίνει μια ενεργειακά ανεξάρτητη Ευρώπη λιγότερο εκτεθειμένη σε κρίσεις.
