Το κλίμα αποτυπώνεται και σε κορυφαίο επίπεδο, με τον επικεφαλής του IEA Φατίχ Μπιρόλ να κάνει λόγο για «αναπόφευκτη» επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας, χαρακτηρίζοντάς την ασφαλή και αναγκαία για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών. Στο ίδιο μήκος κύματος, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει αναγνωρίσει ως στρατηγικό λάθος την απομάκρυνση της Ευρώπης από την πυρηνική τεχνολογία.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα προχωρά σε θεσμικό άνοιγμα προς τη Γαλλία, την ισχυρότερη πυρηνική δύναμη της Ευρώπης, υπογράφοντας κοινή δήλωση προθέσεων για συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας.
Η ελληνική κυβέρνηση, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας να τοποθετούνται θετικά τους τελευταίους μήνες, εξετάζει πλέον πιο ενεργά τις δυνατότητες αξιοποίησης της πυρηνικής ενέργειας, με έμφαση στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs), ως συμπληρωματική λύση στο ενεργειακό μείγμα. Είναι ενδεικτικό ότι ο κ. Μητσοτάκης εμφανίστηκε θετικός στο ενδεχόμενο η Ευρώπη να παράγει «φθηνή πυρηνική ενέργεια σε συνδυασμό με τις πράσινες μορφές» κατά τη συζήτηση που είχε με τον Γάλλο Πρόεδρο στη Ρωμαϊκή Αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, η κοινή δήλωση προθέσεων που υπεγράφη στο Μέγαρο Μαξίμου από τον Γάλλο υπουργό Ρολάν Λεσκίρ και τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, θέτει τις βάσεις για μια πολυεπίπεδη συνεργασία Ελλάδας – Γαλλίας στον τομέα της πυρηνικής τεχνολογίας για μη στρατιωτικούς σκοπούς.
Συγκεκριμένα η συμφωνία μεταξύ άλλων προβλέπει:
- Την ενθάρρυνση της ανάπτυξης ερευνητικών κέντρων και κέντρων αριστείας στον τομέα των θεμελιωδών πυρηνικών επιστημών και των ειρηνικών χρήσεων της πυρηνικής ενέργειας.
- Την ανάπτυξη έρευνας για την προστασία του πληθυσμού και του περιβάλλοντος από την ιοντίζουσα ακτινοβολία.
- Την ανταλλαγή εμπειριών και τη συνεργασία στην έρευνα και ανάπτυξη, ιδίως υπέρ των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων.
- Την ανταλλαγή εμπειριών όσον αφορά στην κουλτούρα πυρηνικής ασφάλειας και ακτινοπροστασίας.
- Την ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τη διαμόρφωση και τη διάρθρωση ενός νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου για την ανάπτυξη εθνικού πυρηνικού προγράμματος.
- Την ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τη θεσμική οργάνωση για την ανάπτυξη προγράμματος πυρηνικής ενέργειας
- Την ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τη χρηματοδότηση πυρηνικών έργων.
- Τη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των γαλλικών και ελληνικών κέντρων δεξιοτήτων, με στόχο τη δημιουργία δεξαμενής ταλέντων στην Ελλάδα.
- Την προώθηση εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης ευνοϊκού κανονιστικού, βιομηχανικού και χρηματοδοτικού πλαισίου για την υλοποίηση έργων πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Σημειώνεται ότι η Γαλλία παραμένει στην πρώτη θέση της πυρηνικής ενέργειας στην Ευρώπη, με 57 αντιδραστήρες σε 19 εργοστάσια παραγωγής ρεύματος. Μάλιστα η χώρα πρωτοστάτησε ώστε η Κομισιόν να μεταβάλει τη στάση της απέναντι στην πυρηνική ενέργεια και να την εντάξει στις «καθαρές» πηγές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή.
Πέραν της Γαλλίας και άλλα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Σουηδία και η Φινλανδία, ηγούνται της επαναφοράς στην πυρηνική ενέργεια.
Ωστόσο χώρες όπως η Γερμανία, η Ιταλία και η Αυστρία, απαγόρευσαν νομοθετικά τη χρήση της ενώ το Βέλγιο το 2025 ανέστειλε νόμο ο οποίος προέβλεπε τη σταδιακή διακοπή λειτουργίας των πυρηνικών εργοστασίων της χώρας μεταξύ 2027 και 2035.
