Η εκτίναξη του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την άνοδο των ναύλων λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, δημιουργεί ένα νέο κύμα κόστους που απειλεί να περάσει από την ενέργεια στη βιομηχανία και από εκεί στο ράφι. Το Brent κινείται πλέον σε επίπεδα άνω των 83 δολαρίων το βαρέλι, με σωρευτική άνοδο που ξεπερνά το 15% σε σχέση με την Παρασκευή πριν την έναρξη των επιθέσεων, ενώ το φυσικό αέριο στο TTF του Άμστερνταμ έφθασε ενδοσυνεδριακά έως και τα 65 ευρώ/MWh, τιμή σχεδόν διπλάσια από τα επίπεδα της προηγούμενης εβδομάδας.
Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια με πετρέλαιο και LNG παραμένουν ακινητοποιημένα ή αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, γεγονός που αυξάνει το μεταφορικό κόστος και εντείνει την αβεβαιότητα. Το ενεργειακό αποτύπωμα είναι οριζόντιο. Επηρεάζει το κόστος παραγωγής, τη λειτουργία ψυκτικών αλυσίδων, τα υλικά συσκευασίας και τις μεταφορές, δημιουργώντας πίεση σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Οι βιομηχανίες παρακολουθούν τις εξελίξεις, καθώς ακόμη και μια σύντομη αλλά έντονη ανατίμηση μπορεί να μεταφραστεί σε αυξημένο λειτουργικό κόστος μέσα σε λίγες εβδομάδες. Όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς αν η κατάσταση αυτή διατηρηθεί και ανάλογα το κατά πόσον μια βιομηχανία μπορεί να απορροφήσει το αυξημένο κόστος, δεν αποκλείεται να υπάρξουν κάποιες ανατιμητικές κινήσεις στο τέλος του μήνα. Το περιβάλλον τιμών ήταν ήδη εύθραυστο.
Η προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat δείχνει οριακή επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ελλάδα στο 3% τον Φεβρουάριο από 2,9% τον Ιανουάριο, ενώ ο ετήσιος πληθωρισμός στα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά διαμορφώθηκε στο 4,5% τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.
Με την ενεργειακή μεταβλητότητα να επανέρχεται, το ενδεχόμενο νέου πληθωριστικού κύματος μέσα στον Μάρτιο παραμένει ανοιχτό, ιδίως αν η κρίση παραταθεί. Από την πλευρά του το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων τηρεί στάση αναμονής. Σύμφωνα με τον Απόστολο Πεταλά, γενικό διευθυντή τηςΈνωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, «τα σούπερ μάρκετ δεν κάνουν ανατιμήσεις αν δεν δεχθούν ανατιμήσεις από τη βιομηχανία και τους προμηθευτές» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως σημειώνει, η βασική προτεραιότητα των αλυσίδων είναι η διασφάλιση της επάρκειας, καθώς υπάρχουν μεταφορικές δυσκολίες λόγω της κρίσης, ωστόσο η αγορά είναι καλυμμένη και για την περίοδο έως το Πάσχα. «Είναι πολύ νωρίς για να μετρηθούν οι επιπτώσεις. Αν το κόστος της ενέργειας αποκλιμακωθεί μέσα σε τρεις ή τέσσερις εβδομάδες, δεν θα περάσει στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αν όμως η κρίση διαρκέσει περισσότερο, τότε οι πιέσεις θα μεταφερθούν μέσα από την παραγωγική διαδικασία», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι ο κρίσιμος παράγοντας είναι η διάρκεια.
Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Ανάπτυξης παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Ο Τάκης Θεοδωρικάκος βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή τόσο με συναρμόδιους υπουργούς όσο και με θεσμικούς παράγοντες της αγοράς, καθώς και με τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, στο πλαίσιο της διαρκούς αξιολόγησης της κατάστασης. Χθες το πρωί πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς, Δέσποινα Τσαγγάρη, με αντικείμενο την εικόνα της αγοράς υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Μετά τη συνάντηση, ο υπουργός υπογράμμισε ότι από την πρώτη στιγμή των πολεμικών επιχειρήσεων υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και εντατικοποίηση των ελέγχων, ενώ διαβεβαίωσε ότι υπάρχει πλήρης επάρκεια προϊόντων. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι αδικαιολόγητες αυξήσεις που υποκρύπτουν αισχροκέρδεια δεν θα γίνουν αποδεκτές. «Το βασικότερο, θέλω να βεβαιώσω όλους τους πολίτες ότι υπάρχει πλήρης επάρκεια σε όλα τα προϊόντα και δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος ανησυχίας, πολύ δε περισσότερο πανικού. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, όποιες αυξήσεις παρατηρούνται, που είναι αδικαιολόγητες και δείχνουν αισχροκέρδεια, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να γίνουν αποδεκτές» ανέφερε.
Σε κάθε περίπτωση το υπουργείο επεξεργάζεται από κοινού με την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή, ενδεχόμενα πρόσθετα και έκτακτα μέτρα για την προστασία των καταναλωτών, τα οποία θα υπάρξουν μόνο εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν και ληφθούν οι αντίστοιχες κυβερνητικές αποφάσεις. Από την πλευρά της, η κ. Τσαγγάρη ανέφερε ότι ο ελεγκτικός μηχανισμός βρίσκεται «επί ποδός», επισημαίνοντας ότι από το Σάββατο έχουν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 500 έλεγχοι σε όλη τη χώρα, με στόχο τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών.
