Με την εναρκτήρια συνάντηση και την πρώτη συνεδρίαση της Συντονιστικής Επιτροπής, στην έδρα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, στη Θεσσαλονίκη, άρχισαν και επισήμως οι εργασίες του ευρωπαϊκού έργου στρατηγικής σημασίας «ECOSOLVE4BlackSea – Applying innovative cooperative solutions for improving the environmental status of eutrophic and anoxic aquatic ecosystems within regions of the Black Sea Basin».
Επικεφαλής εταίρος του έργου είναι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης. Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (σε ποσοστό 90%) στο πλαίσιο της 2ης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων του Προγράμματος Interreg NEXT Black Sea Basin 2021–2027. Έχει συνολική διάρκεια 30 μηνών και συνολικό προϋπολογισμό 1,5 εκ. ευρώ.
Το έργο στοχεύει στον μετριασμό του ευτροφισμού και των επιβλαβών επιπτώσεών του στα υδάτινα οικοσυστήματα της λεκάνης της Μαύρης Θάλασσας, μέσα από καινοτόμες, ολιστικές και συνεργατικές λύσεις. Θα αναπτύξει ολοκληρωμένη ψηφιακή λύση για τη διαχείριση και την αντιμετώπιση του ευτροφισμού με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων, και θα εφαρμόσει ηλεκτρονικές πράσινες δημόσιες συμβάσεις (e-green public procurement) για λιπασματολογικά προϊόντα και υπηρεσίες που επηρεάζουν την ποιότητα των υπόγειων υδάτων. Μειώνοντας τους ρύπους από τις γεωργικές δραστηριότητες και προωθώντας βιώσιμες πρακτικές, το έργο επιδιώκει να αποκαταστήσει τη βιοποικιλότητα και να ενισχύσει την οικολογική ανθεκτικότητα της περιοχής. Τα αναμενόμενα αποτελέσματα περιλαμβάνουν υγιέστερα υδάτινα οικοσυστήματα, βελτιωμένη ποιότητα νερού και ενίσχυση των οικονομικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το νερό.
Έξι είναι οι κεντρικοί στόχοι:
- Ολοκληρωμένη αντιμετώπιση ευτροφισμού σε υδάτινα οικοσυστήματα.
- Ενοποιημένη Ψηφιακή Πλατφόρμα.
- Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης και Παρακολούθησης.
- Πιλοτικές Δράσεις Αποκατάστασης σε Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία.
- Συνεργασία μέσω Διασυνοριακών Ζωντανών Εργαστηρίων, με τη συμμετοχή αγροτών, ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ, Δήμων, επιχειρήσεων και φορέων διαχείρισης υδάτων.
- Κεντρική Βάση Δεδομένων Γνώσης και Λύσεων, με βέλτιστες πρακτικές, οικολογικά λιπάσματα και τεχνολογίες απορρύπανσης.
Υπό τον συντονισμό της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης εκπρόσωποι κορυφαίων περιφερειακών αρχών, ερευνητικών ινστιτούτων και πανεπιστημίων από πέντε χώρες (Ελλάδα, Ουκρανία, Βουλγαρία, Γεωργία και Ρουμανία) ενώνουν τις δυνάμεις τους για την υλοποίηση του έργου. Συμμετέχουν το Ουκρανικό Επιστημονικό Κέντρο Θαλάσσιας Οικολογίας, το Ινστιτούτο Ωκεανολογίας της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών, το Κρατικό Πανεπιστήμιο Shota Rustaveli του Μπατούμι Γεωργίας, ο ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ / Ινστιτούτο Εδαφοϋδατικών Πόρων και το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας και Ανάπτυξης Δέλτα του Δούναβη της Ρουμανίας.
Το ECOSOLVE4BlackSea υιοθετεί μια ολιστική προσέγγιση «από την ξηρά στη θάλασσα» (land-to-sea), συνδέοντας τις βιώσιμες γεωργικές πρακτικές και τα καινοτόμα οργανικά λιπάσματα με την προστασία των υπόγειων και επιφανειακών υδάτων. Παράλληλα, αναπτύσσει σύγχρονους αλγόριθμους επεξεργασίας δορυφορικής απεικόνισης για την παρακολούθηση της χλωροφύλλης-α, επιτρέποντας την πρόβλεψη κρίσιμων φαινομένων ευτροφισμού πριν επεκταθούν σε κρίσιμα οικοσυστήματα. Μέσω των κοινών πιλοτικών δράσεων και των αποτελεσμάτων το έργο διασφαλίζει μακροχρόνια οφέλη για τους πολίτες, τους αγρότες, τους αλιείς και τις τοπικές οικονομίες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και στη Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα.
Στις διήμερες εργασίες συμμετείχε ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης, ο οποίος επισήμανε μεταξύ άλλων ότι «η Διασυνοριακή Συνεργασία για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων της Λεκάνης της Μαύρης Θάλασσας -ECOSOLVE4BlackSea υλοποιείται σε μια περίοδο που οι προκλήσεις για το περιβάλλον συνολικά, λόγω της κλιματικής κρίσης, καθιστούν την ενεργοποίηση όλων μας αδήριτη ανάγκη. Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα στο οποίο η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης ως επικεφαλής εταίρος έχει την αρμοδιότητα του συντονισμού, έρχεται να απαντήσει σε μια από τις σημαντικότερες επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η ποιότητα και η ποσότητα των υδάτων απειλούνται διαρκώς. Είτε μιλάμε για πόσιμο ή αρδευτικό νερό, είτε για τα νερά κολύμβησης και τα θαλάσσια ύδατα, σειρά ζητημάτων εγείρονται και χρήζουν αντιμετώπισης. Η επιστημονική κοινότητα και η δημόσια διοίκηση οφείλει να κατανοήσει την κρισιμότητα του ρόλου της και να δείξει τον δρόμο στους πολιτικούς και τις ηγεσίες των χωρών, ώστε να υιοθετηθούν οι δέουσες λύσεις. Δεν είμαστε στο παρά πέντε δυστυχώς. Είμαστε στο και πέντε. Γι’ αυτό και ως Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, μιας περιοχής όπου το νερό είναι πραγματικά ζωτικής σημασίας για την επιβίωσή της, δίνω εξαιρετικά μεγάλη σημασία στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, σε μια πρωτοβουλία κομβική, που απαιτεί μια συνεργασία στενή για το κοινό καλό. Ο ευτροφισμός, που έχει ως πηγή του τη ρύπανση, αποτελεί πρόκληση όχι μόνο για την περιοχή μας, αλλά συνολικά για τη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας. Εμείς για παράδειγμα εδώ, στη Θεσσαλονίκη, έχουμε εδώ και χρόνια απτές τι επιπτώσεις του, στον Θερμαϊκό Κόλπο, μέχρι το παραλιακό μέτωπο της πόλης, όπου σε κοινή θέα νεκρά φύκια συσσωρεύονται και ήδη έχουμε να διαχειριστούμε συνολικά ως Πολιτεία και κοινωνία, ένα πρόβλημα δυσεπίλυτο πια. Προτού οδηγηθούμε σε εκρηκτικές καταστάσεις κι όχι σε περιοδικές εμφανίσεις των επιπτώσεων του ευτροφισμού και κάθε ζητήματος που γεννά ή επιτείνει η κλιματική κρίση, πρέπει να δράσουμε. Κλειδί είναι η συνεργασία όλων. Και επενδύουμε στην επιστημονική κοινότητα και το έργο της για να είναι επιτυχείς οι πρωτοβουλίες μας και να έχουμε απτά αποτελέσματα σε δυόμιση χρόνια».
