Στο επίκεντρο βρίσκονται ένα νέο πρόγραμμα ύψους 395 εκατ. ευρώ για την ενεργειακή αναβάθμιση πολύ μικρών επιχειρήσεων και παρεμβάσεις 1,7 δισ. ευρώ για κατοικίες ευάλωτων νοικοκυριών, ενώ έρχονται επιδοτήσεις για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες, κοινωνικό leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων με μίσθωμα έως 150 ευρώ τον μήνα και νέα κίνητρα για την απόκτηση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων.
Συνολικά το ελληνικό σχέδιο κινητοποιεί 5,3 δισ. ευρώ και αφορά περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις έως το 2032. Από τις 25 παρεμβάσεις που περιλαμβάνει, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα νέα προγράμματα που θα περάσουν απευθείας στην αγορά, καθώς προβλέπουν αυξημένα ποσοστά ενίσχυσης για ενεργειακές παρεμβάσεις και εξοπλισμό, αλλά και νέα εργαλεία επιδότησης της ηλεκτροκίνησης.
Όπως ανακοίνωσε χθες ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, το ελληνικό σχέδιο είναι ένα από τα πρώτα που εγκρίνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και, σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα ως προς τους διαθέσιμους πόρους.
Από τις πρώτες δράσεις που προετοιμάζονται ξεχωρίζει το νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης για πολύ μικρές επιχειρήσεις, συνολικού προϋπολογισμού 395 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι να ωφεληθούν περίπου 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε κλάδους με υψηλό ενεργειακό κόστος. Η ενίσχυση θα καλύπτει παρεμβάσεις στο κτιριακό κέλυφος, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και συμβατικών θερμοσιφώνων με ηλιακούς, με αυξημένα ποσοστά επιδότησης ώστε να περιορίζεται η επιβάρυνση της ρευστότητας των επιχειρήσεων. Οι ακριβείς όροι και τα ποσοστά ενίσχυσης θα εξειδικευθούν με την προκήρυξη.
Το μεγαλύτερο ενεργειακό πρόγραμμα αφορά τα ευάλωτα νοικοκυριά και προγραμματίζεται για το 2027, με συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ. Θα χρηματοδοτεί ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων. Συνολικά, ο σχεδιασμός του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων.
Παράλληλα, περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτήσουν δωρεάν Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, ενώ δημιουργούνται 13 one stop shops, ένα ανά Περιφέρεια, για την ενημέρωση και υποστήριξη νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων. Προβλέπεται επίσης Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Ταμείου.
Στις δράσεις που ξεκινούν από το 2026 περιλαμβάνεται και το «κοινωνικό leasing» ηλεκτρικών αυτοκινήτων για ευάλωτα νοικοκυριά. Το πρόγραμμα, προϋπολογισμού 170 εκατ. ευρώ, προβλέπει μίσθωση ηλεκτρικού ΙΧ για τέσσερα χρόνια με μηνιαίο μίσθωμα έως 150 ευρώ. Η επιδότηση θα φθάνει έως τις 12.500 ευρώ και θα προσαυξάνεται κατά 1.500 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ, ενώ στόχος είναι να ωφεληθούν περίπου 15.000 νοικοκυριά.
Στην ηλεκτροκίνηση εντάσσεται και η επιδότηση αντικατάστασης συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, με ενίσχυση 20.000 ευρώ ανά όχημα και 29.000 ευρώ για ταξί προσβάσιμα σε ΑμεΑ. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 68 εκατ. ευρώ και η δράση θα ξεκινήσει από Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Από το 2027 προβλέπεται επίσης επιδότηση αγοράς ή μίσθωσης ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων από πολύ μικρές επιχειρήσεις, μαζί με την εγκατάσταση ιδιωτικών φορτιστών, καθώς και ανάπτυξη 4.400 νέων δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης.
Στο ενεργειακό σκέλος περιλαμβάνεται τέλος και η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Περίπου 780.000 δικαιούχοι προβλέπεται να λαμβάνουν επιπλέον 100 ευρώ ετησίως από το 2027 έως και το 2032 για την κάλυψη μέρους του κόστους πετρελαίου, φυσικού αερίου και υγραερίου.
Πέρα από τις ενεργειακές δράσεις, το σχέδιο περιλαμβάνει κοινωνική στέγαση με περίπου 2.350 διαμερίσματα σε πρώην στρατόπεδα και περίπου 400 επιπλέον κατοικίες από μετατροπή δημόσιων κτιρίων, με προϋπολογισμό 490 εκατ. ευρώ, καθώς και 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για Αθήνα και Θεσσαλονίκη με 129 εκατ. ευρώ. Προβλέπονται ακόμη νέοι και αναβαθμισμένοι συρμοί του Μετρό, παρεμβάσεις σε φοιτητικές εστίες, έργα προσβασιμότητας σε Μετρό και σιδηροδρομικούς σταθμούς και 100% επιδότηση ατομικών ηλεκτρικών μέσων μετακίνησης για 13.200 άτομα με αναπηρία.
