Με τον χειμώνα να πλησιάζει, η διάρκεια της αναταραχής στις διεθνείς αγορές εξελίσσεται στον μεγάλο άγνωστο της εξίσωσης, καθώς θα καθορίσει τόσο το μέγεθος της επιβάρυνσης στην πραγματική οικονομία όσο και τις παρεμβάσεις που ενδεχομένως θα απαιτηθούν.
Στην αγορά πετρελαίου, η διακοπή λειτουργίας του αγωγού της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος αποτελούσε βασική υποδομή παράκαμψης του Στενού του Ορμούζ, έχει προσθέσει νέα πίεση σε μια ήδη εύθραυστη αγορά. Το Brent έχει ενισχυθεί περίπου 18% μέσα σε έναν μήνα, ενώ την Τετάρτη ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά τα 108 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει κάτω από τα 106 δολάρια. Από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή η άνοδος ξεπερνά το 45%. Το διεθνές ράλι έχει ήδη περάσει στις ελληνικές αντλίες. Η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει φτάσει στα 2,168 ευρώ το λίτρο και του diesel κίνησης στα 2,139 ευρώ, ενώ σε ορισμένες περιοχές η βενζίνη ξεπέρασε ακόμη και τα 2,40 ευρώ. Σε σχέση με τον Αύγουστο, η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει αυξηθεί περισσότερο από 10%, με τις πιέσεις να αναμένεται να συνεχιστούν καθώς οι αυξήσεις των διεθνών τιμών περνούν σταδιακά στη λιανική. Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η προοπτική του χειμώνα. Με τα σημερινά δεδομένα, το πετρέλαιο θέρμανσης εκτιμάται ότι μπορεί να κάνει πρεμιέρα στην περιοχή των 1,85-1,90 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,10 ευρώ πέρυσι, μετατρέποντας το κόστος θέρμανσης σε έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Το δεύτερο μέτωπο βρίσκεται στο φυσικό αέριο, με την τιμή του να κινείται κοντά στα 80 ευρώ/MWh, παρά τη χθεσινοβραδινή αποκλιμάκωση προς τα 77 ευρώ. Η άνοδος του αερίου μεταφέρεται και στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω της σημαντικής συμμετοχής του στην ηλεκτροπαραγωγή. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου η μέση τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ρεύματος διαμορφώνεται στα 157,45 ευρώ/MWh, από 133,40 ευρώ τον Αύγουστο. Για την Πέμπτη η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς διαμορφώθηκε στα 142,30 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 15% σε μία ημέρα, με τη μέγιστη ωριαία τιμή να φτάνει στα 287,81 ευρώ/MWh. Ο συνδυασμός ακριβότερων καυσίμων, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνει την πίεση όχι μόνο στα νοικοκυριά αλλά και στις επιχειρήσεις, καθώς επιβαρύνει τις μεταφορές, την παραγωγή και συνολικά το λειτουργικό τους κόστος, δημιουργώντας παράλληλα τον κίνδυνο ενός νέου γύρου ανατιμήσεων στην οικονομία. Ήδη ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών ζητά, εφόσον υπάρξουν παρεμβάσεις, να μην εξαιρεθούν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Το ενεργειακό κόστος βρίσκεται πλέον ψηλά και στην κυβερνητική ατζέντα. Στη χθεσινή άτυπη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη εξετάστηκαν οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές και τα διαθέσιμα περιθώρια αντίδρασης, με την κυβέρνηση να κρατά προς το παρόν στάση αναμονής ως προς τις τελικές αποφάσεις. Το οικονομικό επιτελείο έχει διατηρήσει δημοσιονομικές εφεδρείες, ενώ στο τραπέζι βρίσκονται παρεμβάσεις σε καύσιμα, ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση, εφόσον το ράλι των τιμών αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια. Το βλέμμα στρέφεται πλέον και στο Δουβλίνο, όπου την Παρασκευή συνεδριάζει το Eurogroup υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, με τη νέα ενεργειακή αναταραχή να μπαίνει στη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. «Είναι ένα ευρωπαϊκό ζήτημα, αφορά όλες τις χώρες και θα τα συζητήσουμε στο τέλος της εβδομάδας στο Eurogroup», δήλωσε χθες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αποφεύγοντας να προκαταλάβει τις αποφάσεις ή τα μέτρα που μπορεί να εξεταστούν.
