Η αποκλιμάκωση δεν αναμένεται να έρθει άμεσα ούτε μέσω επιδοτήσεων στους λογαριασμούς, αλλά σταδιακά από το 2027, με την κυβέρνηση να ποντάρει στην καλύτερη αξιοποίηση της φθηνότερης παραγωγής των ΑΠΕ μέσω της αποθήκευσης, στην ενίσχυση των δικτύων και στη μείωση της κατανάλωσης.
Το σχέδιο που εξειδίκευσε χθες το οικονομικό επιτελείο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, νέο πρόγραμμα 200 εκατ. ευρώ για μπαταρίες, επενδύσεις άνω των 6 δισ. ευρώ στα δίκτυα του ΑΔΜΗΕ, νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και επιχειρήσεων, καθώς και μείωση κατά 50% της πρώτης κλίμακας των ΥΚΩ για περίπου 6 εκατ. οικιακές παροχές από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Πρώτη μείωση από τις ΥΚΩ
Η πρώτη παρέμβαση που θα έχει άμεσο αντίκτυπο στους λογαριασμούς έρχεται από την 1η Ιανουαρίου 2027 και αφορά τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας. Η πρώτη κλίμακα χρέωσης, για κατανάλωση έως 500 kWh, μειώνεται κατά 50% για περίπου 6 εκατ. οικιακές παροχές, τόσο στα ημερήσια όσο και στα διζωνικά τιμολόγια. Η χρέωση θα περιοριστεί από τα 6,9 ευρώ/MWh στα 3,45 ευρώ/MWh. Η μείωση συνδέεται με την εξοικονόμηση που δημιουργούν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, καθώς περιορίζεται η ανάγκη λειτουργίας των ακριβότερων αυτόνομων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής. Το κόστος της μείωσης υπολογίζεται σε 50 εκατ. ευρώ, ενώ για τη χρηματοδότηση της παρέμβασης ο κρατικός προϋπολογισμός θα ενισχύσει τον λογαριασμό ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ εντός του 2027.
Κρίσιμος κρίκος του σχεδίου είναι η αποθήκευση, ώστε μεγαλύτερο μέρος της φθηνής παραγωγής των ΑΠΕ να μπορεί να αξιοποιείται και τις ώρες κατά τις οποίες η παραγωγή από ήλιο και άνεμο υποχωρεί. Για το 2027 και το 2028 προβλέπεται νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους, το οποίο θα καλύπτει μπαταρίες σε συνδυασμό με έργα ΑΠΕ, συστήματα για αυτοκατανάλωση αλλά και αυτοτελείς μονάδες αποθήκευσης.
Το νέο πρόγραμμα έρχεται να προστεθεί στα 400 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη διοχετευθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για μπαταρίες και έργα αντλησιοταμίευσης. Η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι η μεγαλύτερη δυνατότητα αποθήκευσης, σε συνδυασμό με την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, μπορεί να περιορίσει τις ώρες υψηλών τιμών στη χονδρεμπορική αγορά. Ο δεύτερος μεγάλος πυλώνας αφορά τα δίκτυα και κυρίως το επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, ύψους άνω των 6 δισ. ευρώ. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται τόσο έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη όσο και οι επόμενες μεγάλες νησιωτικές διασυνδέσεις.
Το μεγαλύτερο έργο είναι η διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού 2,8 δισ. ευρώ, ενώ στα 1,4 δισ. ευρώ υπολογίζεται η διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου. Παράλληλα ολοκληρώνεται η τέταρτη και τελευταία φάση των Κυκλάδων, ενώ μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης διασύνδεσης της Κρήτης απομένει η κατασκευή της γραμμής Χανιά–Ηράκλειο.
Το τρίτο σκέλος της εξίσωσης αφορά τη μείωση της ίδιας της κατανάλωσης. Στον σχεδιασμό εντάσσεται νέο «Εξοικονομώ» ύψους 1,2 δισ. ευρώ για 62.000 κατοικίες, καθώς και πρόγραμμα 930 εκατ. ευρώ για αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις προβλέπεται πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης 395 εκατ. ευρώ, με στόχο 12.000 επιχειρήσεις, ενώ εντός του 2027 σχεδιάζεται ακόμη πρόγραμμα 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες για 100.000 δικαιούχους. Πρόσθετο πρόγραμμα 50 εκατ. ευρώ θα αφορά 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη.
Το ενεργειακό σκέλος των παρεμβάσεων αναμένεται να εξειδικευτεί σήμερα από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο. Στο επίκεντρο θα βρεθεί ο οδικός χάρτης για τη σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, με έμφαση στις επενδύσεις στα δίκτυα και την αποθήκευση, στα νέα προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης και στον τρόπο με τον οποίο οι παρεμβάσεις αυτές αναμένεται να περάσουν σταδιακά στις τιμές που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
