Και τώρα έρχεται ο Ντόναλντ Τραμπ να στείλει στην Ευρώπη τον λογαριασμό της πολιτικής Μπάιντεν. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα ζητήσει από τους Ευρωπαίους να επιστρέψουν στις ΗΠΑ τα χρήματα για στρατιωτική βοήθεια και πυρομαχικά που είχαν δοθεί στην Ουκρανία, μιλώντας για «εκατοντάδες δισεκατομμύρια» που προσφέρθηκαν δωρεάν. Η Ουάσιγκτον μπορεί να μην έχει υποβάλει ακόμη επίσημο αίτημα, όμως το μήνυμα είναι σαφές: η εποχή που η Ευρώπη θεωρούσε δεδομένη την αμερικανική κάλυψη τελείωσε.
Αυτό θα έπρεπε να είναι καμπανάκι για τις Βρυξέλλες. Η Ευρώπη πληρώνει ήδη για όπλα, ενέργεια, δάνεια, άμυνα και τις οικονομικές συνέπειες ενός πολέμου χωρίς σαφή ημερομηνία λήξης. Κι όμως οι ηγεσίες της εξακολουθούν να παρουσιάζουν ως μοναδική επιλογή περισσότερα χρήματα, περισσότερα όπλα και περισσότερη υπομονή.
Μόνο που δεν πληρώνουν οι Βρυξέλλες. Πληρώνουν οι πολίτες.
Και την ίδια στιγμή αποκαλύπτεται πόσο προβληματικό είναι το σύστημα στο οποίο διοχετεύονται αυτά τα χρήματα. Ουκρανικοί έλεγχοι που επικαλείται η New York Times υπολογίζουν περίπου 1,2 δισ. δολάρια απωλειών το 2024 από απάτες, σπατάλες και κακοδιαχείριση στις αμυντικές προμήθειες.
Αυτό δεν είναι απλώς διαφθορά. Είναι πολιτικό σκάνδαλο.
Και όταν ένα τέτοιο σύστημα λειτουργεί υπό την ίδια πολιτική ηγεσία, η ευθύνη έχει ονοματεπώνυμο. Ο Ζελένσκι είναι ο επικεφαλής του ουκρανικού κράτους και έχει την κορυφαία πολιτική ευθύνη για τη λειτουργία της κυβέρνησής του, την προστασία των δημόσιων χρημάτων και την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Δεν γίνεται κάθε φορά που αποκαλύπτεται ένα σκάνδαλο να φταίει ένας υφυπουργός, ένας διευθυντής ή ένας προμηθευτής και η πολιτική ηγεσία να παραμένει στο απυρόβλητο.
Και δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Η κυβέρνηση Ζελένσκι έχει βρεθεί επανειλημμένα αντιμέτωπη με σκάνδαλα και απομακρύνσεις αξιωματούχων. Το 2025, μάλιστα, η απόφαση του ίδιου του Ζελένσκι να περιορίσει την ανεξαρτησία των βασικών αρχών κατά της διαφθοράς προκάλεσε τέτοια αντίδραση ώστε αναγκάστηκε να υπαναχωρήσει.
Εδώ βρίσκεται η ευρωπαϊκή υποκρισία. Οι Βρυξέλλες ζητούν συνεχώς από τους δικούς τους πολίτες θυσίες στο όνομα της Ουκρανίας, αλλά διστάζουν να απαιτήσουν αντίστοιχη λογοδοσία από το Κίεβο. Η χρηματοδότηση χωρίς αυστηρούς όρους δεν είναι αλληλεγγύη. Είναι λευκή επιταγή.
Και η λευκή επιταγή έχει πολιτικό κόστος.
Η άνοδος της Ακροδεξιάς δεν έπεσε από τον ουρανό. Στη Γερμανία, η AfD έφτασε περίπου στο 44% στη Σαξονία-Άνχαλτ, σε μια ιστορική ήττα του πολιτικού κατεστημένου. Η οικονομική ανασφάλεια, η βιομηχανική κρίση και η δυσαρέσκεια για τις κυβερνητικές επιλογές μετατρέπονται σε οργή και ψήφο.
Οι ευρωπαϊκές ελίτ κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν. Όταν ο πολίτης βλέπει να αυξάνονται οι λογαριασμοί και να απειλούνται θέσεις εργασίας, ενώ ακούει ότι πρέπει να βρεθούν νέα δισεκατομμύρια για έναν πόλεμο χωρίς ευρωπαϊκό σχέδιο ειρήνης, κάποια στιγμή σταματά να ακούει τα γεωπολιτικά συνθήματα.
Η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει ρότα. Να στηρίξει την Ουκρανία, αλλά όχι με λευκή επιταγή. Να απαιτήσει διαφάνεια και λογοδοσία από την κυβέρνηση Ζελένσκι και αυστηρούς ελέγχους για κάθε ευρώ. Και να επιστρέψει τη διπλωματία στο κέντρο της πολιτικής της.
Γιατί η ειρήνη δεν είναι προδοσία. Η διαπραγμάτευση δεν είναι συνθηκολόγηση. Και η απαίτηση λογοδοσίας από τον Ζελένσκι δεν σημαίνει εγκατάλειψη της Ουκρανίας.
Σημαίνει ότι η Ευρώπη αρχίζει επιτέλους να υπερασπίζεται τον εαυτό της.
Γιατί μέχρι σήμερα η εικόνα είναι απλή: η Ουκρανία ζητά, η Ευρώπη πληρώνει και τώρα η Ουάσιγκτον στέλνει και τον λογαριασμό. Αυτός ο κύκλος πρέπει να τελειώσει. Η Ευρώπη χρειάζεται αποτέλεσμα, λογοδοσία και ειρήνη.
ΥΓ.: Η αποτυχία των συστημικών κομμάτων δεν δικαιώνει την Ακροδεξιά. Αλλά όσο αυτά αρνούνται να ακούσουν την κοινωνία, της στρώνουν τον δρόμο. Και ας μην ξεχνάμε: η Ακροδεξιά δεν είναι η απάντηση στην κρίση της Δημοκρατίας· μπορεί να αποδειχθεί η χαριστική της βολή.
