Μαζί με τα 36 δισ. ευρώ που, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, έχουν ήδη αποπληρωθεί πρόωρα από το 2019, η κυβέρνηση παρουσιάζει την επιλογή αυτή ως απόδειξη της ταχύτατης μείωσης του χρέους και ως «εθνική απελευθέρωση».

Μόνο που το πρόβλημα δεν είναι η μείωση του δημόσιου χρέους. Το πρόβλημα είναι η επιλογή να μειώνεται το χρέος μέσω πρόωρων αποπληρωμών, όταν τα συγκεκριμένα δάνεια εξυπηρετούνται κανονικά και το Δημόσιο δεν αντιμετωπίζει απολύτως κανένα ζήτημα αφερεγγυότητας . Η κυβέρνηση επιλέγει να διαθέσει σήμερα 13 δισ. ευρώ για να πληρώσει νωρίτερα τους δανειστές της, αντί να κρατήσει αυτούς τους πόρους διαθέσιμους για τις τεράστιες ανάγκες της χώρας.

Και εδώ βρίσκεται το αυτονόητο ερώτημα: ποιος ωφελείται άμεσα από αυτή την επιλογή; Σίγουρα οι δανειστές, οι οποίοι εισπράττουν νωρίτερα τα χρήματά τους. Το Δημόσιο ναι μεν μειώνει μελλοντικές υποχρεώσεις και τόκους, όμως χάνει σήμερα τη δυνατότητα να αξιοποιήσει ένα τεράστιο ποσό για άλλες προτεραιότητες. Πρόκειται, επομένως, για πολιτική επιλογή και όχι για οικονομικό μονόδρομο.

Ας το δούμε με όρους καθημερινής ζωής. Ποιος «νοικοκύρης» που έχει ένα δάνειο στην τράπεζα, το οποίο εξυπηρετεί κανονικά, θα αποφάσιζε να το εξοφλήσει νωρίτερα αν στο σπίτι του έλειπαν βασικά πράγματα; Αν είχε ανάγκη να επισκευάσει το σπίτι, να πληρώσει για την υγεία του, να στηρίξει τα παιδιά του ή να αντιμετωπίσει σοβαρές καθημερινές ανάγκες, θα έδινε τις οικονομίες του στην τράπεζα πριν από την ημερομηνία που προβλέπει η συμφωνία;

Προφανώς όχι. Θα συνέχιζε να πληρώνει κανονικά το δάνειό του και θα χρησιμοποιούσε τα διαθέσιμα χρήματα για να αντιμετωπίσει τις ανάγκες της οικογένειάς του. Γιατί λοιπόν να λειτουργεί διαφορετικά ένα κράτος;

Η Ελλάδα έχει τεράστιες ανάγκες που δεν μπορούν να περιμένουν. Η δημόσια υγεία αντιμετωπίζει ελλείψεις γιατρών και νοσηλευτών, νοσοκομεία χρειάζονται υλικοτεχνική αναβάθμιση και επενδύσεις, ενώ η δημόσια παιδεία χρειάζεται εκπαιδευτικό προσωπικό και σχολικά κτίρια που σε πολλές περιπτώσεις απαιτούν σοβαρές παρεμβάσεις. Παράλληλα, εκατομμύρια πολίτες πιέζονται από το κόστος ζωής και ζητούν μεγαλύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις, καλύτερους μισθούς και ουσιαστικότερη στήριξη των συντάξεων.

Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι η πρόωρη αποπληρωμή μειώνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Το υπουργείο Οικονομικών υπολογίζει ότι η αποπληρωμή των 13 δισ. ευρώ θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση περίπου 370 εκατ. ευρώ ετησίως και περίπου 2 δισ. ευρώ σε βάθος επταετίας. Το επιχείρημα είναι υπαρκτό. Αλλά ακριβώς εκεί βρίσκεται και το πολιτικό ερώτημα: αξίζει να δεσμεύσουμε σήμερα 13 δισ. ευρώ για να εξοικονομήσουμε σταδιακά τόκους τα επόμενα χρόνια, όταν οι κοινωνικές ανάγκες είναι άμεσες;

Δεν θα ήταν εξαιρετικά πιο χρήσιμο για τους Έλληνες πολίτες τα 13 δισ. ευρώ να χρησιμοποιηθούν για να χρηματοδοτήσουν μεγαλύτερες φορολογικές ελαφρύνσεις, καλύτερες συντάξεις, αυξήσεις μισθών στο Δημόσιο, προσλήψεις γιατρών, νοσηλευτών, εκπαιδευτικών, αναβάθμιση νοσοκομείων και ανακαίνιση σχολείων, ενίσχυση της δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης;

Ο πρωθυπουργός μιλά για «διαγενεακή δικαιοσύνη», επειδή δεν θέλει να αφήσει λέει στα παιδιά μας τα χρέη του παρελθόντος. Όμως υπάρχει και μια άλλη διαγενεακή υποχρέωση: να τους παραδώσουμε ένα κράτος με σύγχρονη υγεία, παιδεία, υποδομές και αξιοπρεπείς δημόσιες υπηρεσίες.

Η μείωση του χρέους είναι αναγκαία. Η πρόωρη αποπληρωμή του όμως, όταν η κοινωνία έχει τόσο μεγάλες ανάγκες, είναι μια πολιτική επιλογή που δικαιολογημένα μπορεί να θεωρηθεί λανθασμένη.

Γιατί τελικά το ερώτημα είναι απλό: όταν ένα κράτος μπορεί να εξυπηρετεί κανονικά το χρέος του, γιατί να βιαστεί να πληρώσει νωρίτερα τους δανειστές του, όταν στο εσωτερικό του υπάρχουν ακόμη τόσες ανάγκες που παραμένουν ακάλυπτες;

Και γιατί ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση του επικαλούνται συνεχώς τα δημοσιονομικά περιθώρια για να μην χρηματοδοτούν κοινωνικές πολιτικές, ενώ βρίσκουν δισεκατομμύρια για να κάνουν πρόωρες αποπληρωμές αυτών που μας έβαλαν τιμωρητικά στα Μνημόνια, διατηρώντας την κοινωνία στην σκληρή εκείνη περίοδο;